Dit betekent de brexit concreet voor u

De Tijd zwaait de Britten uit met een speciaal brexitkatern en een dossier op www.tijd.be. ©Filip Ysenbaert

Om middernacht verlaten de Britten de Europese Unie en start een overgangsperiode tot eind dit jaar. Maar blijf als ondernemer, belegger, consument, investeerder niet bij de pakken zitten. Tien zaken die u nu al moet weten.

1. U exporteert naar of importeert uit het VK

‘Tijdens de overgangsperiode blijft het Verenigd Koninkrijk in de interne markt en de douane-unie. Daardoor komen er dus geen invoerheffingen, quota of douaneformaliteiten’, zegt Gilles Suply, brexitspecialist bij de ondernemersorganisatie Voka.

Maar experts waarschuwen voor een vals gevoel van zekerheid en raden bedrijven aan zich te blijven voorbereiden. Want vanaf 1 januari 2021 krijgen bedrijven die handel drijven met het VK - tenzij de overgangsperiode verlengd wordt - in eender welk scenario te maken met douaneformaliteiten of voedselveiligheidscontroles. ‘Het positieve is dat je nog eens elf maanden hebt om je grondig voor te bereiden’, zegt Jeroen Gobbin, brexitexpert bij de consultant KPMG.

Keep calm and read on

Op 31 januari verlaten de Britten de Europese Unie. Wat betekent die historische stap concreet? Voor ondernemers, beleggers, expats, reizigers en consumenten? Neem voorsprong en bereid u voor op de impact van de brexit.
De brexitspecial, vrijdag 31 januari bij De Tijd en op tijd.be

‘Douaneformaliteiten zijn vanaf 1 januari 2021 het allerbelangrijkste’, vult Hans De Backer, brexitcoördinator van Flanders Investment & Trade (FIT) aan. Kmo’s die nog nooit buiten de EU uitvoerden, raadt hij aan contact op te nemen met een externe douaneagent. ‘Je kan als bedrijf ook intern iemand opleiden’, stipt De Backer aan. ‘Daar is nog tijd voor.’

Als ondernemer kunt u al nagaan wat een douane-uitklaring in België en -inklaring in het Verenigd Koninkrijk kost. Bedrijven bevragen het best ook hun logistieke partners en denken na over een spreidingsplan voor het vervoer naar het VK. Leveranciersstromen in kaart brengen is cruciaal om er zeker van te zijn dat de belevering verzekerd wordt of alternatieven op het Europese vasteland nodig zijn. Een must is ook de contractafspraken met Britse klanten te screenen. Wie draait op voor eventuele tarieven en kosten van douaneafhandelingen? Wat is vastgelegd over boetes wanneer u goederen niet op tijd levert?

Ook het worstcasescenario van een harde brexit, waarbij de EU en het VK geen vrijhandelsakkoord bereiken, valt nog niet uit te sluiten. In zo’n scenario gelden op Belgische exportproducten invoertarieven in het VK. ‘Voor Vlaamse voedingsproducten kunnen die heffingen in het VK oplopen tot 35 à 40 procent’, zegt Jeroen Gobbin. Als bedrijf kunt u dus al proberen in te schatten welke impact zo’n harde brexit op uw prijzen en verkoop kan hebben. 

Sommige ondernemers hebben hun strategie nu al gewijzigd om de impact van de brexit te counteren. Eén van hen is Power Roses in Kalmthout. Lees hier zijn getuigenis.

Meer informatie en ‘brexit-scans’ vindt u onder meer op de websites van Flanders Investment & Trade, de federale overheidsdienst Economie en de werkgeversorganisaties Voka en Unizo.

2. U belegt

Ook voor de belegger is het uitkijken naar de uitkomst van de overgangsperiode. De komende maanden zijn de onderhandelingen over de toekomstige handelsrelaties tussen het VK en de EU belangrijk. De financiële markten veronderstellen dat er een zachte brexit komt. Dat wil zeggen dat de belemmeringen voor de handel tussen het VK en de EU relatief beperkt blijven.

Maar als blijkt dat de kans op een harde brexit en dus importtaksen toeneemt, veroorzaakt dat turbulentie op de financiële markten. Een daling van het pond heeft negatieve gevolgen voor de Belgische en Europese aandelenmarkten. Op de beurs van Brussel noteren aandelen die blootgesteld zijn aan het VK. Balta  staat bovenaan de lijst, blijkt uit een analyse van ING.

In 2018 was het VK goed voor 18,7 procent van de omzet van de tapijtenfabrikant. Ook Lotus Bakeries boekt zowat een vijfde van de omzet in het VK. Maar de koekjesbakker is minder kwetsbaar dan Balta, omdat hij produceert in het VK. Andere beursgenoteerde bedrijven die beïnvloed kunnen worden door de brexit zijn onder meer Recticel en Ontex. 

De Eurostar-terminal in het station Brussel-Zuid is na de brexit een plaats van binnenkomst in en uitgang uit de EU. ©AFP

3. U plant een trip naar het VK

Voor een weekendje Londen of een langere vakantie aan de andere kant van het Kanaal heeft u altijd al bij de grenspolitie een geldige identiteitskaart of een paspoort moeten voorleggen. Het VK heeft namelijk nooit deel uitgemaakt van het Schengenakkoord. Na de overgangsperiode zullen de douanediensten reizigers van en naar het VK op dezelfde manier behandelen als reizigers uit pakweg de Verenigde Staten of Thailand. De Eurostar-terminal in het station Brussel-Zuid is na de brexit een plaats van binnenkomst in en uitgang uit de EU. ‘De douane heeft een team opgeleid dat controle en toezicht zal uitvoeren op dat nieuwe grenspunt’, zegt Francis Adyns van de overheidsdienst Financiën. 

4. U belt met/uit het VK

Sinds de zomer van 2017 surft u mobiel in het buitenland zonder extra roamingkosten. Dat blijft zo in het VK na 31 januari, en al zeker tot eind dit jaar. Maar ook daarna blijven de roamingkosten waarschijnlijk achterwege. Proximus en Orange Belgium beslisten al dat die zelfs bij een no-deal afgeschaft blijven. Of operatoren roamingkosten aanreken is in principe deel van de discussie over het handelsakkoord tussen het VK en de EU. De verwachting is dat bij een handelsakkoord de roamingkosten afgeschaft blijven.

Ook de lagere tarieven om in het buitenland te bellen en te sms’en, een regeling uit 2019, blijven dan overeind. Maar als er geen deal komt tussen het VK en de EU zijn operatoren in principe tot niets verplicht. Ze kunnen dan roamingkosten aanrekenen, zoals ze nu doen in bijvoorbeeld Zwitserland. Proximus en Orange Belgium beslisten dus al dat niet te doen, Telenet moet nog beslissen.

5. U gaat shoppen in het VK

Na de overgangsperiode mag u minder tabaksproducten en alcoholische dranken meebrengen en moet u bij de douane een aangifte doen als u met een grote hoeveelheid cash binnenkomt. Maar er is mogelijk ook goed nieuws voor de shoppers: het VK kan taksvrij winkelen aanbieden in de lucht- en zeehavens. Overigens heeft de brexit voor de elektronische betalingen of geldafhalingen tijdens uw vakantie geen belang. Net als in het verleden kan u uw Maestro-kaart gebruiken. 

Na de overgangsperiode mag u minder tabaksproducten en alcoholische dranken meebrengen en moet u bij de douane een aangifte doen als u met een grote hoeveelheid cash binnenkomt. ©Bloomberg

6. U koopt op een Britse webshop

De consumentenrechten zijn Europees geregeld. Zo is er een bedenktijd van minstens 14 dagen na een aankoop via het internet en moet er twee jaar garantie zijn. ‘Het VK heeft een ruimere consumentenbescherming uitgewerkt dan Europa oplegt. De garantietermijn is uitgebreid tot zes jaar. Bij een defect kan de consument onmiddellijk een terugbetaling vragen, terwijl dat in de EU-landen vaak pas kan als een herstel of vervanging niet mogelijk is’, zegt Pieter Callens, advocaat bij Eubelius. ‘Die gunstigere consumentenbescherming is er ook na de brexit nog, maar het wordt moeilijker bij een geschil die rechten af te dwingen. Dat moet dan voor een Britse rechtbank gebeuren.’ 

7. U hebt problemen met een vlucht naar het VK

Volgens de Europese passagiersverordening kunt u nu een vergoeding eisen. ‘Die regels gelden voor alle vluchten die vertrekken vanuit de EU en voor vluchten met een eindbestemming in de EU, voor zover een luchtvaartmaatschappij met een exploitatievergunning uit een EU-lidstaat ze uitvoert’, zegt Pieter Callens, advocaat bij Eubelius. ‘Daardoor kunt u na de overgangsperiode geen vergoeding meer vragen volgens de Europese regels als u van Londen naar Brussel vliegt met een maatschappij die louter een Britse exploitatievergunning heeft. Er kan dan alleen een compensatie onder de Britse regels gevraagd worden.’ 

8. U werkt als expat in het VK

Belgen die al in het VK wonen, laten zich het best voor het einde van het jaar registreren in de EU-vestigingsregeling of Settlement Scheme.
Jean-Luc Vannieuwenhuyse
SD Worx

‘Expats blijven tijdens de overgangsperiode rechten voor hun pensioen, ziekteverzekering en werkloosheid opbouwen. Zo blijven de gewerkte periodes in het VK meetellen voor hun Belgisch pensioen. Er moeten geen Britse socialezekerheidsbijdragen betaald worden door wie tijdelijk naar het VK gedetacheerd wordt’, zegt Jean-Luc Vannieuwenhuyse van SD Worx. ‘Ook de Belgische loon- en arbeidsvoorwaarden blijven gelden, tenzij die in het VK gunstiger zijn.’ Een werkvergunning is niet nodig en een identiteitskaart volstaat om te verhuizen.

‘Belgen die al in het VK wonen, laten zich het best voor het einde van het jaar registreren in de EU-vestigingsregeling of Settlement Scheme’, zegt Vannieuwenhuyse. Dat maakt het mogelijk er ook na 2020 te blijven wonen. Als u vijf jaar ononderbroken verblijft in het VK, kan u bij het Home Office vragen permanent verblijfshouder (settled status) te worden, waardoor u er voor onbepaalde tijd kan blijven. Wie aan het einde van de overgangsperiode minder dan vijf jaar op Britse bodem woont, kan een ‘pre-settled status’ aanvragen. ‘Het VK moet met elk land apart een akkoord sluiten dat de sociale zekerheid regelt’, zegt Vannieuwenhuyse. 

Tijdens de overgangsperiode blijft het Verenigd Koninkrijk in de interne markt en de douane-unie. ©Bloomberg

9. U wil een merk beschermen

Een EU-merk is tien jaar beschermd in alle lidstaten van de EU en dus ook het in VK. Dat blijft voorlopig zo. ‘Het is de bedoeling dat alle EU-merkhouders aan het einde van de overgangsperiode automatisch en kosteloos een Brits nationaal merk toegewezen krijgen. Er komt een soort automatische registratie bij het UK Intellectual Property Office (UKIPO) voor iedere EU-merkhouder’, zegt Pieter Callens, advocaat bij Eubelius. Het Britse merk volgt dezelfde tijdlijn als het EU-merk, waardoor pas Britse hernieuwingstaksen moeten worden betaald als het EU-merk verloopt.

Wie een merkaanvraag lopen heeft, moet wel zelf het initiatief nemen. ‘Lopende EU-merkaanvragen worden aan het einde van de overgangsperiode niet automatisch omgezet in Britse merkaanvragen’, zegt Callens. ‘Tot negen maanden na het einde van de overgangsperiode kan een Brits merk aangevraagd worden met behoud van dezelfde indieningsdatum als de EU-merkaanvraag. Merkaanvragers kunnen hierop anticiperen en al tijdens de overgangsperiode een Brits nationaal merk aanvragen, naast hun EU-merk.’ 

Wie een merkaanvraag lopen heeft, moet wel zelf het initiatief nemen.

10. U heeft vastgoed in het VK

U woont in België en bent eigenaar van een cottage in Kent of een appartement in Londen? Voor uw vermogensplanning heeft de brexit alvast geen impact op de toepasselijke erfbelasting bij de vererving van uw Brits vastgoed. ‘Algemeen geldt in het VK een vrijstelling van 325.000 pond per nalatenschap, waarna een vlak tarief van 40 procent wordt toegepast’, zegt Evelyne Van der Elst, advocaat bij Cazimir.

Het is afwachten welk effect de brexit heeft op de aangifte van inkomsten uit onroerend goed in het VK. België heeft een dubbelbelastingverdrag met het VK, waardoor België geen belasting heft op effectief geïnde huurbedragen of op een ‘huurwaarde’ als de woning alleen voor eigen gebruik is. Maar de Belgische fiscus mag die inkomsten wel bij de andere inkomsten tellen om het progressief belastingtarief te bepalen.

Het is afwachten welk effect de brexit heeft op de aangifte van inkomsten uit onroerend goed in het VK.

Het Europees Hof van Justitie oordeelde dat zich een ongelijke behandeling voordeed tussen Belgen met binnenlands en buitenlands vastgoed voor eigen gebruik. De eersten moeten het lage kadastraal inkomen aangeven, terwijl de anderen dat voor de veel hogere ‘huurwaarde’ moeten doen. Naar aanleiding van die uitspraak stelt de Belgische rechtspraak dat nog 22,5 procent van de bruto huurinkomsten van een buitenlands onroerend goed aangegeven moet worden.

Naar analogie zou men hetzelfde verwachten voor de huurwaarde die aangegeven wordt voor een verblijf voor eigen gebruik. Maar daarover is er nog geen rechtspraak. ‘Het blijft onduidelijk wat u moet aangeven als u een tweede verblijf in de Europese Economische en Monetaire Unie heeft’, zegt Wim Vermeulen, vennoot bij Cazimir.

De uitspraak van het Europees Hof gold ook voor Brits vastgoed. Daar komt na de brexit allicht verandering in, aangezien de regeling niet geldt voor niet in de Europese Economische Ruimte gelegen woningen. Voor vastgoed in niet-lidstaten moet een aangifte gedaan worden op basis van de werkelijke huurprijs of huurwaarde, zonder dat die tot 22,5 procent beperkt wordt. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie