‘Een brexit wordt een lang, complex en pijnlijk proces'

Europees Commissaris Jonathan Hill laakt de manier waarop er campagne is gevoerd voor een brexit. ‘Neem nu het argument dat er morgen 70 miljoen Turken in het Verenigd Koninkrijk komen wonen als Turkije EU-lid wordt.’ ©Dieter Telemans

Jonathan Hill, de hoogste Brit in Europees Brussel, heeft zelf een eurosceptisch verleden. Nu haalt hij uit naar de kritiekloze utopie van het Leave-kamp en de Trump-achtige campagne achter de brexit.

‘Ik ben nooit een idealist geweest met sterretjes in de ogen als het gaat om de Europese integratie. Ik heb nog campagne gevoerd tegen de toetreding van het Verenigd Koninkrijk tot de euro.’ Lord Jonathan Hill is dé Brit in de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Unie. En hij is, behalve dat hij niet van voetbal houdt, een échte Brit: pragmatisch, nuchter en altijd een beetje sceptisch: ‘Wij Britten zijn op een irritante manier niet-emotioneel. We wantrouwen grote visies.’

Hill is in de Commissie verantwoordelijk voor Financiële Diensten en heeft een groot hart voor de Londense City. In de aanloop naar het brexitreferendum morgen houdt de Europese Commissie zich gedeisd. Maar de 56-jarige Brit maakte toch tijd voor De Tijd.

Moet het Verenigd Koninkrijk in de Europese Unie blijven?

Jonathan Hill: (lacht) ‘Oei, waar ligt mijn spiekbriefje? (dan serieuzer) Ja, ik denk dat het Verenigd Koninkrijk in de EU moet blijven. Ik zeg dat als iemand die in het systeem werkt en ziet wat de voordelen zijn van de Unie. Mijn portfolio, financiële diensten, is de grootste Britse exportindustrie en levert de meeste belastinginkomsten op voor het VK.’

U trekt de economische kaart?

Hill: ‘De economische reden om te blijven is duidelijk. Het VK heeft nu de beste van twee werelden: toegang tot de interne markt én flexibiliteit. Geen enkel alternatief voor de interne markt komt in de buurt van wat we op dit ogenblik hebben: handel zonder tarieven op een markt met 500 miljoen burgers.’

U ziet het voordeel omdat u in het systeem zit. Maar hoe overtuigt u daarmee de Britten thuis?

Je ziet de invloed van sommige campagnetechnieken van meneer Trump.
Jonathan Hill
Brits EU-Commissaris

Hill: ‘Een van de goede dingen aan het referendum is dat mensen voor het eerst in lange tijd een positieve balans opmaken van wat dat EU-lidmaatschap inhoudt. Velen onderschatten hoeveel vrienden en bondgenoten de Britten hebben. Ze overdrijven ook aan de andere kant. Kijk naar de verhalen over een Europees leger. Of dat de Britten gedwongen zullen worden om toe te treden tot de eurozone of dat ze moeten betalen voor de redding van de euro. Of dat Turkije morgen zal toetreden tot de EU en dat overmorgen 70 miljoen Turken in het VK komen wonen. Die dingen zijn niet waar.’

Hoe beleeft u de referendumdrukte?

Hill: ‘Het debat is een gelegenheid om te herhalen wat de basis is van de Unie en wat de voordelen zijn van het EU-lidmaatschap. Tegelijk is dit een moment om open kaart te spelen over de tekortkomingen en problemen. Niet alleen in het VK hebben de mensen twijfels, dat geldt voor vele landen. Je moet die zorgen ter harte nemen.’

De campagne gaat soms ver: denk aan de poster van rijen vluchtelingen die Nigel Farage van de EU-vijandige partij UKIP gebruikte. Velen maakten de vergelijking met nazipropaganda.

Hill: ‘Het is niet het rationele debat geworden dat veel Britten wensten. Wat de toon betreft, merk je de invloed van sommige campagnetechnieken die de heer Trump gebruikt. Maar ik denk dat de mensen uiteindelijk wel het onderscheid kunnen maken tussen stijl en inhoud. Ze beseffen het als je dingen uit je duim zuigt of met angst speelt.’

Sommige Europeanen, zoals Guy Verhofstadt, hopen op een sterkere integratie van de eurozone bij een brexit?

Hill: ‘Om eerlijk te zijn, ik denk niet dat Europa na een brexit zal kiezen voor een nieuwe stap in de integratie. De voorbije maanden ontbrak die gemeenschappelijke visie ook in de eurocrisis en het migratiedebat.’

Wat wordt uw rol na het referendum?

Hill: ‘Ik wil de mensen helpen te begrijpen wat Europa is in het VK en wat het VK is in Europa. Dat zal nog belangrijker worden na een ‘Remain’. De mogelijkheid bestaat om de relatie beter te laten werken. Ik wil daar het scharnier voor zijn.’

En als het tot een brexit komt?

Hill: ‘Die beker drink ik maar als de uitslag vrijdagochtend bekend is.’

Maar een neen heeft belangrijke gevolgen voor de City?

Hill: ‘Het proces om een nieuwe relatie uit te werken wordt lang, complex en pijnlijk; duur en vol onzekerheid voor het VK. Meer en meer bedrijven zullen verhuizen van Londen naar elders in Europa.’

Het ‘Leave’-kamp speculeert erop dat er nog marge is voor onderhandelingen met Europa over een betere deal?

Het idee dat de Britten snel betere handelsafspraken kunnen onderhandelen met de EU-partners is absurd. Zeker als je neen zegt en bezig bent met de scheiding nadat alle Europese vrienden eerst vroegen of je wilde blijven. En al zeker als je die relatie afbreekt nadat je je Europese vrienden met het Duitse Derde Rijk hebt vergeleken.
Jonathan Hill
Brits EU-Commissaris

Hill: ‘Het idee dat de Britten snel betere handelsafspraken kunnen onderhandelen met de EU-partners is absurd. Zeker als je neen zegt en bezig bent met de scheiding nadat alle Europese vrienden eerst vroegen of je wilde blijven. En al zeker als je die relatie afbreekt nadat je je Europese vrienden met het Duitse Derde Rijk hebt vergeleken.’

Kunnen de Britten wel komaf maken met de Europese regels?

Hill: ‘Eenzijdige acties hebben gevolgen. Als je een einde maakt aan het vrij verkeer van personen en kiest voor een zeer gecontroleerde aanpak van de migratie, moet je niet verbaasd zijn over de reactie van andere landen: als mijn burgers beperkingen opgelegd krijgen in het Verenigd Koninkrijk, wat met de Britten die naar mijn land komen? Of wat met de Britten die in Spanje leven en gebruikmaken van de gezondheidsdiensten daar? Wat met de Britten die grote landgoederen kopen in Frankrijk?’

Waarom hoor je daar niets over in de campagne?

Hill: ‘Het is ironisch. Veel mensen wachten al een kwarteeuw op dit ogenblik. Maar zelfs na 25 jaar zijn ze niet in staat dé fundamentele economische vraag te beantwoorden: of je werkelijk beter af bent of niet in de EU? Eigenlijk zijn de ‘Leavers’ utopisch geworden: ze stellen zich geen vragen, maar gaan ervan uit dat alles goed zal gaan in de beste van de werelden. Vroeger waren het de pro-Europeanen die visionairen en dromers waren, terwijl de meer sceptische mensen als ik daar vragen bij stelden.’

Uw Conservatieve Partij is diep verdeeld. Kan ze overleven?

Hill: ‘De mensen voorspellen altijd de dood van Labour of de Conservatieve Partij. De geschiedenis leert evenwel dat wat de ene week onvermijdelijk is, twee weken later geen probleem meer vormt. Ik werkte in 1991 voor premier John Major tijdens de onderhandelingen over het Verdrag van Maastricht en toen we de vaste wisselkoersen lieten varen. Toen was er dezelfde verdeeldheid in mijn partij. Maar de partij bestaat nog altijd.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect