Advertentie

Recensie | Rouwend op de scène

Vier spelers spiegelen de euthanasie van Johanna aan hun eigen leven. ©Michiel Devijver

In een video pleegt een vrouw euthanasie en op de scène delen vier acteurs hun ervaringen over rouwen en sterven. Toch is ‘Grief & Beauty’, de seizoensopener van NTGent, een luchtige en zelfs plezierige voorstelling.

Wie ooit een dierbare verloor, weet dat rouwen een eenzame aangelegenheid is. Wellicht omdat de dood, samen met de geboorte van een kind, de intiemste gebeurtenis is die een mens kan ervaren. En omdat we - zeker in dit deel van de wereld - nooit goed hebben leren omgaan met verlies. Rouw wordt weggestopt. ‘Tijd heelt alle wonden’, zeggen we goedbedoeld, maar in de realiteit is dat zelden zo. Rouwen kan rauw zijn.

Als we zo moeilijk over de dood kunnen praten, kan rouwen om het verlies van een geliefde dan op een theaterscène worden verbeeld? Dat is het uitgangspunt van ‘Grief & Beauty’ van Milo Rau. Wij stapten met een bang hart de grote zaal van NTGent binnen. ‘Grief & Beauty’ stond aangekondigd als het tweede deel van zijn ‘Trilogie van het Private Leven’. Zou de NTGent-baas kunnen hebben gedacht: als Luk Perceval ons een trilogie over de Belgische geschiedenis opdringt, dan mag ik ook drie stukken over hetzelfde onderwerp maken?

In elk geval, alweer een avondje Rau-theater over doodgaan? In het eerste deel van het drieluik, ‘Familie’, liet de Zwitserse regisseur een echt gezin op het podium collectief uit het leven stappen. Aan het einde hingen de lichamen van de vader, de moeder en hun twee dochters aan koorden te bungelen.

Trukendoos

Het vertrekpunt van ‘Grief & Beauty’ doet anders vermoeden, maar de voorstelling is niet deprimerend. De hoofdpersoon, Johanna, is nochtans dood. Ze overleed eind augustus, een dag na haar 85ste verjaardag. Johanna koos voor euthanasie en de makers mochten haar levenseinde filmen. In de video vertelt de vrouw dat ze twee keer getrouwd is, vier kinderen heeft gekregen en in een supermarkt is opgeklommen van kassierster tot afdelingshoofd. Waarom ze euthanasie wilde, komen we niet te weten. Wel zegt ze dat we van haar dood geen al te groot drama moeten maken.

Hoewel de verhalen soms de adem afsnijden, geeft het stuk je nooit een beroerd gevoel.

Ook de vier spelers bezochten Johanna tijdens de laatste dagen van haar leven. Op de scène spiegelen ze haar verhaal met dat van hun eigen levens en maken ze intieme beschouwingen over rouwen en sterven. Twee spelers zijn acteurs, de twee andere niet. Het behoort tot de trukendoos van Rau, net als de techniek om de spelers te filmen als ze aan het woord zijn. Maar het werkt opnieuw uitstekend.

Niets van wat de spelers zeggen, is verzonnen. De 72-jarige Staf is een boekhouder die zich na zijn pensionering op acteren toelegde en meespeelde in ‘Code 37’ en ‘Quiz me Quick’. Hij verloor een kind en overwon kanker. De jonge acteur Arne De Tremerie heeft een moeder met MS die in de alcohol vluchtte. Actrice Princess Isatu Hassan Bangura vluchtte uit Sierra Leone. Hoewel hun verhalen je soms de adem afsnijden, geeft het stuk je nooit een beroerd gevoel. Dat ligt aan van alles. Er is de humoristische manier waarop de verhalen worden verteld, er is de gulle lach van Johanna op het projectiescherm, er is de celliste die mooie variaties op ‘Dido’s Lament’ van de barokcomponist Henry Purcell speelt.

En dan moet het warme en verrassende slotakkoord nog komen. Uit het niets wordt in een handvol seconden het zwarte gat nagebouwd. Volgens de relativiteitstheorie is dat een astronomische ruimte waaruit niets kan ontsnappen. De figuurlijke betekenis die de mens eraan gaf, is dat van de gapende leegte. Fysici hebben onlangs ontdekt dat er een horizon is in het zwarte gat. ‘Er gaat dus niets verloren in het zwarte gat’, besluit een van de spelers. Ook de lelijke kanten van het leven worden erin bewaard. Dus kan je ze maar beter omarmen. Wat de acteurs ook doen, dansend en zingend en vol eerbied naar boven kijkend. Naar Johanna, die niet uitgelachen geraakt op haar sterfbed.

‘Grief & Beauty’: vanavond bij NTGent, nadien op tournee.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud