analyse

Zelfs de gigolo ziet brood in bitcoins

©AFP

Steeds meer Vlamingen zien virtuele munten als een alternatief voor hun spaarboekje. Maar vaak belanden ze in een wereld van piramidespelen, cryptoqueens en louche afspraakjes in een McDonald’s.

Woensdag 15 maart. In het nieuwe sportcomplex Schotte in Aalst warmt volleybalclub Lindemans Aalst zich op voor de laatste Europese wedstrijd van het seizoen. Enkele gangen verderop, in een verduisterd vergaderzaaltje, luistert een vijftigtal mensen aandachtig. Zij nemen ijverig notities.

De wedstrijd en het obligate vipfeestje volgen nog, maar nu primeert de business. Iedereen in de zaal is er namelijk van overtuigd dat we voor een financiële revolutie staan: de langverwachte doorbraak van een nieuwe virtuele munt, de Nanotec.

Cryptocurrencies - denk aan digitale munten zoals bijvoorbeeld de bitcoin - zijn doorgaans materie waar enkel bankiers en technologiefreaks wild van worden. Maar in het vergaderzaaltje in Aalst zit vandaag een heel ander slag mensen. Onder de fans van de Nanotec bevinden zich kappers, juweliers, glazenwassers en uitbaters van zonnebankcentra. Volgens de site van Nanoclub, het netwerk dat de nieuwe munt aan de man brengt, staan zelfs gigolo’s en uitbaters van erotische privéclubs op de ledenlijst.

©Mediafin

Betaalmiddel van de toekomst

Via mond-tot-mondreclame en tijdens hippe feestjes of sportevenementen, zoals hier in Aalst, werd dat bonte clubje middenstanders de voorbije maanden warm gemaakt voor een belegging in deze nieuwe Nanotec. Wat Nanoclub belooft, is dan ook niet van de poes. Als we de bedenkers van de munt mogen geloven, is de Nanotec niets minder dan het digitale betaalmiddel van de toekomst. Vandaag kan je enkel met Nanotecs betalen in de winkels die zich - tegen betaling - al hebben aangesloten. Maar het is een kwestie van tijd voor iedereen overstag gaat, is de redenering. En dan moet de koers van de Nanotec exploderen.

©Nanoclub

Wie nu al instapt, mag dus beginnen dromen van topwinsten. Maar omdat Nanoclub ook in andere activa zoals vastgoed en onlinegaming investeert, kan je als belegger vandaag al rendementen opstrijken die kunnen oplopen tot tientallen procenten per maand. En dan hebben we de commissie-inkomsten nog niet meegerekend die je uitbetaald krijgt als je nieuwe mensen aanbrengt voor het Nanoclub-netwerk.

Monopolygeld

Klinkt als het zoveelste piramidespel dat veel te goed is om waar te zijn? Steeds meer kleine spaarders en beleggers vinden blijkbaar van niet. Nu een spaarboekje niets meer oplevert, komen virtuele munten meer en meer in de spotlights als alternatieve belegging. Al lijkt het vaak op Monopolygeld kopen in de hoop dat iedereen daar binnenkort ook in het echte leven mee zal betalen. Dat de bitcoin, zeg maar de grootvader van het digitale geld, recentelijk nog fors de hoogte inging en een poos even duur was als goud, heeft de interesse bij het grote publiek alleen maar aangewakkerd.

Wat moet u weten over virtuele munten?

1 Wat zijn virtuele munten?

Digitale valuta zijn niet veel meer dan een computercode waaraan een bepaalde waarde wordt gekoppeld. De bekendste digitale munt is de bitcoin, die in 2008 de kop opstak. Op het hoogtepunt van de bitcoinhype, in 2013 en 2014, hoopten de fans dat de munt bij het grote publiek zou doorbreken als alternatief betaalmiddel. Zo ver is het niet gekomen. De bitcoin wordt niet gezien als een officieel betaalmiddel en maakt vooral naam als een alternatieve belegging. De technologie achter de munt - de blockchain - werd wel gerecupereerd door grote financiële spelers.

2 Waarom wordt digitaal geld populairder bij beleggers?

De koers van munten zoals de bitcoin is onderhevig aan hevige schommelingen. Dat neemt niet weg dat de munt de voorbije jaren fors is gestegen. In 2012 was een bitcoin nog geen 14 dollar waard. In maart van dit jaar ging de koers even boven 1.290 dollar, waardoor de munt voor het eerst duurder was dan de goudprijs. Dat digitale munten vaak volledig anoniem kunnen worden verhandeld, maakt ze extra aantrekkelijk. Ook voor criminelen.

3 Wat zijn de populairste virtuele munten?

Naast de bitcoin zijn Ether en Ripple de bekendste digitale munten. De website coinmarketcap.com geeft een live overzicht van de populairste 100 digitale munten. De Onecoin en de Nanotec, die beweren de toekomst van het digitale geld te zijn, komen daar niet eens in voor.

Het gamma digitale munten waarin geïnvesteerd kan worden, wordt met de dag groter. Soms zitten daar ernstige initiatieven bij, zoals de Ether, een soort virtuele munt die ook nog voor andere doeleinden kan worden geprogrammeerd. Maar er circuleren ook ronduit onnozele dingen, zoals de sexcoin, die als anoniem betaalmiddel kan worden gebruikt in de porno-industrie. Meer en meer duiken schimmige bedrijfjes op die er met hun eigen would-bemunt vooral op gebrand zijn naïeve investeerders duizenden euro’s te ontfutselen. Vaak zetten ze daar een piramidesysteem voor op, waarbij groei enkel mogelijk is door voortdurend nieuwe verkopers aan te trekken. Steeds meer Belgen laten zich vangen, zo blijkt.

Bulgaarse cryptoqueen

De Onecoin, die zich net als de Nanotec profileert als de digitale munt van de toekomst, illustreert perfect hoe die oplichters te werk gaan. De munt werd enkele jaren geleden bedacht door Ruja Ignatova, een Bulgaarse die zichzelf promoot als een ‘cryptoqueen’. Dat die zelfverklaarde digitale koningin een op zijn zachtst gezegd schimmig cv heeft - ze pakt bijvoorbeeld uit met nepcovers van het zakenmagazine Forbes - verhinderde niet dat de Onecoin is uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen waarin beleggers al miljoenen hebben geïnvesteerd. Volgens een recent onderzoek van de Duitse financiële waakhond Bafin werd alleen al vorig jaar 360 miljoen euro beleggersgeld versluisd naar aan Onecoin-verbonden bedrijfjes in onder andere Dubai en Gibraltar.

De Bulgaarse Ruja Ignatova is hét gezicht van de Onecoin. ©Onecoin

In België maakte deze virtuele munt vooral naam in het zuiden van het land. De Onecoin werd daar vooral gepromoot door het voormalige extreemrechtse parlementslid Laurent Louis, de man die ooit premier Elio Di Rupo (PS) in de Kamer voor pedofiel uitschold. Volgens een klacht van een gedupeerde belegger maakte Louis uitgebreid misbruik zijn netwerk om investeerders te ronselen. Het voormalige Kamerlid zou in acht maanden tijd 100.000 tot 200.000 euro aan commissie-inkomsten hebben opgestreken.

‘Onecoin verkocht niet zomaar digitale munten, maar opleidingsmodules om succesvol te traden en andere mensen te overtuigen om in het project te stappen’, vertelt advocaat Philippe Vandesmal, die een van de gedupeerde beleggers vertegenwoordigt. ‘De prijs van die opleidingspakketten varieert van 110 euro tot 110.000 euro, maar inhoudelijk stellen ze nauwelijks wat voor. Beleggers kunnen ook ‘tokens’ kopen, waarmee ze nieuwe Onecoins kunnen kopen. Omdat de munt geen praktische toepassing heeft, kunnen eigenaars ze alleen onderling kopen en verkopen. Al weet niemand precies hoeveel zo’n munt waard is. Er bestaat geen open markt waar je die munten kan verhandelen. En het handelsplatform dat enkel voor Onecoin-klanten is bestemd, werkt niet.’

Afspraken in tankstations

Vandesmals cliënt kocht voor 4.500 euro drie opleidingspakketten en begon meteen daarop familieleden te lijmen met de belofte dat ze hun oorspronkelijke inzet maal duizend konden zien gaan. Hij verzamelde zo 50.000 euro, waardoor hij in principe recht had op 9.000 euro aan commissieinkomsten. Tijdens stiekeme afspraken in tankstations en McDonald’s-restaurants stopte Louis hem die commissie in cash toe.

Het voormalige parlementslid Laurent Louis wordt genoemd als een van de promotoren van de Onecoin-munt in België. ©Photo News

Pas toen de teller bleef staan op 6.000 euro, rook Vandesmals cliënt onraad en klaagde hij Louis aan. Intussen werd er wel een schikking getroffen. Volgens Vandesmal omdat het wereldwijde Onecoin-netwerk, waarin Louis maar een kleine rol speelde, zo onduidelijk is dat de cliënt nooit zijn volledig inzet had kunnen terugvorderen. Er loopt wel nog een gerechtelijk onderzoek tegen Louis. Ook de Belgische financieeltoezichthouder FSMA waarschuwde voor de Onecoin en maakte een dossier over aan het parket.

Bij Nanoclub, dat furore maakt in Vlaanderen, vinden we voorlopig geen cryptoqueens of voormalige parlementsleden terug. Opmerkelijk is wel dat heel wat leden hun sporen hebben verdiend in het verkoopnetwerk van Euphony, de intussen failliete doorverkoper van telecom- en energiecontracten.

100.050
Het duurste beleggingspakket bij Nanoclub kost 100.050 euro.

De manier waarop de Nanotec aan de man wordt gebracht, doet heel sterk denken aan de Onecoin. Ook Nanoclub is internationaal actief - er zijn netwerken in Nederland, Zweden, Tsjechië en Estland - en biedt verschillende beleggingspakketten aan waarvan de prijs varieert van 150 euro tot 100.050 euro, waarop bijzonder aantrekkelijke rendementen worden beloofd. Zo zou een ‘Pro+’-formule van 5.950 euro makkelijk 4 tot 12 procent per maand kunnen opleveren. Hoe dat indrukwekkende resultaat precies wordt bereikt, is onduidelijk. Volgens de presentaties van Nanoclub zitten in de beleggingspakketten niet alleen virtuele munten, maar ook investeringen in onlinegaming en vastgoed. Het zou gaan om projecten in Polen en Spanje. Details worden niet vrijgegeven.

 

Nog meer lekkers

Alsof een rendement van 12 procent nog niet volstaat, stelt Nanoclub nog meer lekkers in het vooruitzicht. Wie nieuwe mensen in het spel weet te betrekken, maakt kans op ‘fabuleuze commissies’ van bijvoorbeeld 5 procent van de bedragen die nieuwkomers investeren.

Of dit een piramidespel is? Misschien. Maar wat dan nog? Ons pensioenstelsel is dat toch ook?’

Nanoclub raakt blijkbaar een gevoelige snaar, want de beleggers die we hebben gesproken toonden zich stuk voor stuk diehards. ‘Ik geloof hier heel sterk in’, zegt een uitbater van een automatenshop, die duizenden euro’s investeerde. ‘Ik heb geld geleend om volop in te kunnen stappen. Trouwens, als je alles gewoon op een bankrekening zet, verlies je toch maar geld.’ ‘Ik besef ook wel dat beleggen in virtuele munten risicovol is’, vult een bestuurder van een sportclub aan. ‘Maar zolang de rente op een spaarboekje 0,11 procent bedraagt, is het dit of niets. Of dit een piramidespel is? Misschien. Maar wat dan nog? Ons pensioenstelsel is dat toch ook?’

Toch moet je als Nanoclub-belegger heel veel vertrouwen hebben. Want eigenlijk is er amper wat bekend over wie achter deze virtuele munt schuilgaat, en al helemaal niet over hoe ze die fabuleuze rendementen verdienen. Wie een beleggingspakket wil kopen, moet bijvoorbeeld geld storten op een Noors rekeningnummer, leert een factuur die we konden inkijken. Dat nummer staat op naam van een zekere Petter Forsberg, een advocaat uit Trondheim. Maar van Forsberg vinden we nauwelijks iets terug. Het adres blijkt niet dat van zijn kantoor, wel van zijn bank in Trondheim. Op de factuur lezen we ook nog dat Nanoclubs hoofdkantoor is gevestigd in het Zuid-Amerikaanse belastingparadijs Belize. Het blijkt een postbusadres dat je voor enkele honderden dollars kan aanmaken op het internet.

Ook Tim Vermeiren, een zelfstandige consultant die op het net de verantwoordelijke voor de Belgische tak van Nanoclub wordt genoemd - in die functie sponsort hij ook volleybalclub Lindemans Aalst -, kan ons niet veel verder helpen.

‘Voor alle duidelijkheid: zelf maak ik geen deel uit van het bedrijf achter Nanoclub, laat staan van het management. Ik ben er ongeveer twee jaar geleden via een vriend in gerold. Onze huidige CEO is George van Wijk. Hij is de man die via de site van Nanoclub alle updates over het netwerk geeft.’ Maar ook over Van Wijk vinden we nauwelijks iets concreets terug op het net. We krijgen van Vermeiren wel een mailadres. ‘Hij bestaat wel degelijk, ik heb hem recentelijk nog in Spanje ontmoet.’ Maar al onze vragen aan de man blijven onbeantwoord.

Octa Capital Group

Verder speurwerk leert dat de Nanoclub een ouder fenomeen is dan ze laat uitschijnen. Tot vorig jaar ging het netwerk nog door het leven als OCP, voluit Octa Capital Group. Via een dochtervehikel Octapartners - alweer gevestigd op een onbekend postbusadres in Cyprus - probeerde die groep toen mensen te verleiden tot een belegging in de Octa Premium Coin. Een andere virtuele munt die, u raadt het nooit, een nieuwe financiële revolutie teweeg zou brengen. OCP trad vorig jaar trouwens nog op als sponsor van het Flanders Horse Event, een druk bijgewoond jumping- en society-evenement in het Oost-Vlaamse Beervelde. Dit jaar blijkt Nanoclub de partner van het Flanders Horse Event te zijn.

Bij de financieeltoezichthouder FSMA staat Nanoclub op de radar. ‘We hebben indicaties dat Nanoclub banden heeft met onder meer Octapartners en diens voorganger, Crypto888. Dat zijn frauduleuze ondernemingen die internationaal actief zijn. We hebben aanwijzingen dat ook de activiteiten van Nanoclub, dat beweert virtuele munten aan te bieden, van frauduleuze aard zijn, onder meer in de zin van een piramidespel.’

Ponzifraude

Gelijkaardige geluiden bij de Economische Inspectie, die bevoegd is voor onderzoek naar piramidespelen en de aanverwante ponzifraude. Voorlopig werd wel geen dossier overgemaakt aan het parket. ‘We hebben zes meldingen gekregen over oplichting met vermelding van Nanotec, Nanoclub, Crypto888 en OctaPartners. Dit is duidelijk gelinkt aan een piramidesysteem: de structuur is bijzonder onduidelijk en je kan er veel geld aan verliezen.’

Dit is duidelijk gelinkt aan een piramidesysteem: de structuur is bijzonder onduidelijk en je kan er veel geld aan verliezen

Buitenlandse regulatoren nemen Nanoclub intussen ook in het vizier. In Zweden opende de politie een onderzoek na een waarschuwing van de lokale kansspelcommissie, die er een piramidespel in zag.

Zover zijn we in België nog niet. Terwijl er wel al een onderzoek naar de Onecoin loopt, werd over Nanoclub nog geen dossier overgemaakt aan het parket. ‘Nu al staat vast dat de Nanotec vanuit het buitenland wordt beheerd’, zegt een woordvoerder van de Economische Inspectie. ‘Maar voorlopig hebben we nog niet tot in detail kunnen vaststellen hoe. Bij voldoende elementen zullen we het parket inlichten. We raden de slachtoffers aan om rechtstreeks bij het parket een klacht in te dienen. Vergeet ook niet dat iedereen die in een piramidespel is beland en zelf actief mensen is beginnen te ronselen, strafbaar is. Zodra je twijfels hebt, moet je ermee stoppen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content