Advertentie
Advertentie

Vestager legt fiscale route Engie bloot

©EPA

De Franse energiereus Engie, het vroegere GDF Suez, heeft 333 miljoen euro aan belastingen vermeden via een fiscale constructie in Luxemburg, schat de Europese Commissie.

Europees Commissaris Margrethe Vestager legde gisteren voor het eerst in detail uit waarom ze in september vorig jaar een onderzoek opende naar Engie, het vroegere GDF Suez.

In een aanklacht van vijftig pagina’s maakt ze brandhout van een fiscale constructie in Luxemburg die de Franse energiereus gebruikte om belastingen te vermijden. Om hoeveel geld het gaat, is nog niet definitief duidelijk, maar op dit moment wordt uitgegaan van 333 miljoen euro.

De sluiproute is bijzonder complex. Ze speelt in op het fiscale verschil tussen een lening en een aandeel. Als een bedrijf zich financiert via een lening, betaalt het daarop intresten. Die intresten zijn kosten die de belastbare winst doen dalen.

Beste van twee werelden

Als een bedrijf zich financiert via kapitaal, betaalt het aan de aandeelhouders een dividend terug. Dat dividend doet de belastbare winst niet dalen, want het komt uit de winst die overblijft nadat belastingen zijn betaald. Het is dus fiscaal interessanter om intresten te betalen dan dividenden.

Voor de geldschieter aan de andere kant van de tafel geldt het omgekeerde. De intresten die hij ontvangt als beloning voor uitgeleend geld, zijn inkomsten die de belastbare winst doen stijgen.

De dividenden daarentegen zijn doorgaans vrijgesteld van belastingen. Voor de geldschieter is het dus fiscaal interessanter om dividenden te krijgen dan intresten.

Multinationals proberen soms het beste van die twee werelden te combineren door een financiering op te zetten die niet echt een lening is, maar evenmin een kapitaaloperatie. In het geval van Engie gaat het om een lening zonder intrest die na verloop van tijd automatisch wordt omgezet in aandelen.

Engie doopte het systeem ‘ZORA’, wat staat voor ‘Zéro intérêts Obligation Remboursable en Actions’.

Hybride mismatch

Is het een aandeel? Is het een lening? De kwestie is vooral om de fiscus van beide standpunten te overtuigen. Doorgaans komt de constructie erop neer dat je een land zoekt waar de fiscus de financiering definieert als een lening, en de andere als een aandeel.

Vervolgens kan je de afbetalingen in het eerste land fiscaal aftrekken als intrestkosten, waarna ze de grens oversteken en bij de geldschieter kunnen worden geboekt als fiscaal vrijgestelde dividenden.

De OESO, die sinds enkele jaren fervent strijd voert tegen fiscale ontwijking, doopte die sluiproute de ‘hybride mismatch’.

De fiscale constructie van Engie gaat echter veel verder dan dat. Engie speelt niet eens twee landen tegen elkaar uit. De volledige geldstroom loopt op het grondgebied van het groothertogdom Luxemburg.

Engie deed in 2008 een kapitaaloperatie tussen enkele van zijn Luxemburgse bedrijven, waarbij met activa werd geschoven en de financiering liep via de ‘ZORA’. In een ruling maakte Engie afspraken met de Luxemburgse fiscus over hoe die operatie zou worden belast.

Engie verkreeg dat een van zijn vennootschappen de intrestkosten van de ‘ZORA’ mocht aftrekken, terwijl de opbrengst in een andere vennootschap fiscaal vrijgesteld binnenkwam.

Renteloos

De afspraak met de fiscus is des te merkwaardiger omdat er niet eens intresten waren, want het ging net om een intrestloze lening. En wat het nog opvallender maakt: op die manier werd een geldstroom van meer dan 1 miljard euro op gang gebracht, terwijl de vennootschap die het geld kreeg nauwelijks eigen kapitaal had.

Geen enkel normaal bedrijf zou aan zo’n vennootschap geld lenen zonder rente te vragen, zegt de Commissie.

Vestager vindt daarom dat Engie van de Luxemburgse fiscus een onverantwoorde uitzondering heeft gekregen op de fiscale regels, die stellen dat de geldstroom érgens moet worden belast.

Aangezien concurrenten van Engie die de belastingregels gewoon moeten volgen zulke voordelen niet krijgen, zijn de spelregels van de vrije markt niet langer voor iedereen gelijk.

Volgens Vestagers diensten heeft Engie via de fiscale constructie tussen 2009 en 2015 de belastbare winst met 1,15 miljard euro kunnen doen dalen, wat tegen een tarief van 29 procent neerkomt op 333 miljoen euro aan vermeden belastingen.

Engie wilde gisteren niet reageren op de publicatie van de aanklacht, omdat het onderzoek nog loopt. De Commissie moet nog formeel de beslissing nemen om de overdreven staatssteun terug te vorderen, maar gezien de teneur in de aanklacht zou het verwonderen mocht de Commissie plots mild worden.

Wrevel

De zaak tegen Engie is bovendien politiek niet onbelangrijk. Margrethe Vestager nam de voorbije jaren vooral grote Amerikaanse bedrijven onder vuur zoals Apple, Amazon, Starbucks en Google. Die aanpak veroorzaakt wrevel in de Verenigde Staten.

In februari vorig jaar schreef de Amerikaanse minister van Financiën Jack Lew een brief aan Commissie-voorzitter Jean-Claude Juncker. Hij legt daarin uit waarom de VS het beleid van Vestager niet pikken. Als de regering-Obama al op die manier reageerde, is het maar de vraag wat het straks wordt onder president Donald Trump.

Daarnaast kreeg Vestager ook al kritiek van het Kremlin, omdat ze onderzoekt of de Russische gasreus Gazprom zijn macht op de Oost-Europese gasmarkt misbruikt door onredelijke voorwaarden op te leggen.

De zaak tegen Engie is voor Vestager het beste tegenargument om te ontkrachten dat ze geopolitieke machtsspelletjes speelt. Engie is nog altijd voor een derde in handen van de Franse staat.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud