commentaar

Brexittheater

Bart Haeck

De brexit was de voorbije drie jaar slecht theater. We naderen het moment dat hij ook voor ons bittere realiteit wordt, waar we doorheen moeten bijten.

In een van de betere brexitmoppen van de voorbije jaren wordt de Britse beslissing om de EU te verlaten samengevat als ‘iets wat niet is gedefinieerd, waarover wordt onderhandeld door mensen die niet voorbereid zijn, om iets te bereiken wat niet is omschreven, voor een publiek dat niet is geïnformeerd’. Kal, de cartoonist van The Economist, tekende de brexit dan weer als een tennismatch tussen de EU en het VK, waarbij de Britten hun helft van het terrein nog eens in twee hebben verdeeld en tegen elkaar spelen. Er eens mee lachen was nog het beste wat je met de brexit kon doen.

Die periode loopt stilaan ten einde. Dinsdag stemt het House of Commons over het scheidingsverdrag dat de Britse premier Theresa May met de EU27 heeft bereikt. Verwacht wordt dat het de vuilnisbak in gaat. Daarna volgt een stemming over het scenario waarbij het VK de EU verlaat zonder deal - wat een ramp zou zijn voor Vlaanderen. Daarna volgt wellicht een stemming over uitstel.

Nervositeit

Het wordt serieus. Dat blijkt uit de nervositeit aan deze kant van het Kanaal. De grote baas van de Belgische douane roept bedrijven die niet klaar zijn voor de brexitschok op hun export eind deze maand even op een laag pitje te zetten. Waarop de werkgeversorganisatie Voka vrijdag reageerde dat zoiets nooit een optie kan zijn, en dat de overheid moet klaarstaan. Als in een slechte film vonden in die context de Franse douaniers het nog eens het moment om te staken.

Stilaan bereikt de brexitschade, hoe groot of klein ze ook is, onze kust.

De komende weken worden een test in het beheersen van die zenuwen en in realistische pragmatiek. Uiteraard zou het leuk zijn mochten de Britten een tweede referendum afroepen en de brexit terugdraaien. Daar zijn ook goede redenen voor: anders dan in 2016 ligt een gedetailleerd plan op tafel en is de wereld veranderd. De pragmatiek leert echter dat zo’n referendum er zo goed als zeker niet komt en dat we ons maar beter schrap zetten.

Schrap zetten

Ook de vraag tot uitstel behoeft een pragmatisch antwoord. Intuïtief lijkt het goed de brexitellende voor ons uit te duwen, maar de vraag moet luiden waartoe dat uitstel moet dienen. Wat willen we kopen met die extra tijd? Aan de deal voor de Ierse grens kan niet veel veranderen. En in België zullen de bedrijven die niet voorbereid zijn op de brexitschok - ze bestaan helaas - misschien nooit voorbereid zijn. De douane kan niet verweten worden dat ze haar best niet doet om bedrijven te informeren. Misschien kan uitstel nog op andere punten tot betere voorbereidingen leiden, maar dat zal volgende week duidelijk moeten worden.

We zetten ons beter schrap. Laten we hopen dat wat volgende week in Londen gebeurt iets beter wordt gedefinieerd, voorbereid, omschreven en op informatie gebaseerd dan wat we al zagen, zodat we minstens de weg van de minste schade kunnen bewandelen. Want stilaan bereikt de schade, hoe groot of klein ze ook is, onze kust.

Lees verder