Gina Miller: 'De brexit is een cultus geworden'

Gina Miller. ©Diego Franssens

‘Het Verenigd Koninkrijk is volledig gepolariseerd door de brexit. Voor rede is nog nauwelijks plaats’, zegt Gina Miller, de politieke en financiële activiste die de Britse regering voor de rechter sleepte in de brexitsaga. Dinsdag is ze te gast bij De Tijd.

De verwarring over de verdieping waar we Gina Miller zopas al mochten interviewen in haar Londense kantoor, zegt alles over de vele petjes die ze als activistische duizendpoot draagt. ‘Voor SCM Direct moet je op de eerste verdieping zijn’, klinkt het aan de receptie. SCM is de vermogensbeheerder die Miller samen met haar echtgenoot en ex-hedgefondsmanager Alan Miller boven het doopvont hield om te bewijzen dat vermogensbeheer transparanter en goedkoper kan.

Brexit-activiste Gina Miller: 'Theresa May weigert flexibel te zijn'

Maar we moeten op de derde verdieping zijn, waar zich het ‘campagnekantoor’ bevindt waarmee Miller de brexitchaos te lijf probeert te gaan. Haar laatste campagne - ‘End the Chaos’ - wil Britten correcte informatie bezorgen over de gevolgen van de brexit. Over die gevolgen komt Miller dinsdagavond praten op de Investment Conference van De Tijd en L’Echo.

Chat met City-vrouw Gina Miller
Dinsdag kregen we bezoek van Gina Miller, een van de invloedrijkste vrouwen in de Londense City en het uithangbord van het anti-brexitkamp. U kon met haar chatten over de gevolgen van de brexit, de chat kunt u hier nog nalezen.

Miller werd een prominent gezicht van het antibrexitkamp nadat ze via de rechtbank had afgedwongen dat de Britse regering de goedkeuring van het parlement moet krijgen alvorens de brexitonderhandelingen met Europa aan te vatten. Het was voor haar een principekwestie - transparantie in de plaats van achterkamerdeals - maar deze keer met ongekende gevolgen. Miller en haar familie kregen doodsbedreigingen, een burggraaf die geld beloofde voor haar onthoofding eindigde in de gevangenis, en intussen krijgt ze bescherming van een antiterreurteam.

Bij uw campagne tegen de brexit heeft uw activisme heel nare gevolgen gekregen, tot en met doodsbedreigingen. Had u dat verwacht?

Gina Miller: ‘Ik had nooit gedacht in een land te leven waar mensen aan het Brits parlement ‘Gas Gina Miller’ zouden scanderen, terwijl ik er in december een interview gaf aan de BBC. Niemand greep in. Ik krijg ook bedreigingen dat ze mijn kinderen levend zullen verbranden voor mijn ogen. Mijn hele leven is veranderd.’

Ik had nooit gedacht in een land te leven waar mensen aan het Brits parlement ‘Gas Gina Miller’ zouden scanderen.
Gina Miller

‘Ik vrees dat de brexit een cultus geworden is. Iedereen die zich ertegen uitspreekt, is een slecht persoon. Het land is volledig gepolariseerd, voor rede is nog nauwelijks plaats. Zo zou ik als gekleurde vrouw niet verstandig genoeg zijn om actie te voeren en mij laten manipuleren door machtige mannen. Het racisme is ongelooflijk toegenomen.’

‘In elke samenleving heb je extreme meningen, maar het is acceptabeler geworden die te uiten. Online vinden die hatelijke stemmen honderd mensen die hetzelfde denken, waardoor ze zich gesterkt voelen om aan het parlement te gaan schreeuwen. Maar ik wil hen niet laten winnen, want we moeten uiteindelijk allemaal in hetzelfde land leven.’

Waar komt uw niet-aflatend activisme vandaan?

Miller: ‘De kernovertuiging van alles wat ik doe, is dat mensen het recht hebben om te weten. Dat verkleint de kans dat onoorbare dingen gebeuren. Ik zit nu in de geprivilegieerde positie dat ik niet afhankelijk ben van andermans geld om mijn stem te laten horen. Ik trek mij ook niets aan van wat anderen van mij denken.’

‘Zoals vaak bij activisten was de kiem heel persoonlijk. Toen mijn nu 30-jarige dochter geboren werd, was de Britse gezondheidszorg er erg aan toe. Er waren onvoldoende verloskundigen, zodat er niemand was om mij te helpen bij de bevalling. Door een zuurstofgebrek bij haar geboorte heeft mijn dochter de mentale leeftijd van iemand van 5 jaar. Bovendien werd je toen aangemoedigd zulke kinderen in een instelling te plaatsen. Ik vond dat volledig verkeerd en wilde het systeem veranderen, zodat niet alleen iemand met geld goede ondersteuning zou krijgen. Vandaag hebben alle ouders met zulke kinderen toegang tot steun.’

‘Dat was mijn eerste gevecht. Ik leerde dat je door het gebruik van wetgeving, lobbyen en op heel veel deuren kloppen dingen kan veranderen. Het helpt dat ik niet ongeduldig ben: ik klop op 600 deuren totdat de juiste opengaat. Dat heb ik ook gedaan om kostentransparantie bij vermogensbeheerders te helpen creëren.’

U staat ook bekend als een verbeten criticus van de fondsensector, die volgens u ‘moreel bankroet’ is. Waar is uw queeste begonnen?

Miller: ‘Ik werk al sinds 1996 in de financiële sector, aanvankelijk via mijn eigen gespecialiseerd marketingbureau. Toen ik de prospectussen las van de vermogensbeheerders die klant bij mij waren, dacht ik: ‘Wat jij hier belooft, kan je niet waarmaken.’ Dat gevoel werd bevestigd na een grootschalig onderzoek door de Britse toezichthouder in 2000. Tot 50 procent van de kosten die vermogensbeheerders aanrekenden, bleven verborgen. Klanten konden dus onmogelijk beheerders vergelijken omdat ze het totale kostenplaatje niet kenden.’

De nasleep van de crisis leek ons de uitgelezen kans om met een eigen vermogensbeheerder te bewijzen dat 100 procent transparantie mogelijk is.
Gina Miller

‘Ik had gedacht dat de situatie zou verbeteren, maar niemand nam initiatief. Nadat ik mijn marketingbureau had verkocht en de opbrengst had belegd bij enkele vermogensbeheerders, legde de financiële crisis serieuze gebreken bij hen bloot waaraan ik mij - als kenner - had laten vangen. Zo hadden sommige fondsen zogezegd een laag tot gemiddeld risico, maar belegden ze in illiquide activa.’

‘De nasleep van de crisis leek ons de uitgelezen kans om met een eigen vermogensbeheerder te bewijzen dat 100 procent transparantie mogelijk is. Want ik hoorde steeds weer dezelfde uitvluchten van de sector. Dat het onmogelijk is om de volledige kostprijs te kennen, van transactiekosten tot research en distributie. Of dat mensen niet meer actief zouden beleggen als ze de echte kostprijs kennen. Maar dat is toch geen reden om de kostprijs niet te vertellen? Intussen publiceren wij bij SCM al negen jaar elke maand een geüpdatete ‘totale beleggingskostprijs’ voor onze verschillende strategieën.’

De nieuwe Europese MiFID II-regelgeving verplicht vermogensbeheerders nu om hun totale kostenplaatje te publiceren. Merkt u al enige impact?

Miller: ‘Daarvoor is nog tijd nodig, want er is een probleem met de implementatie. Er zijn geen duidelijke richtlijnen over hoe de kosten gepresenteerd moeten worden. Dat komt omdat een belangrijk element gesneuveld is: een uniform format voor het kostenplaatje. Nu berekent iedereen de kosten op zijn eigen manier, waardoor de regelgeving te omzeilen valt.’

‘En dan vertikt de Britse toezichthouder FCA het nog om de wet te doen naleven. Wij hebben twee marktonderzoeken gedaan waaruit blijkt dat tientallen vermogensbeheerders de regels schenden, maar de toezichthouder FCA doet er niets mee. Je mag de lobbymacht van de grote spelers niet onderschatten.’

Het volledige interview leest u in het vernieuwde magazine ‘Fonds’, dat morgen bij De Tijd zit.

Lees verder

Advertentie
Advertentie