Advertentie

Digitaal relanceplan moet Vlaanderen in Europese top vijf krijgen

Administrateur-generaal Barbara Van Den Haute van Digitaal Vlaanderen en minister-president Jan Jambon. ©saskia vanderstichele

De Vlaamse regering lanceert dinsdag haar digitale relanceplan. De volgende drie jaar gaat meer dan 1 miljard euro naar digitalisering. De IT-organisatie van de overheid wordt omgegooid en een datanutsbedrijf moet de ontwikkeling van datatech in Vlaanderen een duw in de rug geven.

'Het meest ambitieuze digitale plan van een Vlaamse regering ooit', zo wordt gezegd op het hoofdkwartier van de regering op het Brusselse Martelaarsplein. Niet toevallig op een moment dat de digitalisering door corona een boost krijgt.

Minister-president Jan Jambon (N-VA) wil dat de Vlaamse overheid tot de digitale top vijf van Europa behoort. Nu staan we nog op plaats 14. Dat vergt niet alleen investeringen, maar ook een ingrijpende reorganisatie.

De IT- en digitale competenties van de Vlaamse overheid worden gebundeld in het agentschap Digitaal Vlaanderen. Er is sprake van een ‘copernicaanse revolutie’ bij de overheid, waarin data en dataverwerking een centrale plaats krijgen.

Daarvoor zijn partners uit de privésector nodig. De overheid sloot IT-raamcontracten met een geschatte minimumwaarde van 1 miljard euro en een looptijd van zeven jaar. Dat geld komt boven op het miljard euro dat de volgende drie jaar naar digitalisering gaat. De privépartners zijn het Franse Atos, het Amerikaanse DXC Technology, het Limburgse Cegeka en Cronos, een IT-dienstengroep met hoofdkwartier in Kontich. Proximus beheert het IT-netwerk. Die bedrijven werken voor Digitaal Vlaanderen, geleid door administrateur-generaal Barbara Van Den Haute. Het agentschap telt zo’n 470 interne en externe digitale experten.

Waarom is de centralisatie in Digitaal Vlaanderen nodig?

Barbara Van Den Haute: ‘Projecten moeten sneller en sneller gaan. Het is een kwestie van weken geworden, kijk naar de coronapas. Heel veel kwesties moeten bij zo’n projecten tegelijk worden geregeld. Als je dan ook nog eens verschillende agentschappen moet coördineren loopt de klant verloren.’

Digitaal Vlaanderen is het centrale orgaan voor IT en data, de Vlaamse overheid wordt beschouwd als één bedrijf.
Jan Jambon
Vlaams minister-president

Jan Jambon: ‘Vroeger deed elk departement dikwijls zijn eigen ding. Nu komt het allemaal van Digitaal Vlaanderen tenzij er goede argumenten zijn om het niet te doen. Digitaal Vlaanderen is echt het centrale orgaan voor IT en data, de Vlaamse overheid wordt beschouwd als één bedrijf. We kunnen nu één sterk beleid voeren, één marsrichting bepalen voor alle overheden in Vlaanderen.’

‘Ook voor de lokale besturen was het niet duidelijk. Moesten ze nu voor een digitaliseringsproject bij het facilitair bedrijf aankloppen of eerder bij het Agentschap Informatie Vlaanderen? Nu hebben we dat verenigd tot een onestopshop.’

Gaan de inwoners van de steden en gemeenten een verschil merken?

Jambon: Buiten een paar grootsteden zijn lokale besturen vaak organisaties die niet zoveel IT-slagkracht hebben. Aan de andere kant zijn 80 procent van de processen identiek voor elke gemeente. Iedereen deelt identiteitskaarten en rijbewijzen uit, ze verhuren allemaal sportzalen. Als je vanuit Vlaanderen een ding automatiseert, kan je het uitrollen in het grootste deel van de gemeentes.'

Worden de gemeenten dan verplicht mee te doen?

Jambon: (lacht) 'Nee, er is zoiets als gemeentelijke autonomie. Het is een aanbod, geen verplichting. Het is de bedoeling dat we een aantrekkelijk voorstel doen.’

‘Neem nu Mijn Burgerprofiel. Het is de ambitie dat die applicatie de toegangspoort is tot alle overheidsdienstverlening. U als burger moet niet weten of iets een service is van de lokale overheid, van de provincie, van Vlaanderen, wat mij betreft van federaal en als u helemaal droomt ook van Europa. Als burger wil ik naar de website van Brasschaat gaan en daar gaat voor mij de deur open naar heel de overheid. Meer dan driekwart van de burgers wil één centrale plek om zaken met de overheid te regelen.’

Vlaanderen zal wereldwijd de eerste overheid zijn die datakluizen in gebruik neemt.
Barbara Van Den Haute
Administrateur-generaal Digitaal Vlaanderen

‘Als dat een beetje doorgang begint te vinden, gaan gemeenten die niet meedoen problemen krijgen om aan hun burgers uit te leggen waarom die diensten wel allemaal gemakkelijk bereikbaar zijn in de buurgemeente en niet bij hen.’

Van Den Haute: ‘Het is ook onze ambitie samen met de privépartners de lokale besturen te bedienen op het vlak van cyberveiligheid. We investeren voor de hele overheid fors in informatieveiligheid.’

Wat is de visie achter de IT-raamcontracten?

Jambon: Vroeger waren er twee contracten, een integrator die alles deed en Proximus voor de netwerken. Dat zat allemaal in een enkel bestek waardoor alleen de grote spelers konden meedoen. Start-ups en scale-ups kwamen niet aan de bak terwijl die voor deelfacetten vaak wel de interessantste oplossing hebben. Daarom is het in kleinere maar logische delen opgesplitst. Om zo meer bedrijven van hier een kans te geven. Dat is eigenlijk heel goed gelukt. Voor de zes deelaspecten van de aanbesteding zijn nu vijf bedrijven aangeduid terwijl het vroeger naar een bedrijf gegaan zou zijn.’

De essentie

  • De Vlaamse overheid kondigt een digitaal relanceplan aan.
  • Naast aanzienlijke investeringen omvat dat een hertekening van de IT-organisatie en de oprichting van een datanutsbedrijf.
  • Lokale besturen en burgers krijgen hulp bij de digitale omschakeling.
  • De Vlaamse overheid zal de eerste overheid wereldwijd zijn die de datakluizen in gebruik neemt.

Hoe kan de overheid bijdragen tot de ontwikkeling van een Vlaamse datatechsector?

Jambon: ‘De sleutel is het datanutsbedrijf dat we voor het einde van het jaar gaan oprichten. Wat Fluxys en de Antwerpse Waterwerken doen voor de netwerken voor gas, elektriciteit en water, willen wij nu ook realiseren voor het digitale netwerk. Het datanutsbedrijf moet een verkeersregelaar zijn voor mensen die data aanleveren en voor zij die data nodig hebben voor hun apps. Men geeft de data niet weg, men geeft het recht om de data te gebruiken.’

‘Van bij het begin al gaan we proberen er de privésector bij te betrekken. Het is de bedoeling dat die er uiteindelijk de meerderheid in neemt, het is geen staatsbedrijf.’

Zijn er al concrete projecten?

Van Den Haute: ‘Vastgoed, waarvoor heel wat data worden uitgewisseld, is al concreter. Er is een samenwerking tussen de Federatie van Notarissen en makelaars. Een ander voorbeeld zijn de data die nodig zijn om Mobility as a Service waar te maken. Als je dat echt in een app wil steken en in realtime dan moeten data worden gedeeld.’

Eigenaars van data zouden hun rechten behouden met een systeem van datakluizen, het Solid-project van Tim Berners-Lee, de uitvinder van het web.

Van Den Haute: ‘Solid is Vlaamser dan het misschien op het eerste zicht lijkt. Het is uitgewerkt aan de universiteit Gent. Het feit dat Sir Tim Berners-Lee naar Vlaanderen komt om samen te werken met Universiteit Gent, het onderzoekscentrum Imec en de Vlaamse overheid, onderstreept hoe uniek onze expertise op dat vlak is.'

Wat gaan burgers en bedrijven praktisch kunnen doen met de datakluizen?

Van Den Haute: ‘We focussen op bepaalde toepassingen, je kunt niet alles tegelijk doen. Onder andere het vlotter maken van alles wat rond een verhuis komt kijken. Ook alles wat rekeningnummers betreft. Mensen gaan dat dus zelf in hun datakluis kunnen inbrengen.’

‘We bekijken ook samen met uitzenddiensten en sociale secretariaten hoe we persoonlijke gegevens gaan delen zoals bijvoorbeeld een assessment.’

‘Het datanutsbedrijf zal al heel vroeg de kluizen aanbieden, in het eerste kwartaal van volgend jaar. De burgers zullen in hun Burgerprofiel de kluistoepassing kunnen gebruiken. De Vlaamse overheid zal wereldwijd de eerste overheid zijn die de kluizen in gebruik neemt.’

Wat met burgers die niet helemaal digitaal mee zijn?

Jambon: 'Zolang niet iedereen op het digitale spoor zit, blijven we ook alles analoog aanbieden. Maar we zetten zwaar in op e-inclusie om iedereen aan boord te krijgen. In het onderwijs is er het project Digisprong van minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA). Er wordt 375 miljoen geïnvesteerd in toestellen, opleidingen en coördinatoren. Een project van minister van Werk Hilde Crevits (CD&V) gaat 100.000 mensen digitaal opleiden. Er is ook een ander project van minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open VLD) met openbare computerruimten, internet en vormingen. Ook dat alles maakt deel uit van het digitale relanceplan.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud