interview

Europese Brexit-baas Barnier: 'Eruit is eruit'

©REUTERS

Proberen de Britten via de brexitonderhandelingen alle voordelen die ze in de EU hadden te behouden? Europees brexitonderhandelaar Michel Barnier is alert. Een ‘no deal’ dreigt nog steeds.

In zijn eerste interview met een Belgische krant pleit de Europese brexitonderhandelaar Michel Barnier voor een dedramatisering van het brexitdebat. De ‘montagnard’ die van bergwandelingen in de Savoie houdt, gaf zijn Britse collega David Davis onlangs een wandelstok cadeau. Het andere exemplaar staat in zijn bureau: ‘Om stappen te zetten moet je met twee zijn.’

Is er nu sprake van voldoende vooruitgang of niet? De boodschap op de Europese top vorige week was dubbel.

Michel Barnier: ‘De Britse premier Theresa May heeft een nieuwe dynamiek in de onderhandelingen gebracht met haar toespraak in Firenze. Dat voluntarisme hadden we nodig. Maar we zijn er nog niet. We zien een perspectief voor gesprekken over onze toekomstige relatie. Die gesprekken zijn het belangrijkste, en niet de voorwaarden voor een ordelijke exit.’

U sprak nochtans zelf van een impasse na de laatste onderhandelingsronde.

Barnier: ‘Het vertrek van de Britten uit de EU moet ordelijk zijn. De rekeningen moeten kloppen. Maar tot nog toe was de Britse lijn: we betalen niets voor de periode na ons vertrek. Daarom sprak ik van een impasse. Maar May beloofde in Firenze de Britse bijdrage aan de Europese begroting voor de jaren 2019 en 2020 te betalen. Ze wil ook de engagementen die het Verenigd Koninkrijk opnam sinds de start van het EU-lidmaatschap, honoreren. Hier wachten we al lang op.’

Er blijft nog een grote kloof tussen de 20 miljard euro die May voorstelt en de 60 tot 80 miljard die Europa verwacht.

Barnier: ‘We spreken niet over cijfers in deze fase. We kunnen er gemakkelijk geraken door te dedramatiseren. We praten niet over een losgeld voor de exit en we zijn er ook niet op uit de Britten te straffen.’

Ook de Europese bedrijven vragen duidelijkheid over wat er gebeurt op 29 maart 2019.

Barnier: ‘In alle hypothesen is het Verenigd Koninkrijk op 30 maart 2019 een ‘buitenland’ voor de EU en geen deel meer van de Europese interne markt. De Britse regering heeft bij de start van de onderhandelingen duidelijk gemaakt dat ze vaarwel zegt aan de interne markt en de douane-unie. Maar de enige relatie zonder wrijvingen met onze interne markt is deelname aan die eenheidsmarkt. Zoals Noorwegen deelneemt aan onze interne markt, maar geen lid is van de Europese unie. Die Noorse optie blijft beschikbaar.’

‘Daarnaast is er ook het Canadese model. Vorig jaar sloot de EU met Canada een handelsakkoord (CETA, red.). Ook een douane-akkoord is mogelijk, net zoals dat bestaat tussen de EU en Turkije. Maar elk model staat op zich en heeft een apart evenwicht inzake rechten en plichten. Er is geen combinatie mogelijk tussen een vrijhandelsverdrag en toch nog bij een interne markt horen. Eruit is eruit.’

De onderhandelingen over een nieuw akkoord gaan wellicht langer duren dan de overgangsperiode van twee jaar?

Barnier: ‘Drie jaar, als we in december kunnen beginnen te praten. Er zijn ook duidelijke risico’s aan verbonden, omdat alle parlementen het akkoord moeten goedkeuren.’

‘We moeten erop toezien dat we de deur niet openzetten voor sociale dumping, fiscale dumping, slechtere milieuregels of de afbraak van consumentenrechten. Daarom mogen die onderhandelingen niet geheim worden gehouden. We hebben een publiek debat nodig.’

Wat maakt deze gesprekken zo anders?

Barnier: De onderhandelingen met de Britten zijn geen gewone onderhandelingen. Voor de brexit, de scheiding, doen we geen concessies en we vragen er evenmin. We willen wel een goede regeling voor de burgers, Ierland en de boedelscheiding.’

‘De tweede etappe wordt moeilijker. Hoe gaat het Europese veiligheids- en defensiebeleid er in de nabije toekomst uitzien? Wat is ons antwoord op Britse pogingen om in te breken in de Europese besluitvorming? Hoe kunnen we een gelijk speelveld creëren zonder Britse dumping?’

De Britten gaan proberen de Europese eenheid te doorbreken?

Barnier: ‘Een akkoord met de Britten is van strategisch belang voor de EU. Maar er zijn ook dingen die niet onderhandelbaar zijn. Europa staat op zijn interne markt, het vrij verkeer van goederen, diensten en mensen en de autonomie in de besluitvorming. De Britten hebben er zelf geen belang bij ons te verdelen. Ze hebben immers een akkoord nodig met alle 27 EU-landen.’

Zitten we al niet in blessuretijd?

Barnier: Het is mogelijk de brexit af te ronden in de herfst van 2018. We werken al aan een ontwerpverdrag waarin mettertijd ook een overgangsperiode wordt opgenomen.’

May zegt de optie van een ‘no deal’ wel open te houden

Barnier: ‘Ook wij bereiden ons voor op alle opties, inclusief een ‘no deal’. Maar dat zou een heel slechte deal zijn. Voor de Britten zelf, maar ook voor ons.’

‘Wat de Britten doen, is hun zaak. Maar hebben ze de administratieve capaciteit om zich voor te bereiden op een ‘no deal’? Ze moeten uit zo’n 1.000 Europese internationale handelsakkoorden stappen en uit 750 bilaterale akkoorden. Kunnen ze die onderhandelen zelf voeren? Zelfs de bevoorrading van voeding loopt gevaar bij een no deal.’

Moet de scheiding rond zijn voor dat gesprek over de toekomst start?

Barnier: ‘Dat heb ik nooit gezegd, maar er moeten nog dingen worden uitgeklaard. Over de rechten van Europese burgers in het VK en Britse burgers in de EU zijn er nog meningsverschillen. Niettemin is er al een overeenkomst over het recht op wonen en werken en op een gelijkwaardige behandeling en toegang tot sociale zekerheid en gezondheidszorg.’

‘Wat Ierland betreft, is het belangrijk dat de Goedevrijdagakkoorden die vrede brachten op het eiland overeind blijven. We willen ook geen harde grens tussen Ierland en Noord-Ierland zodat Ieren en Britten vrij kunnen blijven reizen.’

De overgangsperiode is eigenlijk een verlengd verblijf van de Britten in Europa tot eind 2020?

Barnier: ‘Eigenlijk is die overgangsperiode het behoud van het economisch status quo. In die overgangsperiode moet de Europese wetgeving, toezicht en controle van het EU-Hof van Justitie, heel de Europese architectuur dus, dezelfde blijven. Alleen beslissen de Britten niet meer mee over Europese wetgeving.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud