Sarkozy wint eerste ronde van Le Pen

Nicolas Sarkozy ©AFP

Niet het extreemrechtse Front National van Marine Le Pen, maar het 'klassieke' rechts van ex-president Nicolas Sarkozy is de grote winnaar van de Franse departementale verkiezingen zondag. Wel is duidelijk dat Frankrijk nu drie grote partijen telt.

De Fransen trokken zondag naar de stembus om nieuwe departementale raden te kiezen. Naar de stembusgang was met meer dan gewone belangstelling uitgekeken. Want de regionale stembusslag is traditioneel een goede graadmeter voor de volgende presidents- en parlementsverkiezingen. Die staan voor 2017 gepland.

Verkiezing na verkiezing blijven we groeien
Marine Le Pen
Front National

De hamvraag luidde of het extreemrechtse Front National (FN) erin zou slagen zich lokaal te verankeren. FN-kopstuk Marine Le Pen had niets aan het toeval overgelaten. Ze bokste in 95 procent van de kieskantons verkiezingslijsten in elkaar. Geen enkele partij deed beter.

Tactiek

Die tactiek leverde niet helemaal het door haar verhoopte resultaat op. Volgens de jongste prognoses wist het FN 25,4 procent van de kiezers te verleiden. Daarmee blijft de partij onder de verwachtingen. Verschillende onderzoeksinstituten peilden extreemrechts de voorbije weken op 30 procent.

Desalniettemin toonde Marine Le Pen zich niet ontevreden. 'We waren nergens lokaal verankerd. Nu halen we zowat een kwart van de stemmen. We doen beter dan bij de Europese verkiezingen vorig jaar (24,86 procent, red.). Verkiezing na verkiezing blijven we groeien', merkte ze op. Het FN kwam in de eerste ronde in 43 van de 98 departementen als eerste uit de bus. 

FN-kopstuk Marine Le Pen toonde zich zondagavond niet ontevreden over het resultaat van haar partij, ook al viel de score lager uit dan in de peilingen voorspeld was. ©AFP

Het FN breekt met een regionale achterban van 25 procent ook het klassieke tweepartijenstelsel open. Het 'tripartisme' lijkt ingang te vinden in Frankrijk.

De grote winnaar van 'les départementales' is echter het centrumrechtse blok van ex-president Nicolas Sarkozy. De combinatie UMP-UDI klokte volgens de meest recente prognoses af op 32,5 procent. Opiniepeilers hadden een score van 29 procent voorspeld.

Al snel na de bekendmaking van de eerste exitpolls reageerde Sarkozy. 'De Fransen hebben tijdens deze verkiezing duidelijk gemaakt dat ze verandering willen. Al drie jaar lang hebben ze het gevoel dat ze voorgelogen worden door de regering.'

Hij voegde eraan toe dat zijn partij voor de tweede ronde geen akkoorden sluit met FN-kandidaten. 'Ik roep evenmin op om voor linkse kandidaten te stemmen. Want wij bestrijden hun beleid.' Die uitspraken leidden al tot gemor bij alliantiepartner UDI. Die wil haar kiezers wel oproepen tot een stem voor links 'als zo in de tweede ronde winst van het FN kan worden voorkomen'.

Hollande

President François Hollande zat zondagavond wellicht op een rollercoaster. Volgens de eerste exitpolls leek de schade voor zijn socialistische partij mee te vallen. De PS strandde volgens die eerste prognoses op 25 procent van de stemmen.

Maar later op de avond toonden onderzoekers zich pessimistischer en voorspelden ze voor de socialisten een score van iets boven 21 procent van de stemmen. In de peilingen schommelde de PS de voorbije weken rond 19 procent. Het was al de vierde stembusslag op rij dat de socialisten als verliezer uit de bus kwamen. 

Ik roep alle Fransen die de waarden van ons land delen, op om in de tweede ronde een dam op te werpen tegen extreemrechts
Manuel Valls
Frans premier (PS)

Kort na het sluiten van de stembureaus liet premier Manuel Valls zijn licht al schijnen over de resultaten. 'Het Front National is vanavond niet de grootste partij van Frankrijk. Ik roep alle Fransen die de waarden van ons land delen, op om in de tweede ronde een dam op te werpen tegen extreemrechts.'

Een antwoord van Le Pen liet niet lang op zich wachten. 'De regering zou beter opstappen na het verkiezingsresultaat van links.' 

Bergaf

Dat de PS een tik incasseert, komt niet als een verrassing. Sinds François Hollande in mei 2012 zijn intrek nam in het Élysée, het presidentiële paleis in Parijs, ging het bergaf met zijn populariteit en incasseerde de PS vier zware verkiezingsnederlagen op rij. De Fransen wrijven hem de economische malaise en de oplopende werkloosheid in het land aan.

Begin dit jaar kende de populariteit van Hollande even een opstoot. In de populariteitspolls steeg hij met stip nadat de autoriteiten erin geslaagd waren de terroristen uit te schakelen die een bloedbad hadden aangericht bij het satirische weekblad Charlie Hebdo en in een joodse supermarkt in Parijs. Maar de opflakkering van zijn populariteit was van korte duur.

Opsteker

De vraag luidt of Hollande conclusies gaat trekken uit de verkiezingen. In de aanloop naar de departementale stembusslag had de socialist een grote regeringsherschikking steeds uitgesloten. 'Manuel Valls blijft premier. Maar kleine wijzigingen in zijn equipe zijn mogelijk', klonk het.

Die miniherschikking is wellicht nog niet voor de volgende dagen. Hollande wil ongetwijfeld de tweede ronde van de departementale verkiezingen, volgende week zondag, afwachten voor hij de rekening maakt.

Een tweede ronde dringt zich op in de regio's waar geen enkele partij een volstrekte meerderheid haalde in de eerste ronde.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect