portret

Margrethe Vestager: de meest gevreesde vrouw van de Europese zakenwereld

Google is de zoveelste multinational die te maken krijgt met de strengheid van Europees commissaris voor Mededinging, de Deense Margrethe Vestager. Een portret.

Het toeval wil dat de vrouwen met de grootste politieke macht in de Europese Unie op dit moment de dochters van dominees zijn. De Britse premier Theresa May, die de brexit voor haar land in goede banen moet leiden, is dat in ieder geval. De vader van de Duitse bondskanselier Angela Merkel was eveneens predikant. En Margrethe Vestager, Europees commissaris voor Mededinging doet zelfs beter: haar beide ouders waren dominee.

Sommigen zien het als een verklaring voor haar manier van werken. Vestager trekt graag een lijn in het zand en wil dat de regels duidelijk zijn en worden gerespecteerd. Terwijl haar voorganger in de Europese Commissie, de Spanjaard Joaquín Almunia, vaak minnelijke schikkingen sloot met grote bedrijven die de markt verstoorden, gaat Vestager voluit. Google kan daar sinds vandaag over meepraten: het kreeg een recordboete van 2,42 miljard euro opgelegd.

13 miljard euro

Google is niet het eerste Silicon Valley-concern dat op pijnlijke wijze met Vestager kennis maakt. In september vorig jaar besliste Vestager dat de Ierse fiscus Apple tussen 2003 en 2013 een fiscaal cadeau van 13 miljard euro heeft gegeven waar normale bedrijven alleen maar kunnen van dromen. Vestager wil dat Apple dat bedrag alsnog betaalt, wat tot een jarenlange strijd zal leiden tot voor het Europese Hof van Justitie. Vestager heeft echter de macht om een streep te trekken door 'sweetheart deals': als een bedrijf in een EU-land een subsidie krijgt waar concurrenten alleen maar kunnen van dromen, kan Vestager die subsidie vernietigen. Sinds vorig jaar doet ze hetzelfde met verregaande fiscale voordelen.

Die nieuwe tactiek maakt dat het meteen over veel geld gaat. De 13 miljard euro die Vestager van Apple terugvordert, is meer dan wat de Europese Commissie qua overdreven staatssteun in de voorbije tien jaar samen heeft teruggevorderd. Dat leidt tot dermate grote spanningen met de VS dat sommigen een trans-Atlantische belastingoorlog beginnen te vrezen. 

Vestager ondergaat het allemaal met een naturel die aan de IMF-topvrouw Christine Lagarde doet denken: grote flair, geen zenuwen, brede glimlach, onwrikbare overtuiging. In haar kantoor in het Berlaymontgebouw in Brussel staat een klein beeldhouwwerkje van een hand met opgestoken middenvinger. Ze kreeg het cadeau van een kwade vakbondsman. Het herinnert er haar aan dat ze niet voor iedereen goed kan doen, zegt ze er zelf over.

Al is het nu eerder de bedrijfswereld die haar het beeldje cadeau zou doen. Vestager opende dossiers tegen het machtige Gazprom en tegen Google, en legde Europese truckbouwers een kartelboete van 2,9 miljard euro op. En ze schiet fiscale constructies van Starbucks, Fiat, Apple, AB InBev, en wie weet straks ook McDonald's en Amazon omver.

Uitzondering

Vestager is een uitzondering in een door crisissen geplaagd Europa. De brexit levert hoofdbrekens op, de vrijhandelsgesprekken met de VS liggen onder vuur en een heropflakkering van de vluchtelingencrisis ligt op de loer. Overal zit Europa in het defensief. Maar Vestager voert op haar eentje haar agenda uit. Ze gaat daarbij verder dan haar voorgangers Almunia en Kroes.

Ze doet het met een schijnbare ongedwongenheid. Zoals toen het Europees Parlement haar in de zomer van 2014 op de rooster legde als kersvers commissaris. Ze kwam binnen, nam een selfie met het legertje fotografen op de achtergrond, tweette die door en knabbelde op een stukje chocolade terwijl ze drie uur lang de vragen van parlements- leden beantwoordde.

Tijdens haar jaren als minister in Denemarken was bekend dat ze vaak begon te breien als de ministerraad te lang duurde. Haar opvolger als Deens minister van Financiën gaf ze in 2014 een zelf gebreide olifant cadeau: een dier dat geen wrok koestert, maar alles onthoudt.

Vestager was al een icoon in Denemarken, waar ze Margethe III werd genoemd. Margrete II is de koningin. Actrice Sidse Babett Knudsen liep destijds even met haar mee om zich in te leven in haar rol van Deens premier in 'Borgen'. Al gaat de vergelijking niet helemaal op. In 'Borgen' wordt een politicus op een zijspoor gezet door hem Europees commissaris te maken. De titel van die aflevering luidt 'In Brussels no one can hear you scream.' Vestager daarentegen, is zich aan het ontpoppen tot de meeste gevreesde vrouw van de Europese bedrijfswereld.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content