analyse

Boris Johnson verstevigt greep op Britse regering

De Britse premier Boris Johnson verstevigde donderdag zijn greep op de regering. Wie niet in het rijtje wil lopen, mocht de baan ruimen.

Twee maanden na zijn electorale triomf heeft de Britse premier Boris Johnson duidelijk gemaakt wie aan de touwtjes trekt: hij en hij alleen. Voor kritischere stemmen, zoals minister van Financiën Sajid Javid, is in zijn ploeg geen plek meer.

Exact twee maanden nadat de Britse kiezers hem naar een ruime zege gestuwd hadden bij de parlementsverkiezingen, heeft Boris Johnson zijn bestuursploeg in slagorde gesteld voor het post-brexittijdperk. Samen met zijn politieke topadviseur Dominic Cummings heeft de leider van de Conservatieve partij de operatie de afgelopen dagen minuscuul voorbereid.

De manoeuvres leidden zelfs tot spanningen tussen de twee heren. Terwijl Cummings wat graag met de grove borstel door de bestuursploeg gegaan was, ging Johnson op de rem staan. Aan zware portefeuilles zoals Financiën, Binnenlandse en Buitenlandse Zaken of Handel wilde hij niet raken.

Reorganisatie

De flamboyante ex-burgemeester van Londen oordeelde dat zo'n radicale reorganisatie te 'disruptief' zou zijn op een moment dat de Britse regering voor enkele grote uitdagingen staat. Niet alleen loopt die zich warm voor moeilijke handelsgesprekken met de Verenigde Staten en de Europese Unie. In het najaar wacht haar ook de organisatie van de klimaattop COP26.

Na Johnsons verzoek om zijn topadviseurs de laan uit te sturen heeft Sajid Javid bedankt voor de portefeuille Financiën. Geen enkele minister met een beetje zelfrespect zou die voorwaarden aanvaarden.
Entourage Sajid Javid

De Britse premier was daarom van plan enkele regeringsleden van de tweede lijn te vervangen door jong, vooral vrouwelijk, talent. Partijgenoten die hem vorig jaar in de aanloop naar de parlementsverkiezingen door dik en dun gesteund hadden, mochten ook een beloning verwachten.

Cummings bleef evenwel niet helemaal met lege handen achter. Johnson zou zijn minister van Financiën Sajid Javid opdragen al zijn topadviseurs te vervangen door vertrouwelingen van Downing Street 10.

Begrotingsteugels

Dat de 50-jarige politicus met Aziatische roots in het vizier liep van de tandem Johnson-Cummings is geen verrassing. Na jaren bezuinigen en hervormen is de Britse premier vast van plan het geld weer te laten rollen. Tijdens de verkiezingscampagne beloofde hij flink te investeren in infrastructuur, gezondheidszorg, onderwijs en de politie.

Tijdens de verkiezingscampagne liet Johnson Sunak meer dan eens het woord voor hem voeren in radio- en tv-studio's.

Javid, die in 2016 tegen een Brits vertrek uit de Europese Unie stemde, stond evenwel niet te springen om de begrotingsteugels te laten vieren. Discussies over de budgettaire plannen voor 2020 - de presentatie staat voor 11 maart gepland - leidden de afgelopen weken dan ook tot vuurwerk tussen de ex-bankier en Cummings. Daarom drong Johnsons topadviseur aan op een strakker keurslijf voor de minister van Financiën.

Maar die weigerde dat korset aan te trekken. 'Na Johnsons verzoek om zijn topadviseurs de laan uit te sturen heeft Sajid Javid bedankt voor de portefeuille Financiën. Geen enkele minister met een beetje zelfrespect zou die voorwaarden aanvaarden', stelde Javids entourage.

Vertrouweling

Lang stond de vacature op Financiën niet open. Johnson promoveerde de nummer twee op het departement, Rishi Sunak, tot minister. De 39-jarige ex-bankier van Goldman Sachs is de rijzende ster in de Conservatieve partij. Vijf jaar gelden was in het Britse Lagerhuis nog geen spoor te bekennen van de zoon van een dokter en een apothekeres.

In tegenstelling tot Javid zat Sunak van meet af aan in het brexitkamp. Het vertrouwen van Johnson in de schoonzoon van de Indiase miljardair Narayana Murthy, de medeoprichter van IT-bedrijf Infosys, is groot. Tijdens de verkiezingscampagne liet hij die meer dan eens het woord voor hem voeren in radio- en tv-studio's. De Britse premier rekent erop dat Sunak dat vertrouwen niet beschaamt. En niet te hard tegensputtert als Johnson de geldkraan wil opendraaien.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect