Waar circus, film en toneel elkaar de hand reiken

Cesar Malfait, de ceremoniemeester in 'Cinema Malfait'.

Hoe maak je als onafhankelijke filmmaker je werk aantrekkelijk voor een groot publiek? Door er een evenement rond te bouwen, dacht regisseur Gust Van den Berghe. Zo ontstond ‘Cinema Malfait’, een mix van circus, theater en cinema.

Op het festival Zomer van Antwerpen is een bijzonder spektakel neergestreken. Het vindt plaats achter een houten façade, versierd met geschilderde figuren. Is het circus? Kermis? Theater? Of toch cinema? In grote artnouveauletters prijkt ‘Cinema Malfait’ boven de hoofdingang, ‘Circus Ronaldo’ staat eveneens te lezen.

Een ouvreuse leidt me naar mijn zitplaats, een klapstoel in rood fluweel op een tribune in een langgerekte tent. Vooraan hangt een doek dat de binnenmuur van een 19de-eeuwse villa weergeeft. Wanneer het licht dempt, spreekt een grijzende man ons in vettig Brussels patois toe. César Malfait heet hij, en hij vormt de rode draad door de hele voorstelling. In de loop van zijn komische inleiding gaat het doek naar beneden en komt een cinemascherm tevoorschijn. In de film die we daar te zien krijgen, speelt César een belangrijke bijrol.

Commedia dell’arte

‘De Magneet Man’ gaat over Lucien, een zwijgzame en onschuldige ziel die anno 1918 gedreven door het lot bij een circuskliek belandt. Hij heeft een eigenaardig talent: metalen voorwerpen blijven aan hem kleven. Regisseur Gust Van den Berghe wou oorspronkelijk iets maken rond een rondreizend gezelschap en het idee dat een huis een theater kan zijn. Dus nam hij contact op met Danny Ronaldo, een begenadigde commedia dell’arte-artiest en telg van een legendarische circusfamilie.

Mijn verantwoordelijkheid als cineast is niet alleen de film maken, maar hem ook tonen en vertoond krijgen. Ik wil gezien worden.
Gust Van den Berghe
Regisseur

‘Ik wist al snel dat ik mijn film met Danny wou maken', zegt Van den Berghe. ‘Hij verstaat van nature de kunst om veel te vertellen zonder woorden. Als clown staat hij ook buiten de tijd. Een clown heeft geen leeftijd of geslacht. Iedereen kan zich erin herkennen.’

Met Danny Ronaldo erbij kreeg de voorstelling vanzelf een andere allure. ‘Cinema Malfait’ werd meer dan zomaar een film in een zaal. Het publiek moest een ervaring krijgen waarin de grens tussen fictie en realiteit vervaagt. ‘Ik denk sowieso na over hoe ik een plaats kan vinden in het overvolle aanbod’, zegt Van den Berghe. ‘Mijn verantwoordelijkheid als cineast is niet alleen de film te maken, maar ook om hem te tonen en vertoond te krijgen. En graag aan zoveel mogelijk mensen en gezinnen. Ik wil gezien worden.’

Evenement

Daarom heeft Van den Berghe van de film een evenement gemaakt, iets wat hij altijd al gedaan heeft. Zijn debuut, de zwart-witfabel ‘En waar de sterre bleef stille staan’, maakte hij met acteurs van Theater Stap. ‘Blue Bird’ kleurde helemaal blauw en had een extreem lang en smal beeldformaat. En in ‘Lucifer’ koos hij voor een cirkelvormig beeld. ‘Ik vind die keuzes heel normaal, misschien ben ik meer een kermisklant dan ik zelf wil toegeven', grinnikt hij. ‘Bij ‘Lucifer’ hebben we trouwens overwogen op een rond scherm te projecteren, om zwarte randen te vermijden. Dat bleek helaas te ingewikkeld. Maar het stimuleert me enorm om na te denken over de manier waarop ik de film kan vertonen. Daar valt zoveel mee te doen.’

In het geval van ‘Cinema Malfait’ was dat geen sinecure. De hele omkadering groeide uit tot een tweede productie, parallel met de film. Een tent ontwerpen die beantwoordde aan alle veiligheidsvoorschriften, een uitklapsysteem uitdokteren voor de vrachtwagen, een gepast scherm zoeken: het werd een hoop werk. De financiering kregen ze rond via sponsoring en een geslaagde crowdfundingcampagne op Ulule.

De eerste try-outs werden een succes. De omkadering bleek voor een meerwaarde te zorgen. ‘We hebben onder een kerktoren gestaan die om het halfuur de klok luidde’, glundert Van den Berghe. ‘We hebben regenbuien gehad die je duidelijk kon horen. In Grimbergen was de mist zo dicht dat de toeschouwers het gevoel hadden dat ze naar buiten stapten in het dorp dat ze net in de film hadden gezien. Het nodigt de mensen uit om over de film te praten. Dat sociale aspect van de film wil ik ook onderstrepen. Ironisch genoeg mag dat nu niet meer.’

Stoorzender

Waarmee we bij Covid-19 zijn beland. Voor ‘Cinema Malfait’ betekent de gezondheidscrisis een grote streep door de rekening, ook creatief. De film is nog steeds een aandoenlijke tragikomedie waarin Van den Berghe zoals gewoonlijk het midden houdt tussen een volkse vertelling en een lyrische stijl. De huidige incarnatie van de voorstelling is evenwel maar een onhandige schim van wat ze waarschijnlijk is. Als je je best doet, ruik je de ambiance die in normale omstandigheden in de tent moet hangen. Maar het beperkte publiek, de verplichte mondmaskers en de andere (terechte) maatregelen vormen één grote stoorzender.

‘Er was veel animo rond het project’, zucht Van den Berghe. ‘Op de Zomer van Antwerpen waren alle voorstellingen op 20 minuten uitverkocht. De culturele centra die ons in het najaar geboekt hadden, hebben alles uitgesteld, op de moedige mensen van Waregem na. Ik hoop dat we het volgend jaar alsnog kunnen doen, met een volle tent en de echte ervaring. Dat is het voordeel van deze voorstelling. We kunnen haar uitstellen en later opnieuw proberen.’

‘Cinema Malfait’ speelt op de Zomer van Antwerpen. Alle (ingeperkte) voorstellingen zijn uitverkocht. Programmatie in het najaar of 2021 hangt af van de evolutie van de coronacrisis.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud