1

Duitse sociaaldemocraten zetten deur open voor 'GroKo'

SPD-leider Martin Schulz krijgt op het congres van de Duitse socialisten groen licht om te starten met regeringsonderhandelingen met Angela Merkel. ©AFP

De Duitse sociaaldemocraten zetten op een congres met grote meerderheid het licht op groen voor overleg over een coalitie met Angela Merkel. Maar SPD-leider Martin Schulz stelt hoge eisen aan zo’n ‘grote coalitie’.

Op een partijcongres riep Martin Schulz, de fel belaagde leider van de sociaaldemocratische SPD, zijn partijgenoten donderdag op de deur te openen voor onderhandelingen over een coalitie met de christendemocraten van bondskanselier Merkel.

Zo’n ‘grote coalitie’ met de twee grootste partijen is de enige mogelijkheid om een stabiele regering op de been te brengen nadat de gesprekken over een jamaicacoalitie van christendemocraten, liberalen en groenen zijn mislukt.

Politieke crisis

Volgens Schulz moet de SPD haar verantwoordelijkheid opnemen om een einde te maken aan de politieke crisis, die geen voorgaande heeft in de naoorlogse Duitse geschiedenis.

‘Het gaat niet om de vraag of er een grote coalitie of geen grote coalitie komt’, zei het SPD-kopstuk. ‘En evenmin over een minderheidsregering of vervroegde verkiezingen. Neen, het gaat er over hoe we onze verantwoordelijkheid opnemen, ook voor de volgende generatie.’

Die volgende generatie was het daar niet mee eens. Kevin Kühnert, de chef van de jongerenafdeling van de SPD, hield op het congres een vurig pleidooi tegen een nieuwe coalitie met Merkels christendemocraten.

De vernieuwing van de partij zal buiten een grote coalitie gebeuren of ze zal er niet komen
Kevin Kühnert
SPD-jongerenvoorzitter

‘De vernieuwing van de partij zal buiten een grote coalitie gebeuren of ze zal er niet komen’, zei hij. Dat leverde hem opvallend veel applaus op. Kühnert beklemtoonde dat de sociaaldemocraten in een coalitie met Merkel nog meer in de verdrukking komen.

Onbetrouwbare partner

Volgens Kühnert is na de mislukking van het overleg over de jamaicacoalitie niets verandert aan de politieke situatie. De grote coalitie is weggestemd en de christendemocratische CDU/CSU blijft een onbetrouwbare partner.

Bovendien, waarschuwde hij, wordt de rechts-populistische AfD de grootste oppositiepartij als er een grote coalitie komt. De AfD kreeg bij de verkiezingen 12,6 procent van de stemmen en is de derde partij in de Bondsdag.

Kühnert herinnerde Schulz daarmee aan diens beloftes. Meteen na de verkiezingen had de SDP-leider aangekondigd dat hij resoluut voor een oppositiekuur koos. Zijn partij had haar slechtste resultaat in decennia geboekt.

Alleen vanop de oppositiebanken zou de SPD de draad weer kunnen oppikken, zei Schulz op de verkiezingsnacht. Maar na de mislukking van het jamaicaoverleg stond hij onder zware druk om toch aan de onderhandelingstafel te gaan zitten.

Ruk naar links

Op het congres beloofde Schulz zijn partijgenoten dat hij de lat hoog zal leggen. En dat hij met Merkel gaat praten, betekent niet dat de grote coalitie er automatisch komt. ‘We moeten niet tot elke prijs regeren’, zei hij. ‘Maar we kunnen ook niet tot elke prijs niet regeren.

Schulz spiegelde zijn partij een ruk naar links voor om de verschillen met de christendemocraten in de verf te zetten. De SPD-leider haalde onder andere zwaar uit naar de multinationals en de grootbanken, met Europa in een bijrol.

Als we miljarden kunnen vrijmaken voor de redding van banken maar moeten vechten voor een habbekrats om jongeren aan jobs te helpen, dan is dat niet mijn Europa.
Martin Schulz
SPD-leider

‘Als we miljarden kunnen vrijmaken voor de redding van banken maar moeten vechten voor een habbekrats om jongeren aan jobs te helpen, dan is dat niet mijn Europa.’ De oplossing is een ‘Verenigde Staten van Europa’, die er tegen 2025 moeten komen.

10 miljoen stemmen

Schulz leek daarmee afstand te nemen van de centrumkoers die de SPD zuur is opgebroken. De ontslagnemende Duitse regering was ook een ‘grote coalitie’, maar de sociaaldemocraten slaagden er nauwelijks in hun stempel te drukken op het beleid.

Maar Schulz waarschuwde dat het probleem dieper zit. ‘We hebben niet alleen de voorbije verkiezingen verloren, maar de jongste vier’, zei hij. De afgelopen 20 jaar verloor de SPD 10 miljoen stemmen, ‘de helft van onze kiezers’.

Radicaal

De linksere koers kan de coalitiegesprekken bemoeilijken. Alexander Dobrindt, een kopstuk van de Beierse christendemocratische CSU, bestempelde Schulz als een ‘radicaal’ wegens diens voorstel voor een sterkere Europese Unie.

De liberale leider Christian Lindner, die het overleg over de jamaicacoalitie deed stranden, merkte dan weer op dat Merkel zich niet onder druk mag laten zetten door Schulz.

Gesponsorde inhoud

Partner content