Europese Commissie stapt naar EU-Hof over Britse brexitwet

Commissievoorzitster Ursula von der Leyen. ©REUTERS

De Europese Commissie stapt naar het Europees Hof van Justitie omdat Londen eenzijdig aangebrachte wijzigingen aan het brexitakkoord weigert in te trekken.

Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen maakte de beslissing bekend in een videoboodschap donderdagochtend. De boodschap valt op de laatste dag van de onderhandelingsweek 'van de laatste kans' in Brussel over een nieuw handelsakkoord met Londen. Echte vooruitgang is in die onderhandelingen voorlopig niet te merken.

De Commissie maakte bezwaar tegen de Britse brexitwet, omdat die het scheidingsakkoord dat vorig jaar gesloten en goedgekeurd werd door beide partijen, de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk, wijzigde. Die amendementen, die begin deze week zijn goedgekeurd door het Britse Lagerhuis, zetten de vrede op het Ierse eiland op het spel, waarschuwt von der Leyen.

Ierse kwestie

In het scheidingsakkoord kreeg Noord-Ierland een apart statuut waardoor dat deel van het Verenigd Koninkrijk de facto in de Europese markt blijft. Op die manier wordt een harde grens op het eiland vermeden en komen de vrede en de samenwerking tussen de Ierse republiek en Noord-Ierland niet in het gedrang.

Brits premier Boris Johnson liet in de slotfase van de onderhandelingen over het scheidingsakkoord vorig jaar de nodige garanties inschrijven: Londen zou de Europese douane- en gezondheidsregels blijven volgen en zelfs EU-personeel in de Noord-Ierse havens voor douanecontroles toelaten.

Johnson verzette zich ook niet tegen de in de brexitwet ingeschreven garanties voor het niet-vervalsen van de concurrentie via staatssteun. De Britse brexitwet gaat daar tegenin: Johnson wil die garanties door Britse ministers en rechters kunnen laten 'overrulen'.

Vertrouwensbreuk

Daarmee schendt Londen een internationaal akkoord waaronder het zijn handtekening zette, zei Ursula von der Leyen al begin september, toen de details van de brexitwet uitlekten. Ze stelde toen een ultimatum aan Londen: voor het einde van de maand moest de brexitwet aangepast of weg zijn.

Dat gebeurde niet. Het Britse Lagerhuis keurde een licht gewijzigde brexitwet eerder deze week goed. De voor Europa onaanvaardbare elementen blijven in de tekst. Ursula von der Leyen vindt dat Londen de 'verplichting met de voeten treedt om in goed vertrouwen te werken', zoals bepaald in het scheidingsakkoord.

Door een eerste stap naar het Europees Hof van Justitie te zetten toont de Commissie dat Europa niet over zich heen laat lopen. Dat de Britten flagrant internationale afspraken naast zich neer leggen, maakt hen kwetsbaar op een ogenblik dat ze aansturen op handelsakkoorden om het vertrek uit de Europese Unie te compenseren.

Het Europees Hof van Justitie is in het scheidingsakkoord ingeschreven als het forum voor het beslechten van geschillen over Europese wetgeving. De juridische procedure is een werk van lange adem, die Londen de mogelijkheid biedt alsnog de brexitwet in te trekken. Zo'n stap ligt erg gevoelig in het Verenigd Koninkrijk. Het toezicht van het Europees Hof is voor de brexiteers altijd een belangrijke schopsteen geweest in hun strijd voor hernieuwde soevereiniteit en 'take back control'.

Lees verder

Advertentie
Advertentie