Advertentie

Regisseur Gus Van Sant: ‘Warhol boeit me alleen als fenomeen’

©www.brunosimao.com

Gus Van Sant, de koning van de onconventionele cinema, heeft een musical gemaakt over Andy Warhol. ‘Trouble’ belicht de gloriejaren van de popartlegende in The Factory en is nu ook te zien in deSingel in Antwerpen.

Gus Van Sant was dertig toen hij in 1982 tijdens een lunchpauze de popartkunstenaar Andy Warhol over Madison Avenue in New York zag wandelen. De regisseur van de Oscargenomineerde films ‘Milk’ en ‘Good Will Hunting’ en de Gouden Palm-laureaat ‘Elephant’ werkte in een van de vele reclamebureaus die op de prestigieuze boulevard gevestigd waren. ‘Ik dacht gewoon: ‘Dat is Andy Warhol.’ En dat was het’, vertelt de 69-jarige regisseur videobellend vanuit zijn living in Los Angeles.

Bijna veertig jaar en 16 langspeelfilms later heeft de cineast een musical over de Amerikaanse popartlegende gemaakt. Dat net Van Sant zich waagt aan een genre dat je met spektakel, overacting en gesynchroniseerde danspassen identificeert, mag verbazen. Hij geldt als de koning van de kleine, onconventionele cinema en als een onafhankelijke regisseur die als een impressionist met beelden schildert.

De voorstelling is gemaakt door een op en top homo, maar ze is evenzeer bedoeld voor hetero’s, zoals dat ook voor Andy’s kunst het geval was.
Gus Van Sant
Cineast

‘Trouble’ zou eerst een film worden. Begin jaren negentig schreef Van Sant op verzoek van Universal Pictures een filmscenario over Warhol. De regisseur had net ‘Drugstore Cowboy’ gemaakt en Hollywood bleek opeens iets in zijn filmtaal te zien. ‘Hollywood zag toen iets in iederéén’, zegt Van Sant. ‘Het was de tijd waarin studio’s massaal op zoek waren naar goede verhalen. Filmmakers scenario’s laten ontwikkelen werd een industrie op zich. Alleen was er natuurlijk geen geld om al die verhalen ook te verfilmen. Duizenden scenario’s zijn toen blijven liggen.’

Van Sants eerste draft werd afgekeurd. Hij had dat script geschreven met River Phoenix in gedachten als Andy Warhol. Toen de acteur in 1993 aan een overdosis drugs overleed, borg Van Sant het Andy- project op. ‘River leek op Andy. Ze hebben allebei een Oost-Europese achtergrond. Niemand anders kon hem spelen. Hij vond het een cool idee en is tot het einde naar het script blijven informeren.’

Drie films van Gus Van Sant

Good Will Hunting (1997) Aangrijpend verhaal over een concièrge van een school (Matt Damon) met een bijzonder talent voor wiskunde en een psycholoog (Robin Williams) die aan het zelfbeeld van zijn cliënt probeert te werken. Oscars voor het scenario en de bijrol van Williams.

Elephant (2003) Een filmische reconstructie van het bloedbad op de Columbine High School vier jaar eerder. Indrukwekkend door zijn soberheid en kilheid. De vrij experimentele film won de Gouden Palm in Cannes.

Milk (2008) Harvey Milk was in 1977 de eerste verkozen politicus in de VS die uitkwam voor zijn geaardheid. Hij bekocht die openheid met zijn leven. Oscar voor hoofdrolspeler Sean Penn.

Bijna dertig jaar later pikte Van Sant het project weer op. De kunstbiënnale van Lissabon gaf hem een creatieopdracht voor een podiumwerk. Het leek Van Sant, die behalve regisseert ook componeert en schildert, wel iets om de popartkunstenaar te belichten in een musical.

‘Er zijn al meer dan genoeg films over Andy gemaakt. En hoewel die erin slaagden Andy geloofwaardig neer te zetten als kunstenaar, bleef ik altijd achter met een onvoldaan gevoel. Het lukte veel minder de wereld waarin hij leefde vast te pakken: het leven in The Factory en de persoonlijke relaties met zijn entourage. Dus dacht ik: ik maak ook muziek, waarom schrijf ik geen musical?’

Gus Van Sant. ©David_Katzinger.

‘Wist je trouwens dat Warhol ook ooit een musical heeft gemaakt? Dat vernam ik onlangs, toen iemand me een vernietigende recensie toonde. Hij liet niet-acteurs zingen, en de acteurs moesten kriskras door elkaar lopen op de scène. Na een week is dat stuk afgevoerd. (glimlacht) Ik doe nu al beter.’

Inhoudelijk lijkt de Engelstalige musical in niets op het verhaal dat de Oscargenomineerde filmmaker dertig jaar geleden schreef. ‘Trouble’ zoomt in op de eerste acht jaren van Warhols carrière als kunstenaar, van zijn eerste soepblikkententoonstellingen tot het afscheid van zijn legendarische studio in 1967. Een jonge Portugese acteur speelt Warhol. De rest van de cast is ook Portugees, en erg jong - er zitten tieners tussen. Zij nemen de rollen op van mensen uit de entourage van de kunstenaar, zoals de schrijver Truman Capote, de muzikant Lou Reed en het fotomodel Edie Sedgwick.

Homo-erotiek

Van Sant groeide op in de buurt van New York en was een tiener toen Warhol een superster van de popart werd. Hij leerde zijn werk pas kennen in de jaren zeventig. Zijn experimentele films vond hij ‘redelijk interessant, maar nu ook weer niet echt mijn ding’. Zijn schilderijen en zeefdrukken boeiden hem maar matig.

‘Ik was nooit geïnteresseerd in hem als kunstenaar. Ik was meer een fan van abstracte schilders’, zegt Van Sant. ‘Mijn echte helden waren de schrijver-kunstenaar William Burroughs en de dichter Allen Ginsberg. Hen wilde ik ontmoeten, wat ook is gelukt. (Burroughs speelde in ‘Drugstore Cowboy’, red.) Andy interesseert me meer als figuur. En als fenomeen: hoe hij in een paar jaar tijd van een nobody opklom tot wereldster. In het begin moest niemand hem hebben. Hij bleef zichzelf aan de kunstwereld opdringen tot iedereen door hem bezeten was. Waar kwam zijn aantrekkingskracht vandaan?’

In het begin moest niemand Andy Warhol hebben. Hij bleef zichzelf aan de kunstwereld opdringen tot iedereen door hem bezeten was. Waar kwam zijn aantrekkingskracht vandaan?
Gus Van Sant
Regisseur

In de musical gaat veel aandacht naar de relatie tussen Warhol en Capote. In het echte leven waren de popartkunstenaar en de schrijver van ‘In Cold Blood’ goede vrienden, bij Van Sant krijgt hun vriendschap een homo-erotische lading. Het hele stuk baadt trouwens in een homoseksuele sfeer. Voor wie Van Sants repertoire kent, is dat geen verrassing. De cineast, zelf homo, verwerkte het onderwerp homoseksualiteit al in meerdere films. ‘Milk’ gaat over de eerste openlijk homoseksuele politicus in de VS, ‘My Own Private Idaho’ over een geheime verhouding tussen twee mannelijke prostitués.

‘Andy was openlijk homo, net als de meeste lui die in The Factory rondhingen: kunstenaars, vrienden, zijn assistenten. Veel van wat Andy was of deed, kan je verklaren aan de hand van zijn homoseksualiteit’, zegt Van Sant.

Het gaygehalte is bij momenten heel hoog. Heeft hij zich nooit zorgen gemaakt dat zijn musical heteroseksuelen zou afschrikken? ‘De voorstelling is gemaakt door een op en top homo, maar ze is evenzeer bedoeld hetero’s, zoals dat ook voor Andy’s kunst het geval was. (grijnst) Musicals zijn ook gewoon redelijk gay, natuurlijk. Op de premièreweek in Lissabon was de meest gehoorde commentaar dat ‘Trouble’ niet gay genoeg was.’

Een jonge Portugese acteur speelt Andy Warhol in ‘Trouble’. ©www.brunosimao.com

Van Sant heeft de smaak van musicals meteen goed te pakken. ‘Ik wil er nog schrijven, het liefst allemaal over Andy. Ik ben het nog aan het uitzoeken, maar het zal helemaal anders zijn.’

Zijn recentste langspeelfilm ‘Don’t Worry, He Won’t Get Far on Foot’ is alweer drie jaar oud. Een volgende langspeelfilm lijkt nog niet voor morgen. In de voorbije bizarre periode werkte Van Sant aan het script van een tv-serie over mensen die hun dromen kunnen sturen. En hij schilderde veel. Hij draait zijn laptop naar een goudkleurige Mona Lisa aan de muur. ‘Zo heb ik een hele serie gemaakt’, zegt hij. Zoals Andy Warhol deed met Marilyn Monroe? Van Sant grijnst. ‘Misschien ben ik toch meer door hem beïnvloed dan ik wil toegeven.’

De musical ‘Trouble’ speelt van 25 tot 28 november in deSingel in Antwerpen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud