Tien kandidaten om May op te volgen

Hoewel Johnson de topfavoriet is om de nieuwe Britse premier te worden, moet hij de concurrentie vrezen van onder andere minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt. ©BELGAIMAGE

Tien Conservatieven strijden de komende maand om Theresa May op te volgen als partijleider en Brits premier. In deze brexitwoestenij, waar de tory’s de electorale irrelevantie vrezen, lijkt Boris Johnson de opportunistische keuze te worden.

De deadline voor Conservatieven om zich kandidaat te stellen als opvolger van Theresa May als partijleider en premier verstreek maandagavond. Er zijn tien kandidaturen. Donderdag houden de 313 tory’s in het Lagerhuis een eerste stemronde, volgende week wordt het deelnemersveld verder gereduceerd tot twee kandidaten. Daarna mogen de ruim 160.000 partijleden per brief stemmen, om in de week van 22 juli een nieuw boegbeeld op het schild te hijsen.

De startformatie is duidelijk: met zijn allen tegen Boris Johnson. De gewezen Londense burgemeester en minister van Buitenlandse Zaken zag zijn kandidatuur maandag al gesteund door 61 parlementsleden, een pak meer dan zijn belangrijkste uitdagers Michael Gove (34), Jeremy Hunt (34) en Dominic Raab (24).

Bij de partijbasis is Johnson nog populairder. Uit een peiling van Conservative Home, een website die de vinger stevig aan de pols van de leden houdt, blijkt dat 43 procent Johnson verkiest. Eerste achtervolgers Gove (12%), Raab (11%), Rory Stewart (9%) en Jeremy Hunt (5%) staan amper op de finishfoto.

Cocaïne, weed en opium

Met zijn excentrieke imago, blond gekuifde sjofele looks en talent voor bijwijlen hilarische bon mots geldt Johnson al sinds jaar en dag als een van de meest herkenbare en charismatische Britse politici. Zeker nu de brexitimpasse de Conservatieve kiezers massaal doet weglopen, lijkt hij dan ook zowat de enige tory die de oudste Europese partij van de electorale irrelevantie kan redden.

Ik kan het land sturen tussen de Scylla en Charybdis van Jeremy Corbyn en Nigel Farage.
Boris Johnson, Conservatief kandidaat-partijleider

‘Ik kan het land sturen tussen de Scylla en Charybdis van Jeremy Corbyn en Nigel Farage’, verwees Johnson dit weekend naar het tweekoppige monster van de marxistische Labour-leider en het boegbeeld van de nieuwe Brexitpartij, die onlangs de Europese verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk won. Veel parlementsleden gruwen van Johnsons vaak clowneske stijl en diplomatieke uitschuivers. Maar als hun eigen zetel op het spel staat, kiezen wel meer politici eieren voor hun geld.

Het helpt alvast dat sommige tegenstanders vooral bezig zijn zich te verdedigen tegen karaktermoord. Dit weekend raakte Gove in opspraak toen uitlekte dat hij in zijn jonge jaren wel eens lijn cocaïne heeft gesnoven. Eerder erkende Raab als student aan een joint gelurkt te hebben, en Stewart zelfs aan een opiumpijp.

‘No deal’-brexit

Intussen zet Johnson, doorgaans toch niet de man van de beleidsmatige sérieux, moeiteloos de inhoudelijke toon van de leiderschapsstrijd. In deze Britse brexitwoestenij ligt het momentum sowieso bij de toryhardliners. Net als ex-brexitminister Raab, gewezen fractieleider Andrea Leadsom en Esther McVey toont Johnson, destijds hét boegbeeld van de brexitcampagne, zich onbevreesd om uiterlijk op 31 oktober zonder een deal uit de Europese Unie te stappen, hoe economisch schadelijk dat ook mag worden.

Johnson herhaalde zondag als premier de omstreden ‘backstop’ voor Noord-Ierland te zullen schrappen. En als de EU geen betere voorwaarden biedt, betaalt het VK straks ook de uitstaande Brusselse schuld van zo’n 44 miljard euro niet.

Op Stewart na, die Mays driemaal begraven deal blijft steunen, willen alle kandidaten opnieuw onderhandelen met Europa. Dat Brussel dat echt niet meer ziet zitten, en er door de transitie van de Europese Commissie tot november eigenlijk geen gesprekspartner is, doet er even niet toe.

Singapore aan de Noordzee

Johnson domineerde maandag alweer het nieuws door een belastingverlaging te beloven waarvan vooral rijkere en oudere Britten zouden profiteren. Niet toevallig: de tory’s staan van oudsher bekend als de partij van de betere klasse, en de gemiddelde leeftijd van de basis is 57 jaar. Ook tegenkandidaat Sajid Javid hintte al op zo’n fiscaal snoepje voor de achterban.

Tegelijk wil Johnson de vennootschapsbelasting, die de Conservatieven het voorbije decennium al terugvoerden van 28 naar 17 procent, verder verlagen. Een idee dat veel tegenkandidaten, zoals minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt, evenzeer genegen zijn. Het doet Labour en andere linkse oppositiepartijen vrezen dat het VK, waar de ongelijkheid al torenhoog is, straks helemaal een ‘Singapore aan de Noordzee’ wordt om concurrentieel te blijven.

Dit land heeft nood aan een ervaren, serieuze kandidaat voor serieuze tijden.
Jeremy Hunt, Conservatief kandidaat-partijleider

Toch is Johnson niet zegezeker. Vele tory’s hebben hem nog altijd niet vergeven dat hij de voorbije jaren, zijn persoonlijke ambitie ter wille, schaamteloos aan de poten onder Mays troon zaagde. Zijn fiscale voorstel deed de interne kritiek nog meer oplaaien.

Raab, die vooral de arbeiders- en middenklasse meer adem wil bieden, hekelde dat Johnson ‘de karikatuur bevestigt dat we de partij van de gepriviligieerden zijn’. ‘One Nation Tory’s’, de strekking in de partij die pleit voor een socialer centrumbeleid, gruwen helemaal van een hardliner als premier. Mogelijk richtinggevend is dat minister van Defensie Penny Mordaunt en ex-minister van Binnenlandse Zaken Amber Rudd, twee invloedrijke centristen, zich maandag achter Hunt schaarden.

De ervaren minister van Buitenlandse Zaken wordt in brexitkringen nog altijd gewantrouwd, omdat hij voor het referendum tegen een vertrek uit de EU was, maar lijkt de beste papieren te hebben om straks met Johnson de shortlist te halen. Nu het VK in ‘een constitutionele crisis’ zit door het aanhoudende brexitgesteggel, zei Hunt maandag, is er nood aan ‘een serieuze kandidaat voor serieuze tijden’. Iemand die ‘de kunst van hard onderhandelen’ beheerst, meer dan ‘holle retoriek’. De sneer naar ‘clown’ Johnson was duidelijk, maar of hij ook iets uithaalt?

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect