commentaar

Halloweenbrexit

Senior writer

Symbolischer moet het niet worden, een brexit op Halloween. Maar het uitstel van de brexit tot 31 oktober verandert niks aan de huidige onzekerheid.

Dat Europa uitstel zou toestaan aan de Britse premier Theresa May om alsnog een ordelijke brexit te krijgen, stond in de sterren geschreven. De problemen voor zich uitschuiven is nu eenmaal een vaste politieke strategie in de Europese Unie. Getuige de manier waarop de eurocrisis is aangepakt. Dat heeft ook te maken met de manier waarop de Duitse kanselier, Angela Merkel, toch nog altijd het baken in Europa, aan politiek doet. Niet voor niets is ‘merkelen’ in het Duits een werkwoord geworden. Het staat voor uitstelgedrag.

Uitstelgedrag is een sleutelwoord in de brexit. Uitstellen in de hoop dat het uiteindelijk goed afloopt. In dit geval is het verre van zeker dat het een goede strategie is.

Weken voor de fatale datum van 12 april klonk het bij de Europese leiders dat May met een duidelijk plan moest komen. Dat had ze woensdag niet, maar toch kreeg ze een fors uitstel toegeschoven, meer nog dan ze vroeg.

Het uitstel lost niks op, het biedt alleen maar wat tijdwinst.

Of het uitstel tot ten laatste 31 oktober het dossier zal ontmijnen, valt te betwijfelen. De onderhandelingen met Labour verlopen moeilijk en veel tekenen van vooruitgang zijn er niet. Als oppositiepartij wil Labour zich niet nodeloos verbranden aan iets dat essentieel door de tory’s is aangebracht.

Het Britse parlement heeft zich ontpopt tot een vergadering die heel goed weet wat ze niet wil, maar helemaal niet wat dan wel moet. De schade aan de hele Britse politiek loopt verder op. De enige meerderheidsconsensus is dat er geen harde brexit zonder akkoord mag komen, al vindt een belangrijk deel van de partij van May dat dat geen probleem mag vormen.

Tweede referendum

Als er geen akkoord is voor 22 mei, moeten de Britten ook Europese verkiezingen houden. Niemand in het Verenigd Koninkrijk zit op die verkiezingen te wachten. Wellicht wordt het een soort verkapt tweede referendum, waarbij de tegenstellingen nog wat extra opgepookt worden. Maar in elk geval zullen de Britse vertegenwoordigers hun opwachting maken in het nieuwe parlement. Voor hoelang, weet niemand, en wat gebeurt zodra ze de baan hebben geruimd, is evenmin duidelijk. Hun aanwezigheid zal sowieso wegen op de werking van het Europees Parlement.

Omdat de Europese leiders de deadline op 31 oktober legden, komen de Britten niet in de nieuwe Europese Commissie terecht. Nog langer uitstel verlenen was helemaal aberrant geweest.

Het uitstel lost niks op, het biedt alleen wat tijdwinst. Alle opties liggen open: van een snelle deal over een nieuw referendum tot verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk of toch gewoon een no deal. De onzekerheid voor het bedrijfsleven blijft dus even groot als de voorbije vier maanden. De enige zekerheid is dat het nog eens ruim zes maanden blijft duren, tenzij op miraculeuze wijze een deal voor 22 mei uit de lucht valt. In het Verenigd Koninkrijk zijn er weinigen die daarop gokken, behalve de onverstoorbare May zelf. Dat betekent ook dat de economische kostprijs van die onzekerheid blijft oplopen. De brexit kan nog blijven spoken tot Halloween.

Lees verder