Advertentie

Brits parlement begraaft brexitdeal derde keer

De Britse premier Theresa May. ©Bloomberg

Het Verenigd Koninkrijk heeft nu nog amper twee weken om een alternatief uit te dokteren voor het plan van premier Theresa May. Zo niet volgt op 12 april een economisch desastreuze no deal.

Op de dag dat het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie zou verlaten, heeft het Britse parlement voor de derde keer de brexitdeal van Conservatief premier Theresa May getorpedeerd. 344 Lagerhuisleden stemden vrijdagmiddag tegen, 286 voor.

Zo heeft May zich, bijna drie jaar na het Britse referendum over het EU-lidmaatschap, volledig vastgereden in het brexitdoolhof, haar ultieme offensief van de voorbije dagen ten spijt. Woensdag beloofde ze haar Conservatieve backbenchers dat ze zou opstappen als ze haar deal goedkeurden, maar een harde kern van hardliners én eurofiele tory's weigerde zijn verzet te staken.

Noord-Ierse DUP

Lange gesprekken met de tien leden van de Noord-Ierse gedoogpartner DUP, misnoegd over de 'backstop' voor hun regio in Mays deal, leverden ook geen U-bocht op. En dissidente leden van de socialistische oppositiepartij Labour brachten evenmin voldoende stemmen aan.

May liet vrijdag het parlement nochtans alleen stemmen over het scheidingsverdrag dat ze sloot met de EU, en waarmee de, eerder eurofiele, socialisten niet zoveel problemen hebben. De bijhorende politieke verklaring, waarin May aanstuurt op een harde brexit als de toekomstige relatie met de EU onderhandeld wordt, werd achterwege gelaten. Tevergeefs.

12 april

Is Mays deal nu dood en begraven? Ja en, echt waar, neen. Kreeg ze in een januari een historische meerderheid van 230 parlementsleden tegen zich, en eerder deze maand 149, dan bedroeg die vrijdag nog maar 58 man. Hoopt ze nog op een vierde keer, goede keer?

Eigenlijk kan dat niet meer. Europa was bereid de Britten een uitstel van de brexit tot 22 mei te verlenen, op voorwaarde dat Mays scheidingsverdrag voor dit weekend goedgekeurd raakte. Nu dat niet het geval is, volgt de deadline al op 12 april. Tegen dan vraagt Brussel - bewust vaag - het VK 'een route voorwaarts aan te geven'. Of het vindt alsnog een alternatief, dat eventueel een lang uitstel oplevert. Of het valt over twee weken wel degelijk zonder akkoord en overgangsfase uit de EU, wat grote economische schade en logistieke chaos zou veroorzaken.

Soft brexit

Dat veel Conservatieve hardliners, zoals Jacob Rees-Mogg, Boris Johnson en ex-brexitminister Dominic Raab, alsnog voor Mays deal stemden, bewijst hoezeer ze vrezen dat het VK last minute voor een softe brexit zal gaan. 

Woensdag stemde het Britse parlement over acht brexitalternatieven, waarbij zes opties een veel zachtere vertrek uit de EU, of zelfs afstel van de brexit, impliceerden. Geen enkele haalde een meerderheid, maar er waren veel onthoudingen. En de populairste opties waren een verlengd Brits verblijf in de Europese douane-unie, en een tweede referendum.

Maandag volgt vermoedelijk een tweede stemming, en dan lijkt het niet onmogelijk dat een meerderheid van de parlementsleden, uit schrik voor een no deal, alsnog een alternatief goedkeurt.

Een nieuwe volksraadpleging zou een lang uitstel - negen maanden tot zelfs twee jaar - noodzakelijk maken. De optie van de douane-unie, valt te horen in Europese kringen, zou echter snel in de politieke verklaring ingeschreven kunnen worden, waardoor de brexit alsnog op 22 mei van kracht kan worden.

Vierde stemming?

Maar. Die politieke intentieverklaring over de toekomstige relatie heeft nog altijd de juridische onderbouw nodig die de scheiding regelt. En dus komt Mays scheidingsverdrag terug in beeld. In dit schimmige tactische schaakspel genaamd brexit zou het zomaar kunnen dat Labour, zodra het zijn trofee van een softe brexit heeft binnengehaald, plots wel May steunt.

Anderzijds: gaan de Conservatieve hardliners die nu gekeerd zijn dan nog de nodige stemmen leveren? En gaat een meer overtuigde brexiteer, die de komende maanden zo goed als zeker de opvolger van May wordt, zo'n softe nieuwe relatie dan onderhandelen met de EU?

Een andere piste is dat een lang uitstel gevraagd wordt om een nieuw scheidingsverdrag uit te dokteren. Maar dan zouden de Britten eind mei moeten deelnemen aan de Europese verkiezingen. En vooral, andermaal: gaat Mays opvolger dan een softe brexit toestaan? In zo'n scenario lijkt de enige uitweg nog nieuwe Britse verkiezingen. Die op hun beurt tot een lang uitstel zouden leiden.

No deal?

En zo draait het VK maar rondjes in een spiegelpaleis vol onvoorspelbare en ondoorgrondelijke oplossingen en nieuwe bezwaren. Zo tikt de tijd ook ongenadig weg. En blijft het levensgrote gevaar dat op 12 april, om 23 uur lokale tijd, de brexit volgt die niemand wil: eentje zonder deal.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie