‘We zijn geen guilty pleasure meer'

Scenariste Nathalie Haspeslagh, producer Wim Janssen en schrijfteamchef Stef Wouters in een decor van ‘Thuis'. ©Dieter Telemans

Terwijl andere programma’s in het VRT-avondblok kijkers verliezen, breekt de soap ‘Thuis’ het ene record na het andere. Het geheim? Verjonging. ‘We zijn een trending topic.’

De VRT-soap ‘Thuis’ mag dan al sinds 1995 lopen, nooit eerder keken zoveel mensen naar de beslommeringen van Frank en Simonneke en co. Sinds 2010 steeg het bereik in de leeftijdsgroep van 4 tot 24 jaar met 16 procent. Bij de 18- tot 24-jarigen ging het bereik 23 procent hoger, bij de 25- tot 44-jarigen zelfs 30 procent. Volgens kenners is ‘Thuis’ de enige reden waarom Eén, de publiekszender van de VRT, stabiel marktleider blijft.

Zes jaar geleden was ‘Thuis’ nochtans allesbehalve cool. De fans waren vooral 45-plussers, een trouwe maar verouderende groep. De reeks was in hetzelfde bedje ziek als de openbare omroep. ‘De VRT had het lastig om jonge kijkers te houden. Ze keken wel naar Ketnet, maar haakten af zodra ze ouder werden. Dat verhinderde de doorgroei naar een nieuw publiek’, zegt Wim Janssen (37), de producer van ‘Thuis’.

Verjonging

Na een stille wenk uit de Reyerslaan of ze niet konden bijsturen, namen de soapmakers de handschoen op. ‘In een eerste fase hebben we de leeftijdsgrens in de verhaallijnen naar beneden gehaald. Personages als Frank Bomans (type ruwe bolster en blanke pit) of Jenny Verbeeck (de ex van Frank, rollercoaster van mislukte relaties) kregen jongere tegenspelers tegenover zich zoals de rebelse Lowie en het tienermeisje Emma. Ook de decors, de rekwisieten en de kleding kregen een update. ‘Het ergste dat ons kan overkomen, is dat mensen vinden dat de serie oubollig is geworden.’

In ‘Thuis’ zie je nu meer plotwendingen dan vroeger. Dat moet ook. Jongeren zien om de haverklap series die veel gedurfder zijn.
Stef Wouters
Leider van het ‘Thuis’-schrijfteam

Een tweede golf van vernieuwing kwam er toen Stef Wouters (48), gewezen hoofd fictie bij de VRT, twee jaar geleden de leiding van het schrijfteam overnam. Onder zijn impuls werd nog meer gesleuteld aan de inhoud: verhaallijnen begonnen sneller te lopen en elkaar meer te doorkruisen. ‘De scenario’s zijn veel complexer nu’, zegt hij. ‘In vijf afleveringen ‘Thuis’ zie je nu meer verwikkelingen en plotwendingen dan vroeger. Dat moet ook. Jongeren zijn digital natives: om de haverklap zien ze andere series die veel gedurfder en afwisselender zijn. Op de een of andere manier moeten we daarin meegaan.’

Slappe koord

De regels van de soap worden daarbij af en toe met de voeten getreden. ‘Je moet de kijker niet altijd geven wat hij verwacht’, zegt Wouters. ‘In een klassieke soap ga je ervan uit dat de blinde Peggy weer gaat zien en dat het allemaal goed komt tussen haar en Peter. ‘Zie je wel,’ is dan de reactie van het publiek, ‘ik had het toch gezegd’. Wij willen de kijker prikkelen en dingen voorschotelen die niet voor de hand liggen. Peggy geneest wel van haar blindheid, maar hervalt weer. En Peter komt niet bij haar terug, hij gaat samenwonen met Femke die oprecht verliefd is op hem.’

10 miljoen
Het jaarbudget van ‘Thuis’ wordt geraamd op 10 miljoen euro. Een opnameminuut kost 1.500 tot 2.000 euro.

Het is balanceren op een slappe koord. Jongeren durven veel sneller af te haken als het scenario hen niet meer boeit. ‘Het is zo eenvoudig om niet te kijken’, beseft Janssen. En door het alternatieve aanbod op het internet zijn ze ook veel meer gewend aan de ingenieuze verhaaltechniek van degelijke fictie. ‘Game of Thrones’ zit vol onvoorspelbare plots.’

Tegelijk willen de makers de oudere en trouwe kijker niet verliezen. Dat betekent dat ‘Thuis’ laagdrempelig moet blijven en net als concurrerende soaps op andere zenders - denk aan ‘Familie’ of ‘Buren’ - diepe emoties en drama moet brengen die we van ver of dichtbij meemaken in het gewone leven. ‘Alles staat of valt met de herkenbaarheid en de geloofwaardigheid’, zegt Wouters. ‘En wees gerust: of het nu gaat om familieruzies, echtscheidingen of roddels op het werk, vaak is de werkelijkheid straffer dan de fictie.’

Geen sinecure

‘Thuis’ moest inhoudelijk worden bijgestuurd zonder dat het productieproces in de war liep. Dat was geen sinecure. De opnamestudio aan de Leuvense vaart in Wilsele wordt niet voor niets ‘de fabriek’ genoemd. Elk jaar worden er zo’n 200 afleveringen ingeblikt, goed voor 80 uur kijkplezier. ‘Alsof je elke dag een auto van de band laat lopen met telkens andere onderdelen’, zegt Janssen.

Het schrijfproces is een minutieus afgestelde machine. Twee keer per seizoen komt een team van een twintigtal scenaristen bijeen in een tweedaagse brainstorm om de grote verhaallijnen uit te zetten. Daarna gaat een kernteam van vier scenaristen aan de slag die de afleveringen per scène uitschrijft. Om beurten nemen zij vijf opeenvolgende afleveringen per week voor hun rekening.

150
De VRT-soap ‘Thuis' stelt al 19 jaar lang zo'n 150 mensen tewerk, onder wie 30 acteurs.

Vervolgens werken tien scenaristen de dialogen uit. Een story-editor en dialoog-editor schaven bij, en de creative director zorgt er op de set voor dat het scenario juist vertaald wordt naar het scherm. De acteurs krijgen drie keer per jaar in kleine groepjes een briefing over de verhaallijnen van de komende maanden. ‘Je probeert dat creatieve proces in een soort bandwerk of routine te gieten dat pieken noch dalen kent’, zegt Janssen. ‘Er is weinig glitter of glamour mee gemoeid. Het is hard labeur’, beaamt scenariste Nathalie Haspeslagh (45) glimlachend.

De restyling van ‘Thuis’ werpt haar vruchten af. De soap verpulvert het ene kijkcijferrecord na het andere. De jongste piek dateert van maandag 17 maart 2014: toen zaten niet minder dan 1.449.629 kijkers voor het scherm. En het einde lijkt niet in zicht. Sinds de soap begin deze maand aan een nieuw seizoen begon, ligt het wekelijkse gemiddelde op 1,2 miljoen kijkers en kreeg de serie er tegenover vorig jaar 100.000 fans bij.

Fenomeen

Kenners omschrijven de omslag van ‘Thuis’ als een fenomeen in televisieland. ‘Vroeger werd op ons neergekeken. Nu is het omgekeerd: als je niet kijkt, ben je niet meer mee’, zegt Janssen. ‘We zijn geen guilty pleasure meer, we stellen nu vast dat we trending topic zijn.’ De serie is inderdaad een razend populair gespreksonderwerp op sociale media. En dat opent volgens Janssen perspectieven.

Zo is de communicatie tussen de kijker en de makers verhoogd. Toen het jonge personage Emma te maken kreeg met grooming - mannen die online contact leggen met minderjarige meisjes - liet ‘Thuis’ een echte Facebook-pagina aanmaken. Die werd op naam gezet van agent Danny die - zoals later in de serie zou blijken - de pedofiel was die Emma zou ontvoeren, misbruiken en wurgen. Om er zeker van te zijn dat geen enkele kijker de identiteit van Danny zou achterhalen, werden zijn gegevens geblokkeerd. Tot enkele fans van de soap zo slim waren in de url-codes van de pagina te zoeken en daar zijn naam vonden.

‘Dat veroorzaakte eerst grote paniek bij ons’, zegt Janssen. ‘Plots zagen we dat de naam van de dader zomaar te grabbel werd gegooid op het internet. Maar dan kwam iemand van de filmploeg op het idee om elke week de naam van een ander personage in de url-code in te vullen, zodat de kijker steeds weer op het verkeerde been werd gezet.’ Als gevolg ontstond een heftige discussie op sociale netwerken over wie nu de echte dader was. Het kwam onze populariteit alleen maar ten goede.’

Dit artikel verscheen op 26 september 2014. 

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content