Ook België wil discussie over patenten op coronavaccins aangaan

Ursula von der Leyen, de voorzitster van de Europese Commissie. ©REUTERS

Nu de VS de deur op een kier hebben gezet om de patenten van de coronavaccins tijdelijk op te heffen, wordt ook Europa wakker. Ook premier Alexander De Croo staat open voor discussie, maar ziet meer heil in het delen van expertise op internationaal niveau.

België is bereid om met de farmasector te praten over de patenten. Premier Alexander De Croo (Open VLD) sprak in de Kamer over 'uitzonderlijke omstandigheden, waarin het logisch is dat die vraag gesteld wordt'. 'We staan ervoor open om na te denken over de status van de patenten', zei De Croo, maar hij koppelde er wel twee voorwaarden aan. Als de patenten tijdelijk opgeschort worden, moet eerst worden aangetoond dat de vaccins betaalbaarder en ruimer beschikbaar zijn. 'Een snellere productie tegen een lagere prijs.'

Wij zullen als België nooit ofte nimmer aanvaarden dat deze covidpatenten unilateraal worden opgeheven.
Kabinet Alexander De Croo

De Croo houdt daarmee de optie open, maar heeft vooral ook oren naar de argumenten van de farmasector als zouden patenten niet de bottleneck zijn in de beschikbaarheid van vaccins. In de analyse van de regering zit het probleem meer in de productiecapaciteit. De Croo ziet dan ook meer heil in het delen van expertise en kennis om op internationaal niveau, om zo de productiecapaciteit op te drijven. 'Daar zit het probleem, niet bij de eigendomsrechten', klinkt het in de entourage van de premier.

Mocht het tegendeel alsnog bewezen worden, houdt De Croo de optie open om zich achter een patentopheffing te scharen. Maar zelfs dan wil de premier vooral eerst samenwerken met de farmasector. 'Wij zullen als België nooit ofte nimmer aanvaarden dat deze covidpatenten unilateraal worden opgeheven', klinkt het op het kabinet.

Von der Leyen

Eerder vandaag zei Ursula von der Leyen dat ze bereid was om in discussie te gaan over de patenten. De EU-topvrouw mengde zich in het debat over de coronapatenten dat in een stroomversnelling kwam nadat ook de Verenigde Staten woensdagavond hadden gepleit voor een tijdelijke opheffing. Dat maakte handelsgezant Katherine Tai duidelijk in een verklaring.

‘We zijn voor de vrijstelling in de Wereldhandelsorganisatie (WHO) en we staan achter de doelen die de voorstanders willen bereiken: een betere toegang, meer productiecapaciteit en meer prikken in de arm’, zei Tai. Vooral India en Zuid-Afrika, twee landen die met zware corona-uitbraken kampen, sturen al sinds oktober aan op de opheffing van de patenten en wisten al bijna 60 landen achter zich te scharen.

Intellectuele eigendom

De beslissing over die patenten ligt bij de WHO. Volgens Tai zullen de VS actief deelnemen aan de onderhandelingen in de WHO. Maar de steun van het Witte Huis is geen garantie voor succes. Ook de Europese Unie moet zich uitspreken over de kwestie voor de vraag in de schoot van de WHO kan belanden.

Nu geeft von der Leyen aan dat Europa openstaat voor het debat over de bescherming van de intellectuele eigendom van de covidvaccins om de distributie en de productie ervan te kunnen opdrijven. 'De EU is bereid elk voorstel te bespreken dat de crisis op een doeltreffende en pragmatische manier kan aanpakken. We willen mee discussiëren over hoe het voorstel van de VS daartoe kan bijdragen', zegt von der Leyen. Ze roept alle vaccinproducerende landen op 'uitvoer toe te staan'.

Vaccinnationalisme

De Franse president Emmanuel Macron gaat 'volledig akkoord met het vrijgeven van de patenten op coronavaccins'. In Berlijn zijn ze donderdag iets minder affirmatief. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas zei dat Berlijn bereid is hierover het gesprek aan te gaan.

'Het spreekt voor zich dat we van het vaccin een wereldwijd publiek goed maken', zei Macron, die zich tot voor kort op de vlakte hield in het dossier. Tegelijk voegde hij eraan toe dat op korte termijn de prioriteit erin bestaat dosissen te schenken en 'samen met de armste landen vaccins te produceren'.

200 miljoen
doses
Von der Leyen wees erop dat de EU al meer dan 200 miljoen doses heeft uitgevoerd naar meer dan negentig landen.

'Als er sprake is van vaccinnationalisme, dan moet men niet naar Europa kijken", zei Macron nog. 'Al vanaf dag één hebben we onze bondgenoten geholpen en beslist om naar de armste landen te exporteren.' Ook Von der Leyen wees erop dat de EU al meer dan 200 miljoen doses heeft uitgevoerd naar meer dan negentig landen. De VS daarentegen hebben nog geen enkel vaccin laten vertrekken en staan enkel de export van bestanddelen toe. Ook het VK laat de uitvoer van vaccins niet toe.

De Duitse minister van Volksgezondheid, Jens Spahn, gaf donderdag ook al een steekje aan de Amerikanen. Hij wees erop dat landen die vaccins produceren ook bereid moeten zijn om ze naar andere landen te exporteren. 'We zijn blij dat de Verenigde Staten nu ook bereid zijn om dat te doen, nadat ze de afgelopen maanden weigerden in de VS geproduceerde dosissen uit te voeren.'

Farmasector

Daartegenover staat de farmaceutische industrie, die argumenteert dat een tijdelijke patentopheffing niet zal garanderen dat op korte termijn fors meer vaccins geproduceerd kunnen worden. Volgens haar is de productiecapaciteit de grote flessenhals. De sector houdt ook vol dat een tijdelijke opheffing van de patenten het nemen van risico’s en innovatie zal ondermijnen.

Het zal niet sneller gaan door knowhow aan een ander te geven. Het is beter te investeren in meer capaciteit voor een kwaliteitsvolle productie en distributie om de wereld sneller te bevoorraden.
Dan Staner
Topman Moderna Europa

Ook Dan Staner, de topman in Europa van de vaccinmaker Moderna, spreekt zich in een exclusief gesprek met De Tijd uit over de discussie. 'Het zal niet sneller gaan door knowhow aan een ander te geven. Het is beter te investeren in meer capaciteit voor een kwaliteitsvolle productie en distributie om de wereld sneller te bevoorraden.'

Volgens hem komt de grootste innovatie niet van de klassieke big pharma, maar van start-ups en biotechbedrijven zoals BioNTech, Moderna en straks wellicht Novavax en Curevac. 'Alleen door bescherming van hun intellectueel eigendom waren die bedrijven in staat blijvend investeerders te vinden om in onderzoek en ontwikkeling te stappen.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud