'Belgische bedrijven onderschatten douane-gevolgen bij brexit'

De douanecontrole in de Engelse havenstad Dover ©EPA

Niet 29 maart, maar 12 april wordt 'brexit-dag'. Het uitstel maakt weinig uit. 'De meeste Belgische bedrijven die met het VK handeldrijven zijn hoe dan ook niet helemaal klaar', zegt Daan De Vlieger, douane-expert bij consultancybedrijf Deloitte.

We mogen 29 maart vergeten. De Britten verlaten de EU ten vroegste op 12 april. Verandert dat iets voor de Belgische bedrijven?

De Vlieger: 'Nauwelijks. Wat krijg je nog gedaan in twee weken? Of een bedrijf nog geen maatregelen trof, dan wel al volop in zijn voorbereidingstraject zit, het kleine uitstel biedt voor bedrijven weinig toegevoegde waarde. Gek genoeg was die datum van 29 maart zowat de enige zekerheid die ze hadden in de hele brexit-saga. Maar ook die is nu weg.'

Hoe groot zijn beide groepen?

'Bij een harde brexit zal een Belgisch bedrijf minstens een EORI-nummer nodig hebben om handel te drijven met het VK. Dat identificatienummer bij de douane is dus absoluut noodzakelijk, tenzij de tegenpartij in het VK alle formaliteiten op zich neemt. Recent raakte bekend dat de Belgische douane 20.000 bedrijven proactief aanschreef en dat er ongeveer 5.000 zich geregistreerd hebben.'

Daan De Vlieger, douane-expert bij Deloitte

'Wil dat nu zeggen dat driekwart van de bedrijven zich niet voorbereidt op een harde brexit? Dat lijkt me te zwart-wit gesteld, want het ene bedrijf zit al verder dan het andere in zijn voorbereiding. Maar wat ik wel durf te stellen: de meeste Belgische bedrijven zijn er op dit moment niet helemaal klaar voor.'

Worden douaneformaliteiten de grootste zorg bij een harde brexit, meer dan mogelijke Britse invoerheffingen of schommelingen van het pond?

'Verreweg. Wat niet iedereen beseft: zelfs als het tot een geordende brexit komt, waarvoor de datum nu op 22 mei vastgelegd is, ook dan zijn er op termijn douaneformaliteiten op komst. Dus deal of no deal, bedrijven die naar het VK exporteren, moeten zich qua personeel en software voorbereiden, anders blijven hun goederen vroeg of laat aan de grens staan.'

Wat is de belangrijkste van die twee nieuwe data die de EU-leiders hebben afgesproken, 12 april (brexit zonder deal) of 22 mei (brexit met deal)?

'Zonder twijfel 12 april. Want als het tot een brexit met deal komt, is er een overgangsperiode van twee jaar en zal de reële impact op 22 mei beperkt zijn. Gaan we naar een brexit zonder deal op 12 april, dan is de reële impact vanaf die dag enorm.'

Uit de schattingen van Vlaams minister-president Geert Bourgeois blijkt dat het overgrote deel van de Vlaamse kmo's gespaard zal blijven van Britse heffingen. Van de 800 miljoen euro extra tariefkosten is 700 miljoen te slikken door de automobielsector.

'Ik zou die cijfers toch nuanceren, want ze zijn gebaseerd op de voorlopig gecommuniceerde Britse heffingen. Maar wie zegt dat Britten na de brexit, en de mogelijke impact op hun economie, geen nieuwe importheffingen invoeren?'

Wat is de stemming bij de Belgische bedrijven over het aanslepende brexit-drama? 

'Er is vooral bezorgdheid. De bedrijven willen weten waar ze aan toe zijn. Een belangrijke vraag is op welk moment ze hun crisisplan voor de brexit in gang moeten zetten. Bijvoorbeeld: een harde brexit kan tot een tijdelijke disruptie van de handelsstromen leiden. Moet een naar het VK exporterend bedrijf nu al zijn noodvoorraden in het VK aanspreken om de Britse markt te bedienen, of blijft het nog even leveren vanuit Vlaanderen?'

Is er een sector die opvallend slecht voorbereid is op een harde brexit?

'De beperkte voorbereidingen van sommige spelers in de logistieke sector stemmen me toch wat ongerust. Dat is nochtans een zeer pivotale sector, want het zullen de transporteurs zijn die een brugfunctie moeten vervullen, omdat ze over cruciale logistieke data nodig voor het aangifteproces beschikken: wat zit er in welke vrachtwagen, wie is de verzender van de lading, en waar gaat ze naartoe?'

Bedrijven willen weten waar ze aan toe zijn. Moeten ze nu al hun noodvoorraden in het VK aanspreken of nog blijven leveren vanuit Vlaanderen?
Daan De Vlieger
Douane-expert Deloitte

'Veel logistieke spelers die gespecialiseerd zijn in transport naar het VK, hebben geen historische ervaring met aangiftes bij de douane, want ze zijn het vrije handelsverkeer gewoon. Ze beschikken vaak niet over de nodige know-how of informaticaprogramma's en zijn niet altijd overtuigd om daarin te investeren. Ze vragen zich of ze die kosten wel kunnen doorrekenen aan hun klanten, en ook de onzekerheid rond de brexit zelf remt hen af.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie