Italië speelt migratiedebat bikkelhard

De Italiaanse premier Giuseppe Conte tijdens de Europese top die donderdag in Brussel begon. ©BELGA

Nationale politiek bepaalt het lot van Europa. De Duitse kanselier Angela Merkel raakte donderdagavond helemaal klem, na een tackle van de Italiaanse premier Giuseppe Conte over migratie.

De Europese crisistop over migratie ging donderdag een bange nacht in. Vlak voor de start van de voetbalmatch België-Engeland stelde de Italiaanse premier Giuseppe Conte zijn veto tegen de besluiten van de EU-top die al de revue waren gepasseerd: defensie, handel en innovatie. ‘Italië wil gehoord worden in het migratiedebat. Er is maar een akkoord over deze beslissingen als er een deal is over alles’, klonk het bij de Italiaanse delegatie. Alle persconferenties werden afgeblazen.

Er is maar een akkoord over deze beslissingen als er een deal is over alles.

Met dit veto maakte Conte de vrees van veel diplomaten waar. De Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken, Matteo Salvini, weigert al een week om schepen met opgeviste vluchtelingen te laten ontschepen in Italiaanse havens. Vooral boten van ngo’s die vluchtelingen helpen, worden geviseerd. Woensdag kon de Lifeline na zes dagen dobberen op de Middellandse Zee alsnog terecht in Malta. De 254 migranten aan boord worden verdeeld over acht landen, waaronder België.

Conte, die onder druk gezet wordt door de Lega-leider Salvini, eiste vier toegevingen. Dat sloeg in als een bom. ‘Iedereen beseft dat het deze regering politiek goed uitkomt om het been stijf te houden’, is te horen in de coulissen. Het is een gebaar met de middelvinger dat het karakter van deze regering in Europa moet bevestigen.

Kampen

Twee van de Italiaanse eisen zaten al in de ontwerpconclusies voor de top: de eerste is meer geld voor Afrika om de oorzaken van migratie aan te pakken. De tweede het oprichten van centra in Noord-Afrika waar geredde migrantenboten heen worden gebracht en waar snel kan worden onderzocht of de opvarenden recht hebben op asiel. De EU-leiders steunden al voor het begin van de top de verdere ontwikkeling van het concept ontschepingsplatformen.

KORT

De Italianen liggen dwars op de Europese top. Ze willen een akkoord pas goedkeuren als hun eisen over migratie ingewilligd worden. Dat brengt de Duitse kanselier Angela Merkel voorlopig geen stap dichter bij een oplossing voor haar intern Duitse problemen.

Daarmee wil Europa de mensensmokkel ontmoedigen, melden EU-bronnen. De platformen, die moeten gerund worden in samenwerking met de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR en de migratieorganisatie IOM mogen formeel geen kampen genoemd worden, maar ze lijken wel heel erg op de afspraken die Europa met Turkije maakte in 2016.

Twee andere eisen liggen moeilijk. De eerste is een herverdeling van alle migranten uit reddingsoperaties over een bredere groep EU-landen. Dat moet Italië ontlasten. Italië moet nu nagenoeg alle aankomende schepen op de centrale migratieroute over de Middellandse zee opvangen.

'Gecontroleerde centra'

De Franse president Emmanuel Macron en zijn Spaanse collega Pedro Sanchez probeerden die blokkade gisteren teniet te doen door ‘gecontroleerde centra’ op te richten waar de rechtmatige asielzoekers met de hulp van EU-experts worden gescheiden van migranten. Die laatsten zouden dan versneld teruggestuurd moeten worden met medewerking van het grensagentschap Frontex.

Verplichte screening

Moeilijker ligt de Italiaanse eis om komaf te maken met de verplichting om als land van aankomst die screening door te voeren. Met die eis legt Conte de Dublinverordening, die bepaalt dat migranten asiel moeten aanvragen in het eerste land van aankomst, naast zich neer. Dat is voor geen enkel land onaanvaardbaar, is in diplomatieke kringen te horen.

Europa is de Europese asielwetten, onder meer van de Dublinverordening, namelijk aan het bijspijkeren. Het wil een periode inschrijven waarin het eerste land van aankomst verantwoordelijk blijft voor asielzoekers. In de bestaande regels is in zo’n termijn niet voorzien. Vaak verdwijnen asielzoekers 18 maanden, waarna ze opduiken en asiel aanvragen in een ander land.

Asielhoppen

Die secundaire migratie, het asielshoppen, is de kern van het intern Duitse probleem van Merkel. Als ze dit weekeinde geen afdoende oplossing in handen heeft om de migratiestromen te stremmen, komt er een zware politieke crisis in Duitsland. De Beierse zusterpartij CSU van Merkels CDU wil dan de grenzen met andere Schengenlanden sluiten. Dat zal leiden tot een kettingreactie van gesloten grenzen en kan het einde betekenen van de Schengenzone van vrij verkeer in Europa. Merkel voelde gisterenochtend de bui al hangen: ‘De migratiecrisis bepaalt het lot van de Europese Unie’, zei ze toen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud