EU en Turkije sluiten vluchtelingenpact

De Turkse premier Ahmet Davutoglu en Europees Raadsvoorzitter Donald Tusk ©REUTERS

Op de vluchtelingentop met de Europese Unie haalde Turkije zowat alle eisen binnen die het op tafel had gelegd. Het pact moet op de top van volgende week gefinaliseerd worden.

Syriërs die naar Griekenland komen, zullen systematisch worden teruggestuurd naar Turkije. Van daaruit kunnen ze hervestigd worden, via een luchtbrug, rechtstreeks naar Europa. Volgens Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker zal die tijdelijke oplossing een echte gamechanger zijn. 'We moeten het businessmodel van de mensensmokkelaars breken', erkent ook Belgisch premier Charles Michel (MR).

Europees Raadsvoorzitter Donald Tusk moet de maatregel concreet uitwerken tegen de Europese top van eind volgende week. De Turkse premier Ahmet Davutoglu zal dan opnieuw deelnemen aan het EU-beraad, liet hij verstaan.

We moeten het businessmodel van de mensensmokkelaars breken
Charles Michel
Belgisch premier

Juncker maakt zich wel sterk dat het terugsturen van Syrische vluchtelingen uit Griekenland naar Turkije 'juridisch sluitend' kan op grond van de asielrichtlijn. Griekenland heeft een bilateraal akkoord met Turkije en Athene beschouwt daarin Turkije als 'veilig derde land'.

Concreet belooft Europa een Syriër uit Turkije te laten overkomen voor elke Syriër die Griekenland terugstuurt naar Turkije. Die maatregel moet ervoor zorgen dat mensen niet langer hun geld en leven wagen om naar Europa te komen. 'Als we niets doen, betekent dat meer miserie', zegt Michel.

Toch houdt de premier gemengde gevoelens over aan de deal, vanwege het hectische verloop van de top die meer dan twaalf uur duurde. Michel ziet ook een gevaar voor een verlegging van de migratiestromen, via Malta en Libië.

Bancontact Europa

EU-diplomaten benadrukken dat het per definitie ook een 'eindige' maatregel is, vermits het de bedoeling is dat de stroom naar Europa volledig stilvalt. De vluchtelingen die al langer in Griekenland zijn, zullen worden gespreid over Europa.

De Duitse kanselier Angela Merkel op de Europese top met Turkije ©AFP

De teruggekeerden kunnen via Turkije verspreid worden. Hongarije had een quotum gekregen van 54.000 vluchtelingen in het kader van het Europese spreidingsplan. Vandaag zijn slechts zowat 800 van de beloofde 160.000 vluchtelingen overgebracht naar een ander EU-land.

Michel haalde ook uit naar de Visegrad-landen (Polen, Hongarije, Tsjechië en Slovakije) die solidariteit in de opname van vluchtelingen blijven weigeren. 'Die solidariteit is de achilleshiel van Europa en dat vind ik jammer', zei hij. Hij beschuldigde hen ervan enkel voorstander te zijn van 'Bancontact Europa', verwijzend naar de 280 miljard euro aan structuurfondsen die vooral naar de armere Oost-Europese landen gaan.

3 miljard extra

De Turkse premier Ahmet Davutoglu ziet de afspraken die hij maandagavond laat met de EU-leiders maakte als een 'pakket'.

We zijn het grootste gastland voor vluchtelingen ter wereld
Ahmet Davutoglu
Turks premier

In dat pakket zit ook een bijkomende schijf van 3 miljard euro voor de opvang van de Syrische vluchtelingen in Turkije, de belofte om de beslissing voor te bereiden om nieuwe hoofdstukken in de Turkse onderhandelingen over EU-lidmaatschap te openen en het versnellen van visumvrij reizen voor Turkse burgers in de EU. Davutoglu benadrukte dat Turkije nu al 2,7 miljoen vluchtelingen opvangt en zo het 'grootste gastland van vluchtelingen ter wereld' is.

Wat de Turkse onderhandelingen over EU-lidmaatschap betreft, zijn in de tekst geen cijfers te vinden. Momenteel worden vijf hoofdstukken geblokkeerd door Cyprus. Dat land staat nu wel onder druk om wat toegeeflijker te worden.

Voor visumvrij reizen is de deadline vervroegd van oktober naar uiterlijk eind juni.Turkije moet wel een reeks voorwaarden vervullen, waaronder een impliciete erkenning van Cyprus.

Persvrijheid

Davutoglu kreeg vragen van zijn EU-collega's en de pers over de recente controle over de belangrijkste oppositiekrant Zaman. Onder meer premier Michel liet in krachtige termen horen dat persvrijheid een fundamenteel principe is waarop niet kan worden afgedongen.

Davutoglu zei dat zijn land de vrijheid van meningsuiting hoog in het vaandel draagt en dat er wel degelijk kritiek is in de pers op de regering.' Zaman is een gerechtelijke zaak, geen politieke', verkondigde hij.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud