EU begint procedure tegen Polen om onafhankelijkheid justitie te garanderen

Frans Timmermans, de vicevoorzitter van de Europese Commissie, maakte woensdag bekend dat Europa een nieuwe inbreukprocedure tegen Polen lanceert 'om de onafhankelijkheid van rechters te garanderen'. ©REUTERS

Met de zogenaamde inbreukprocedure wil de Europese Commissie voorkomen dat de rechters in Polen onder politieke controle komen te staan.

De Europese Commissie blijft vastbesloten om streng toe te zien op de naleving van de rechtsstaat in Polen. Dat maakte de vicevoorzitter van de Europese Commissie, Frans Timmermans, woensdag duidelijk.

'De Europese Commissie heeft vandaag een brief naar Polen gestuurd waarin ze haar bezorgdheid uit over een nieuwe tuchtregeling voor rechters', stelde de Nederlander. Volgens hem ondermijnt dat systeem de onafhankelijkheid van rechters 'omdat het niet voldoende garanties biedt om hen te beschermen tegen politieke controle'.

Rechten verdediging

De wet in kwestie maakt het mogelijk disciplinaire onderzoeken en procedures te lanceren tegen rechters op basis van de inhoud van hun gerechtelijke beslissingen. Brussel klaagt ook aan dat de rechten van de verdediging in die zaken niet verzekerd is. 

De nieuwe regeling garandeert niet dat de zaken tegen rechters binnen een redelijke termijn behandeld worden. De minister van Justitie en de president kunnen procedures eindeloos laten aanslepen.

'De nieuwe regeling garandeert niet dat de zaken tegen rechters binnen een redelijke termijn behandeld worden. De minister van Justitie en de president kunnen procedures eindeloos laten aanslepen', luidt het.

Daarnaast heeft de Europese Commissie grote vragen bij de onafhankelijkheid en de onpartijdigheid van de 'Disciplinaire Kamer' van het Poolse hooggerechtshof. Die instantie is bevoegd voor de beoordeling van uitspraken in tuchtprocedures tegen rechters. 'Maar ze bestaat enkel uit rechters die geselecteerd worden door een orgaan dat benoemd is door het Poolse parlement', merkt Brussel op.

Volgens Timmermans zijn al disciplinaire acties gelanceerd tegen rechters die 'in het openbaar deelnamen aan debatten over de lopende hervorming van justitie in Polen'.

Financiële sancties

De Poolse autoriteiten hebben nu twee maanden om te reageren op de brief van de Europese Commissie. Als Brussel oordeelt dat Warschau de rechtsstaat aan zijn laars blijft lappen, kan de Commissie het Europees Hof van Justitie vragen zich over de kwestie te buigen. De procedure kan uiteindelijk uitmonden in financiële sancties.

2
maanden
De Poolse autoriteiten hebben nu twee maanden om te reageren op de brief van de Europese Commissie.

Het is niet de eerste keer dat Europa Polen in het vizier neemt. In juli 2017 lanceerde het een inbreukprocedure tegen de hervorming van gewone rechtbanken in dat land. Een jaar later volgde een nieuwe inbreukprocedure nadat het Poolse parlement een wet gestemd had om de pensioenleeftijd van rechters te verlagen van 70 naar 65 jaar. Daardoor riskeerden 27 van de 74 rechters plots ontslag.

Omdat het antwoord uit Polen volgens Brussel 'niet bevredigend' was, maakte de Europese Commissie beide zaken aanhangig bij het Europees Hof van Justitie. Onder forse Europese druk nam Polen eind vorig jaar gas terug.

Artikel 7

Naast die twee zaken loopt tegen Polen nog een zwaardere en hoogst uitzonderlijke procedure: eind 2017 activeerde Europa voor het eerst in zijn geschiedenis artikel 7 van het Europees VerdragDat berispt lidstaten omdat ze de fundamentele democratische waarden uitholt en kan leiden tot de opschorting van het Poolse stemrecht in de Europese ministerraden. Ook Hongarije zit intussen op dat strafbankje.

Behalve Polen en Hongarije staat ook Roemenië op de Europese radar. Timmermans waarschuwde Boekarest woensdag geen maatregelen in te voeren die kunnen leiden tot straffeloosheid van corrupte politici. 'We hebben snel resultaten nodig, anders zal de Commissie in actie moeten komen.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud