reportage

'Door brexit dacht ik aan stoppen'

Jan Philippo in zijn serre. De landbouwingenieur zet met de rozenkweek een familietraditie voort. ©Siska Vandecasteele

Power Roses in Kalmthout kweekte roze rozen waar de Britten dol op zijn, en wel miljoenen stuks per jaar. Maar de brexit gooide roet in het eten en eigenaar Jan Philippo moest het roer omgooien.

Jan Philippo, de eigenaar van de rozenkwekerij Power Roses, verwelkomt ons met wat bloed op het voorhoofd. Een schram, opgelopen tijdens de fotosessie. Rozen oogsten is niet zonder gevaar, zelfs niet voor professionals die er dagelijks mee bezig zijn.

Philippo zet met de rozenkweek een familietraditie voort, die zijn vader meer dan een halve eeuw geleden begon. ‘Onze vader vond dat een mooie bloem. Hij is een gevoelsmens. Dat was zijn passie’, zegt Henk Philippo, de broer van Jan, die 15 jaar geleden zijn eigen rozenkwekerij stopzette en zich op bloemenwinkels en tuincentra stortte.

Keep calm and read on

Op 31 januari verlaten de Britten de Europese Unie. Wat betekent die historische stap concreet? Voor ondernemers, beleggers, expats, reizigers en consumenten? Neem voorsprong en bereid u voor op de impact van de brexit.
De brexitspecial, vrijdag 31 januari bij De Tijd en op tijd.be

Maar Jan Philippo, landbouwingenieur en de jongste van de twee, houdt 25 jaar na de opstart van Power Roses voet bij stuk. Zowat 6 miljoen rozen gaan hier jaarlijks buiten. In pakjes van 20, machinaal gesorteerd per kleur, lengte en rijpheid en verpakt in plastic wikkels.

Een serre van drie hectare staat volgepropt met rozen, zover het oog reikt. Tot twee jaar geleden stonden hier alleen rozen van het type Aqua, een roze roos die heel populair is bij de Britse bevolking. ‘Elk land heeft zo zijn smaak. Flashy kleuren in Duitsland en het oostblok, een beetje van alles in België en roze in het Verenigd Koninkrijk.’

Strategische bocht

De rozen van Kalmthout vonden via de Nederlandse veiling hun weg naar het VK. Tot het doembeeld van de brexit opdook en grote onzekerheid bracht. De focus van Power Roses op één roos - om zo waar mogelijk te automatiseren - draaide verkeerd uit. Het Britse pond zakte in elkaar, net als de prijzen voor de bloemen. ‘Dan besef je dat het er niet goed uitziet en je iets moet doen’, blikt Philippo terug.

‘Ik heb gedacht aan stoppen, maar wat moet ik anders doen?’
Jan Philippo

Er gewoon mee stoppen en de serres afbreken, was een optie. ‘Twee jaar geleden was het bijna gebeurd.’ Philippo had de beslissing al min of meer genomen, maar toen de gasprijs en de energiefactuur begonnen te dalen, haalde hij zijn rekenmachine opnieuw boven en zette hij door.

‘Ik was nog maar 50 en zou iets anders moeten doen. Maar wat? Ook dat ging door mijn hoofd’, zegt hij. Voortdoen zoals vroeger was geen optie. ‘De onzekerheid over de brexit was nog te groot. Zakte het pond nog verder? Kwamen er invoertaksen op onze rozen? Er waren zo veel vragen waar je geen duidelijk antwoord op had.’

©Siska Vandecasteele

Philippo gooide het over een andere boeg. De energie-installatie kreeg een upgrade en de serres werden grotendeels heraangeplant met een twintigtal variëteiten voor de Belgische en Noord-Franse markt. Dat was een zware investering van een paar miljoen euro. En het duurde even voor de productie van de jonge planten op gang kwam, waardoor de inkomsten terugvielen.

Eén hectare van de serre is nog voorzien voor de Aqua-roos, die Philippo sinds jaar en dag kweekt. Over de overige twee hectare staan bordjes verspreid met daarop namen als Zodiac, Madam Guyla, London Eye, Victorian Peach en Adore Avalanche. Die rozen in alle kleuren en bloementypes komen vooral via de Brusselse veiling bij de winkeliers terecht.

Britse Moederdag

De nieuwe strategische richting is dus uitgezet, maar wierp nog geen vruchten af. Het was vorig jaar opnieuw schrapen om uit de kosten te komen. ‘Dat is niet gelukt’, zegt Philippo. De gele hesjes in Frankrijk en de hete zomer in België hielpen niet. ‘Als het 30 graden is, koop je geen snijbloemen voor op je kast of salontafel, maar zit je buiten op een terras.’

©Siska Vandecasteele

Ook de brexitdiscussie zinderde na. Het VK blijft een niet onbelangrijke markt, ook na de strategische bocht. ‘Op 29 maart 2019 zou het land uit de Europese Unie stappen. Dat was twee dagen voor de Britse Moederdag, veruit de belangrijkste dag voor ons in het VK. En dat hebben we gevoeld. De exporteurs kochten niet massaal in op de veiling. ‘Raken we de bloemen wel kwijt? Staan we geen dagen in de file om de grens over te steken, waarna alle bloemen om zeep zijn?’, vroeg iedereen zich af. Het is niet zo dat we niets verkocht hebben, maar we hebben dat wel gevoeld in de volumes en aan de prijzen.’

De rozenmarkt is sowieso zeer volatiel, met dagelijkse prijsschommelingen. ‘Dat gaat van 5 eurocent per roos tot een euro en meer op topmomenten’, zegt Philippo. ‘Soms, zoals vorig jaar, krijgen we gewoon niets. Dan snijden we prachtige rozen af en moeten we ze meteen weggooien. Ze naar de veiling brengen, heeft soms geen zin. Als ze niet verkocht raken, draaien we op voor de afvoerkosten.’

Kenia en Ethiopië

6 miljoen
Power Roses kweekt jaarlijks zowat 6 miljoen rozen.

Het is voor kwekers bikkelen om overeind te blijven. Naast de brexit zijn er nog bekommernissen. Power Roses is de op een na grootste snijrozenkweker in België, maar ook een van de weinige. Na de energiecrisis van 2003 kwam er een grote schifting. De rozenserres verwarmen werd onbetaalbaar. Tegelijk werkten Kenia en Ethiopië zich op als de rozenlanden bij uitstek, dankzij de zon, beperkte energiekosten en goedkope arbeidskrachten. Elke hectare die hier verdween, kwam er in Afrika bij. ‘Bijna alle rozen die je op Valentijnsdag of Moederdag in de supermarkt vindt, komen van daar.’

In Nederland daalde het rozenareaal van 1.000 naar 200 hectare en ook in België vielen de kwekers een voor een af. De paar overblijvers in ons land kweken op tien hectare, het equivalent van zowat 20 voetbalvelden.

Het is een mooie stiel en het zou zonde zijn de kwekerij te sluiten. Maar je moet er toch ook wat aan verdienen.
Jan Philippo

Wie niet kon investeren in warmtekrachtkoppeling viel af. Die technologie laat toe stroom te produceren met gas, die tegen betaling op het net kan gezet worden en waarvan de warmte gebruikt kan worden om de serres op temperatuur te houden. Power Roses blijft momenteel overeind dankzij zijn wkk-installatie. De verkoop van elektriciteit via het net brengt meer op dan de rozenverkoop.

Of Jan Philippo niet dezelfde fout dreigt te maken als zijn broer, die zijn kwekerij naar eigen zeggen twee jaar te laat heeft opgedoekt? ‘Die onnodige verliezen van twee jaar te laat te stoppen, hebben me veel geld gekost’, zegt Henk Philippo.

‘Goh’, zegt zijn broer Jan. ‘We hebben twee slechte jaren gehad. Onze nieuwe rozenplanten gaan gemiddeld vijf jaar mee. We hebben dus nog drie jaar om het recht te trekken. Dan moeten we opnieuw beslissen of we investeren en voortdoen. Het is een mooie stiel en het zou zonde zijn de kwekerij te sluiten. Maar je moet er toch ook wat aan verdienen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie