Boekentoren, Gent: machtige boekenkast

©Sofie Van Hoof

Een retourtje studententijdnostalgie sla ik meestal af, maar voor de Gentse Boekentoren maak ik een uitzondering. Flashback naar de majestueuze leeszaal, boeken die onzichtbare bibliothecarissen uit de toren toverden en mijn beste mondelinge examens.

In augustus ging De Tijd op zoek naar het mooiste gebouw ter wereld. 18 redacteurs kozen hun 25 favoriete gebouwen, goed voor een prachtige top 100. De winnaar, het Pantheon in Rome, werd onthuld 29 augustus.

Belgiës meestermodernist Henry Van de Velde slaagde waar velen faalden: een esthetisch aantrekkelijke toren ontwerpen. Opgelet: Henry Van de Velde louter een ‘architect’ noemen, is de man tekort doen. Schilder, meubelontwerper, designer en theoreticus, Van de Velde was het allemaal. Op zijn 63ste werd hij hoogleraar aan de Universiteit Gent. Hij kreeg er de opdracht een nieuwe universiteitsbibliotheek en een Hoger Instituut voor Kunstgeschiedenis en Oudheidkunde te ontwerpen.

De vierde toren van Gent stond symbool voor wetenschap, wijsheid en kennis.

Zijn bibliotheektoren op de Blandijnberg moest wedijveren met de torens van de Sint-Niklaaskerk, de Sint-Baafskathedraal en het Belfort. De vierde toren van Gent stond symbool voor wetenschap, wijsheid en kennis. Van de Velde noemde zijn ontwerp nuchter ‘een machtige boekenkast in de hoogte’. De architect ontwierp ook de details van het gebouw, tot de deurkrukken en de stoelen toe.

De Tweede Wereldoorlog strooide roet in het eten: slechts een deel van het meubilair en het gebouw werden gerealiseerd zoals gepland en het Duits geschut bezette de belvedère - de majestueuze top met de hoge ramen en zuilen - als observatiepost. Het verhaal gaat dat soldaten er feestjes hielden en in het waterreservoir zwommen. Dat reservoir, een bluswatertank, zou later voor een groot lek zorgen.

Dat brengt ons bij de trieste staat van de Boekentoren: het gebouw kreunt onder betonrot, lekken en onzorgvuldig oplapwerk. Het architectenbureau Robbrecht & Daem tekende voor het renovatieproject dat in 2017-2018 klaar moet zijn.

3 miljoen boeken, tijdschriften, kaarten en manuscripten werden naar een nieuw ondergronds depot gebracht, de toren krijgt opnieuw naakt beton, de kunstwetenschappenbibliotheek wordt een leescafé en de belvedère wordt toegankelijker voor het publiek. De betonnen luifel op het terras, waaronder Van de Velde buitenlessen wou laten doorgaan, komt na meer dan 40 jaar terug. Ik vraag me af of er ook mondelinge openluchtexamens zullen worden afgenomen.

Hieronder vindt u de andere gebouwen uit de Tijdlijst architectuur. Klik op de namen van de gebouwen om in te zoomen of klik op de icoontjes voor meer info. Gebouwen met een icoontje in de lijst kregen een artikel in de krant. Klik op de knop in het infoballonnetje van het gebouw om het te lezen. In volledig venster.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect