nieuwsanalyse

Brugramp leidt tot rondje zwartepieten in Italië

Het zoeken naar verantwoordelijken is begonnen in Italië na het ineenstorten van een viaduct in Genua. ©Photo News

Nog voor duidelijk is hoeveel slachtoffers de ramp met de Morandi-brug exact geëist heeft, is in Italië al een politiek steekspel ontstaan over wie het boetekleed moet aantrekken. Niet alleen de concessiehouder van de constructie, maar ook de Vijfsterrenbeweging zit in een ongemakkelijke positie.

Italië was woensdag in een diepe rouw gedompeld. Vol ongeloof staarden veel Italianen naar de beelden van wat overbleef van de Morandi-brug die de havenstad Genua sinds 1967 verbond met de luchthaven en de A10-autoweg naar het zuiden van Frankrijk. Een dag eerder was een deel van de 1,18 kilometer lange constructie van gewapend beton van het ene moment op het andere tientallen meters lager in een rivierbedding en op een spoorweg beland. Verschillende auto’s en vrachtwagens gingen mee de dieperik in.

Er moeten koppen rollen.
Danillo Toninelli
Minister van Transport

Hoeveel slachtoffers de ramp gemaakt heeft, is nog altijd niet duidelijk. De zowat 400 reddingswerkers borgen al 39 lichamen, onder wie drie kinderen. Ze vrezen dat de dodentol nog zal oplopen.

De ineenstorting van de Morandi-brug haalde de Italiaanse politici bruusk uit vakantiestemming. Verschillende leden van de anti-establishmentregering, premier Giuseppe Conte, de vicepremiers Luigi Di Maio en Matteo Salvini en minister van Infrastructuur Danilo Toninelli op kop, haastten zich naar de onheilsplek om de reddingswerkers en de families van de slachtoffers een hart onder de riem te steken.

Straffe uitspraken

Maar de leden van de anti-establishmentpartij Vijfsterrenbeweging en de antimigratiepartij Lega beperkten zich niet tot een sereen bezoek aan de plaats van de tragedie. Ze lieten zich al snel verleiden tot straffe uitspraken. ‘De verantwoordelijken gaan boeten, zwaar boeten’, stelde minister van Binnenlandse Zaken Salvini. ‘Er moeten koppen rollen’, verzekerde Toninelli.

Beiden schoten met scherp op Autostrade per l’Italia. Het bedrijf, een onderdeel van Europa’s grootste privéwegbeheerder Atlantia, is de concessiehouder van de A10, de tolweg waarvan de Morandi-brug deel uitmaakt. Salvini en Toninelli verweten de onderneming - voor 30 procent in handen van de zakendynastie Benetton - de brug onvoldoende onderhouden te hebben. Autostrade weerlegde die kritiek en betoogde dat niets wees op imminent gevaar.

Die mening delen Italiaanse experts niet. ‘Deze brug was een technisch gedrocht’, stelde Antonio Brenchic, een specialist in gewapend beton van de Universiteit van Genua. Al in 2016 pleitte hij voor de afbraak van de constructie omdat die ‘door de degradatie van het beton’ haar beste tijd gehad had, het voortdurende onderhoud peperduur was en de brug bij de bouw helemaal niet voorzien was op het verwerken van 25,5 miljoen voertuigen per jaar.

Oude Romeinen

11
bruggen
De voorbije vijf jaar stortten in Italië elf bruggen in.

Het onderhoud van infrastructuur is een oud zeer in Italië. ‘Regeringen in ons land vonden altijd wel een goede reden om geen structureel onderhoud uit te voeren aan het wegennet’, merkte Antonio Polito woensdag op in zijn commentaarstuk in de Italiaanse krant Corriere della Sera. ‘Daardoor is het meest formidabele netwerk van wegen en aquaducten dat de Romeinen ons nalieten, verworden tot een hoop puin.’ De voorbije vijf jaar stortten in Italië elf bruggen in.

De Italiaanse federatie van asfaltbedrijven trok in juni nog aan de alarmbel. ‘Om onze wegen weer in een behoorlijke staat te brengen zijn dringend investeringen ter waarde van 42 miljard euro nodig.’ De organisatie kaartte aan dat Rome tijdens de eerste vijf maanden van dit jaar 12 procent minder uitgaf aan wegenonderhoud dan in dezelfde periode in 2017.

Vinger naar Europa

©REUTERS

Salvini greep de ramp aan om Europa indirect met de vinger te wijzen. ‘We moeten ons afvragen of het naleven van de Europese begrotingsregels belangrijker is dan de veiligheid van de Italiaanse burgers. Voor mij is het antwoord nee.’

Analisten merken op dat de Europese Commissie Italië nooit een pad in de korf gezet heeft als het over infrastructuurwerken gaat. Ondanks de schuldenberg van ruim 130 procent van het bruto binnenlands product spoorde Brussel Rome in mei nog aan meer geld te pompen in dergelijke projecten. Een maand eerder had de Commissie nog haar fiat gegeven voor drie infrastructuurwerven ter waarde van 10 miljard euro.

Op die lijst stond ook de Gronda di Genova. Dat project, met een kostprijs van zowat 4,8 miljard euro, voorziet in de aanleg van een nieuwe snelweg rond de havenstad en moest de bezoekers van Genua een alternatief bieden voor een passage over de Morandi-brug. Het plan liep vertraging op door protest van buurtbewoners.

Vijfsterrenbeweging tegen nieuwe brug

Ook de politici spraken een woordje mee in het debat over het nut van het project. Vooral de Vijfsterrenbeweging liet zich niet onbetuigd. ‘Het is een fabeltje dat de Morandi-brug op instorten staat. Die brug kan bij regelmatig onderhoud nog 100 jaar mee’, luidde het in een pamflet in 2013. Grote openbare werken zijn ‘verspilling van belastinggeld’. Vrijwel onmiddellijk na de tragedie met de brug dinsdag verwijderde de Vijfsterrenbeweging de online tekst.

Het is een fabeltje dat de Morandi-brug op instorten staat. Bij regelmatig onderhoud kan die nog honderd jaar mee.
Pamflet Vijfsterrenbeweging uit 2013

Dat de partij haar verzet tegen het alternatief voor de ingestorte Morandi-brug niet opgegeven heeft, bleek begin deze maand nog. Toen kondigde haar minister Toninelli aan dat de Gronda di Genova een plekje had op de lijst van geplande openbare werken die aan een grondige analyse onderworpen zouden worden. ‘Als tijdens die audit blijkt dat de kosten niet opwegen tegen de baten, verdwijnt het project in de prullenmand.’

Woensdag haastte hij zich om die uitspraak te nuanceren. ‘De regeringscoalitie blijft gekant tegen grote, nutteloze openbare werken die vaak leidden tot corruptie. Maar de Vijfsterrenbeweging en de Lega zijn wel gewonnen voor extra investeringen in het onderhoud van de bestaande infrastructuur.’ Zowat 300 oudere bruggen en tunnels worden na de tragedie in Genua onmiddellijk aan een grondige inspectie onderworpen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud