Macron: 'Geen tijd voor nieuwe brexitdeal'

De Britse premier Boris Johnson en de Franse president Emmanuel Macron. ©REUTERS

Net als Duits kanselier Angela Merkel toont Frans president Emmanuel Macron weinig begrip voor de vraag om brexitcompromissen van Brits premier Boris Johnson.

Net als de Duitse bondskanselier Angela Merkel woensdagavond heeft de Franse president Emmanuel Macron donderdagmiddag de Britse premier Boris Johnson diets gemaakt dat het brexitakkoord tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk niet heronderhandeld kan worden. Daar is sowieso 'geen tijd' voor, aldus Macron.

Hoogstens kunnen er wat amendementen toegevoegd worden aan het scheidingsverdrag en de politieke verklaring over de toekomstige relatie waarmee Johnsons voorganger Theresa May instemde, maar die tot drie keer verworpen werden in het Britse parlement.

Backstop

Niemand gaat wachten tot 31 oktober om een oplossing te vinden.
Emmanuel Macron
Franse president

Johnson herhaalde, tijdens zijn eerste buitenlandse reis als premier, in Parijs en Berlijn wat hij maandag al schreef aan Europees Raadsvoorzitter Donald Tusk: de omstreden backstop (zie onderaan), om te voorkomen dat er een harde grens komt tussen de Britse regio Noord-Ierland en de Europese lidstaat Ierland, moet uit het scheidingsverdrag. Zo niet verlaat het VK de EU op 31 oktober zonder akkoord, wat voor beide partijen economisch erg schadelijk dreigt te worden. Hij wil 'alternatieve regelingen', zonder concreet te zeggen wat die dan kunnen inhouden.

In een schoolvoorbeeld van strak geregisseerde Europese eenheid zei Macron donderdag, net als Merkel de avond voordien, dat Johnson dan maar 'binnen 30 dagen' meer duidelijkheid moet verschaffen over hoe hij de backstop wil vervangen. 'Niemand gaat wachten tot 31 oktober om een oplossing te vinden.' Om er fijntjes aan toe te voegen dat het scheidingsverdrag 'al een compromis' is.

Voorts zei Macron net als Merkel dat voor hem twee zaken primeren: het vredesproces in Ierland, dat bedreigd wordt als er weer een harde grens komt, bewaken en de Europese interne markt afschermen. Kortom: net daarom is de backstop 'een onmisbare garantie'. In diplomatieke bewoordingen zeiden Macron en Merkel dus aan Johnson: zolang de toekomstige relatie tussen het VK en de EU niet onderhandeld is, wordt niet geraakt aan de backstop.

No deal

In het geval dat Johnson echt doorgaat met de no-dealbrexit, treedt die backstop uiteraard niet werking. En staan er ook voor Frankrijk grote economische belangen op het spel. Het VK is de zesde afzetmarkt voor Franse exporteurs, vorig jaar goed voor 33 miljard euro.

'Dat is niet wat de EU wil', zei Macron over de gevreesde 'no deal'. Om er droogjes aan toe te voegen: 'Maar wij zijn erop voorbereid.'

Macron toonde tot dusver, meer dan Merkel, een groeiend gebrek aan geduld met de Britten. Zo verzette hij zich dit voorjaar - vergeefs - tegen het uitstel van de brexit tot eind oktober. Toch verwierp hij woensdag het beeld dat Johnson en co. van hem willen ophangen als 'harde man' van Europa. Het past in de Britse strategie om de schuld van een eventuele 'no deal' in de continentale schoenen te kunnen schuiven.

Het zijn net de Britten die schuld treffen, aldus Macron. Drie jaar na het brexitreferendum zijn ze nog altijd intern hevig verdeeld zijn over hun vertrek uit de EU en worstelen ze met 'een democratische crisis'. 

Zo dreigt vanaf 3 september, als het Britse parlement terugkomt uit het zomerreces, een nieuwe clash. De oppositiepartij Labour kondigde al een motie van wantrouwen aan tegen de Conservatieve regering-Johnson. Stilaan dreigen ook gematigde tory's hun eigen leider aan te vallen als die doorgaat met een no-dealbrexit, waardoor Britse verkiezingen dit najaar niet uitgesloten zijn.

Wat is de backstop ook alweer?

De Britse premier Boris Johnson eist dat de EU de 'backstop' uit het brexitverdrag haalt. Die backstop is in essentie een moeizame poging om de kwadratuur van de cirkel te realiseren.

Na de brexit wordt de grens tussen de Britse regio Noord-Ierland en de Europese lidstaat Ierland de enige landsgrens tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie.

Iedereen wil harde grenscontroles vermijden, omdat die de oude Ierse wonden van het sektarisch geweld, geblust door de Goede Vrijdagakkoorden van 1998, weer dreigen open te rijten.

Maar de EU wil uiteraard wel zijn interne markt afschermen zodra het VK eruit stapt. Daarom stemde Johnsons voorganger Theresa May ermee in dat het VK, tot de toekomstige handelsrelatie met de EU onderhandeld is, in de Europese douane-unie blijft. En dat Noord-Ierland zelfs de regels van de interne markt grotendeels blijft volgen.

Volgens Johnson, en veel Conservatieve hardliners, is dat 'ondemocratisch' en 'inconsistent met de Britse soevereiniteit'. De backstop stelt de facto de juridische onafhankelijkheid van het VK uit.

Het dreigt een wetgevende wig te slaan tussen Noord-Ierland en de rest van het VK. En het VK zou voor onbepaalde tijd ook geen eigen handelsdeals met derde landen kunnen sluiten, wat net het doel van veel brexiteers is.

Lees verder

Advertentie
Advertentie