davos

'We zijn nog niet veilig'

Jamie Dimon (links) en Axel Weber (rechts) - Foto EPA ©EPA

Vijf jaar na de bankencrisis staan we nog niet waar we zouden willen staan om de financiële wereld veiliger te maken. ‘Is er iemand hier in de zaal die denkt dat er geen volgende financiële crisis komt?’, luidde tijdens het openingsdebat de vraag. Niemand stak zijn hand op.

Het Wereld Economisch Forum in Davos kwam woensdagochtend echt op gang met een debat over bankenhervormingen. De conclusie daarvan luidde dat we nog niet staan waar we willen omdat het nu eenmaal bijzonder moeilijk is.

Aan het debat namen drie topbankiers mee, onder wie Jamie Dimon- de CEO van JP Morgan – en Axel Weber. Die laatste was enkele jaren geleden nog voorzitter van de Bundesbank, maar zit nu de Zwitserse zakenbank UBS voor. Ze kregen tegenwerk van de Chinees Min Zhu, de nummer twee van het IMF en van Paul Singer van het hefboomfonds Eliott Management.

Een eerste vraag luidde of de banken nog altijd too big to fail zijn. Neen, zei Jamie Dimon. Laat slechte banken failliet gaan. Singer was het niet eens. De grootte van een bank doet er niet toe, wel de vraag of ze te veel schulden torsen en voldoende transparant zijn. Aan beide criteria is volgens hem niet voldaan.

Meer nodig

‘Wat wil je weten?’, onderbrak Jamie Dimon, die er aan toevoegde dat JP Morgan jaarlijks een document van 400 bladzijden publiceert met alle info over onder meer de afgeleide financiële producten die het in de markt zet. Dat helpt niet, antwoordde Singer. Er is meer nodig dan dat. De belangrijkste les van 2008 geldt nog altijd: als er problemen zijn, verkoop als eerste want je snapt de complexiteit van je concurrenten niet. Iedereen rusht daarom tegelijk naar de uitgang.

Dimon repliceerde dat het nu eenmaal complex is. ‘Je zal ook nooit snappen hoe een vliegtuigmotor werkt’, waarmee hij bedoelde dat die info niets te maken heeft met de transparantie van luchtvaartmaatschappijen.

Min Zhu merkte op dat de hele financiële sector nog altijd te groot is, wat gevaarlijk is. Volgens hem zijn de balansen van banken beter geworden, maar wordt op de niet gecontroleerde markt nog altijd evenveel – meer dan 470.000 miljard euro – aan derivaten verhandeld. ‘We zijn nog niet veilig’, zei hij.

Opnieuw riposteerde Dimon: 85 procent daarvan is op vraag van grote bedrijven die zich willen indekken tegen intrestschommelingen en muntschommelingen.

Zin en onzin

Een derde punt van discussie ging over de zin en onzin van regulering. Axel Weber, die met zijn Bundesbank-verleden beide kanten van het verhaal kent, legde uit dat er drie concentrische cirkels zijn. De kerncirkel is dat spaarders hun geld niet mogen verliezen. De tweede cirkel is dat gezinnen beter beschermd moeten zijn in hun geldzaken. De derde cirkel is het schaduwbankieren en banken die louter met andere banken en bedrijven handelen. Zij zullen niet meteen kapitaalratio’s opgelegd krijgen, zei Weber, maar er zal over gewaakt worden dat ze geen linken hebben met spaardeposito’s en de systeembanken.

Ook die regulering leidt tot enkele bezorgdheden. Moet er een globale standaard voor bankenregels komen? 'Ja', zei Weber. 'Het moet en het is mogelijk. Er wordt van banken gevraagd dat ze transparant zijn, maar de regulering is anders in de VS, in de Eurozone, in het VK en in Zwitserland. Dat veroorzaakt juridische en operationele risico’s. Het maakt bankieren net weer ondoorzichtiger.'

Thiam Tidjane, CEO van verzekeraar Prudential, was het daarmee niet eens. 'Wij halen zestig procent van onze omzet uit groeilanden', zei hij. 'Je kan niet zomaar de Amerikaanse en Europese regels opleggen aan landen met een prille economie en een pril financieel systeem. Overheden zijn na de kosten van de financiële crisis meer dan ooit verplicht zich te richten naar de wensen van hun belastingbetalers. Je kan niet van de overheden verwachten dat die belastingbetalers negeren en een globale standaard opleggen.'

Race to the bottom

Singer was het niet eens. 'Het zal moeten, of we krijgen een race to the bottom. Met op de bodem de meest soepele regulering, die weer problemen kan veroorzaken.'

Is er vrees voor verkeerde regulering? 'Ja', zei Jamie Dimon. 'Het gros van de hypotheken die Amerikanen in 2007 niet meer konden afbetalen, zaten bij de instellingen Fannie Mae en Freddie Mac, die de facto met een overheidsgarantie werkten. Banken hervormen verandert daar niets aan.'

Axel Weber en Tidjane Thiam vrezen bovendien dat we de lange termijn uit het oog verliezen. Wie gaat er nog investeren in infrastructuur of in projecten die lang lopen? Verzekeraars mogen uit voorzichtigheid niet meer in banken investeren, banken moeten zelf hun kapitaal verstevigen. Hedge funds vindt de politieke wereld ook gevaarlijk. ‘Wie zal investeren in de lange termijn’, zei Weber. ‘We negeren hier de ongewilde gevolgen van onze hervormingen.’

Opnieuw Min Zhu hamerde op de nood van regulering. Er is consensus dat er nog financiële crisissen zullen komen. Verhinderen zal niet lukken. Het enige wat we kunnen doen is de impact ervan kleiner maken.

Traag

‘Waarom komt die regulering zo traag?’, luidde een andere vraag. We moeten heel veel doen op heel korte termijn, zei Dimon. Hij schetste een beeld van overheidsagentschappen die het niet met elkaar eens worden over regulering voor de Amerikaanse hypotheekmarkt.

De politieke wereld trok vaak de verkeerde conclusie, zei Singer. Hij merkte op dat in het Amerikaans parlement de Dodd-Frank-act over de hervorming van de financiële sector al gestemd was terwijl de onderzoekscommissie naar de oorzaken van de financiële crisis in datzelfde parlement nog bezig was.

Weber legde uit dat is afgesproken dat banken hun kapitaal maar kunnen verstevigen als de economie en de financiële sector herstellen van de crisis. Omdat dat herstel zo traag verloopt, komt ook de regulering met vertraging.

Toen het tijd was voor vragen uit het publiek, stond een man recht. ‘Ik ben een schaduwbankier’, zei hij. ‘Wat moet ik nu doen?’ Blijf weg van spaargeld en blijf weg van de markt voor particulieren, zei Weber. Dan kan je zonder veel regulering blijven werken. ‘Zorg er voor dat je geen systeembank wordt,’ vulde Dimon aan. ‘En als je groter wordt, zal je met ons moeten concurreren.’

Volg Davos via ons dossier

Onze correspondent Bart Haeck is deze week in Davos en volgt het Wereld Economisch Forum daar op de voet. Op www.tijd.be/davos vindt u zijn dossier van ter plekke. Met naast updates vanaf de conferentievloer ook aandacht voor:

  • De hotspots van Davos.
  • Updates vanaf de sociale media.
  • Officiële documenten en papers.
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud