‘Kohl waren ze na 18 jaar kotsbeu, Merkel nog niet'

©Reuters

In Berlijn nadert de Duitse verkiezingsstrijd zijn ontknoping. De resultaten verschillen in de hoofdstad altijd erg van wijk tot wijk. In het westen van de hoofdstad staan de traditionele partijen sterk. De groenen proberen de opkomende wijken te veroveren. In het oosten blijft de communistische Linke oppermachtig.

Kai Wegner, parlementslid voor de christendemocraten (CDU), verdeelt met een aantal militanten brochures op een straathoek in de West-Berlijnse wijk Spandau. Voorbijgangers spreken hem aan over de criminaliteit en het vuil op straat. Een oudere man stemt al 50 jaar voor de CDU en kondigt aan dat zondag opnieuw te zullen doen. ‘De andere partijen verkopen allemaal dezelfde onzin’, zegt hij. ‘Maar Merkel doet dat goed’. Wegner bevestigt die trend: ‘Overal waar ik kom, zeggen mensen me hetzelfde: ‘De bondskanselier moet bondskanselier blijven’.’

De hoofdstad hangt dan ook vol grote affiches met het hoofd of enkel de handen van Angela Merkel. De bondskanselier is het ultieme verkoopargument van de christendemocraten. ‘In 1998 waren de mensen Helmut Kohl na 18 jaar regeren kotsbeu’, zegt André Riemer (SPD), ‘maar Merkel willen ze nog niet weg.’

Riemer, al 15 jaar militant voor de sociaaldemocraten, staat onder een rode parasol aan een druk kruispunt in Berlijn-Schöneberg. ‘Deze wijk is relatief welvarend. Toch zijn er heel wat sociale problemen. Oudere mensen maken zich zorgen over hun pensioen. Door de stijgende huurprijzen vrezen mensen hun woning te verliezen.’

De SPD’er promoot bij de voorbijgangers de partijeis om een wettelijk minimumloon, een hot issue in Duitsland. ‘Velen steunen onze eis. Daarnet was hier een vrouw die zich al drie keer liet omscholen maar nog geen werk vindt. De SPD moet die mensen ondersteunen’, zegt Riemer beslist. In 2009 won de SPD-kandidaat de parlementszetel in de kieskring Berlin-Mitte met 26 procent van de stemmen, nipt voor de CDU (22%) en de groenen (21,5%).

Dit keer wil de groene kandidaat Özcan Mutlu het mandaat voor de kieskring binnenhalen. Het kiespubliek in Mitte is zeer divers. De buurt rond de Brandenburger Tor bestaat vooral uit gegoede burgers. In de voormalige West-Berlijnse arbeiderswijken van Mitte wonen veel migranten en werklozen. ‘Oude en jonge mensen, Duitsers en migranten, singles en gezinnen met kinderen, iedereen heeft andere zorgen.’

Die diversiteit drijft boven als Mutlu samen met het nationale partijboegbeeld Katrin Göring-Eckardt het kinderdagverblijf ‘Kita’ bezoekt. ‘De ouders van onze kinderen komen uit 27 verschillende landen’, vertelt directrice Ulrike Tönnies. In de buurt wonen veel jonge gezinnen. Voor de twaalf vrijgekomen plaatsen meldden zich in augustus 60 kandidaten aan. Aan de middagmaaltijd kan Tönnies per kind een budget van 1 euro besteden. Het eten is bio en één keer per week krijgen de kinderen vlees. ‘We moeten u dus niet overtuigen van een veggiedag’, grapt Mutlu. Zijn partijgenote Göring-Eckardt lacht groen. Het voorstel om in refters elke week een vaste vegetarische dag in te voeren, leverde de groenen tijdens de campagne veel kritiek op.

Die Linke, de opvolger van de communistische partij uit DDR-tijden, voert op een ouderwetsere manier campagne. Honderden Oost-Berlijners verzamelen zich op een door hoge flatgebouwen omgeven plein. Oudere mannen houden grote rode vlaggen vast, kinderen krijgen een ballon met het opschrift ‘richtig rot’ (echt rood). Op het podium vertelt Petra Pau de toehoorders met hese stem over haar droom: een democratisch socialisme.

In 2002 was Pau een van de twee enige communistische verkozenen in het parlement. Vandaag is ze vicevoorzitster van de Bundestag. In haar kieskring, Marzahn-Hellersdorf, haalde Pau in 2009 47,7 procent van de voorkeurstemmen. Pau kent hier iedereen, iedereen kent Pau.

Marzahn-Hellersdorf staat bekend als probleemwijk. Onlangs werd in de buurt een asielcentrum geopend. Dat leidde tot protesten van neonazi’s, die op hun beurt grote tegenbetogingen uitlokten. In haar speech bedankt Pau alle bewoners die zich tegen de fascisten hebben verzet. Ze bekritiseert ook de Amerikaanse en Duitse regering voor hun rol in het NSA-schandaal. Volgens Pau moest de Nobelprijs voor de Vrede niet aan Barack Obama maar aan Edward Snowden uitgereikt worden. Maar wat het meest aanslaat bij het publiek, is de kloof tussen Oost- en West-Duitsland. ‘In het oosten liggen de lonen en pensioenen nog altijd lager dan in het westen’, stelt Pau. Handen op elkaar, vlaggen in de lucht. Maar de Internationale wordt vandaag niet meer gezongen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content