Johnson laat Brits parlement opschorten

Brits premier Boris Johnson. ©REUTERS

Een motie van wantrouwen tegen Boris Johnson lijkt onvermijdelijk nu de Britse premier het parlement laat opschorten om een harde brexit door te drukken.

De Conservatieve premier Boris Johnson heeft woensdagochtend koningin Elizabeth gevraagd het Britse parlement te laten opschorten. De Britse Lagerhuisleden komen volgende week dinsdag terug uit hun zomerreces. In de daaropvolgende dagen zou Johnson al het parlement laten ontbinden tot halverwege oktober.

Met een nieuwe Queen's Speech zou dan op 14 oktober een nieuwe sessie van het Lagerhuis beginnen. Johnson verklaart de ingreep als een logische stap, omdat zijn nieuwe regering een nieuwe 'ambitieuze agenda' wil introduceren, wat traditioneel via de jaarlijkse toespraak van de Queen gebeurt. Een constitutionele crisis dreigt evenwel.

Buitenspel

De ingreep zet het pond andermaal onder grote druk. De facto zet Johnson het parlement buitenspel om een eventuele economisch desastreuze no-dealbrexit tegen te houden. Sinds hij vorige maand Theresa May opvolgde, heeft Johnson maar één boodschap: op 31 oktober verlaat het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie, desnoods zonder akkoord. 

Deze regering zal vallen.
Dominic Grieve
Conservatief parlementslid

De Britse oppositiepartijen, en flink wat gematigde Conservatieve partijgenoten van Johnson, gruwen van zo'n chaotische no-dealbrexit. Dinsdag spraken Labour-voorman Jeremy Corbyn en andere oppositieleiders af om straks de agenda van het parlement in handen te nemen en via wetgeving Johnson te dwingen af te zien van een harde brexit en eventueel zelfs de deadline nog eens uit te stellen.

Door het parlement pas weer op 14 oktober te laten bijeenkomen, rekent Johnson erop dat onvoldoende tijd overblijft voor zo'n dissidente actie. De reacties op zijn demarche zijn echter furieus.

Motie van wantrouwen

'Dit is een constitutionele schande' en 'een aanval op het democratische proces', reageert John Bercow, die als Speaker - voorzitter - van het Lagerhuis een grote invloed heeft op de handel en wandel in Westminster. Dit voorjaar gebruikte Bercow, die als eurofiel geldt, die macht al om parlementsleden toe te staan May te dwingen de brexitdeadline uit te stellen.

'In een van de uitdagendste periodes in onze geschiedenis is het essentieel dat ons verkozen parlement zijn zeg kan doen', aldus Bercow.

'Ik ben geschokt door de roekeloosheid van de regering-Johnson, die praat over soevereiniteit maar het parlement wel opschort om elke kritische blik op haar brexitplannen te vermijden', reageerde Labour-leider Corbyn. Zijn schaduwminister van Financiën, John McDonnell, spreekt van een 'Britse coup'.

'Dit is een donkere dag voor de Britse democratie', aldus Nicola Sturgeon, de Schotse deelstaatpremier en boegbeeld van de pro-Europese Schotse nationalisten. Haar fractieleider in Londen, Ian Blackford, noemt Johnson zelfs een 'dictator'.

'Volslagen ondemocratisch', vindt Johnsons partijgenoot Philip Hammond, die als minister van Financiën onder May een tegenstander van de Conservatieve brexithardliners was.

'Dit is een uitzinnige daad', fulmineert ook Dominic Grieve, al langer het gezicht van eurofiele vleugel bij Johnsons tory's. Grieve, die onder de Conservatieve premier David Cameron nog hoofdjurist was van de regering, kondigt openlijk aan een motie van wantrouwen tegen zijn eigen partijleider te zullen steunen. 'Deze regering zal vallen.'

Zelfs met de gedoogsteun van de Noord-Ierse unionisten hebben de Conservatieven maar een meerderheid van een zetel in het Lagerhuis. Elke steun van een tory voor een motie van wantrouwen, waar Labour-leider Corbyn al langer op hint, dreigt Johnson dus in groot gevaar te brengen.

Verkiezingen

Tot dusver waren gematigde tory's en ook Liberaal-Democraten gekant tegen zo'n motie van wantrouwen, omdat de consequentie kan zijn dat de hardlinkse Corbyn dan aan de macht komt. 

De kans lijkt vooral groot dat dit brexitgesteggel finaal leidt tot vervroegde verkiezingen dit najaar. Als Johnson een vertrouwensstemming verliest, melden regeringsbronnen, zal hij verkiezingen uitschrijven begin november. Dus na de brexitdeadline, waardoor ook de electorale weg om een eventuele no deal tegen te houden dichtslibt.

Polls voorspellen daarbij dat Johnsons tory's beter zullen scoren dan Labour. Volgende week overweegt Johnsons minister van Financiën Sajid Javid ook een vervroegde update van de begroting, waarin hij 'electorale cadeautjes' zou aankondigen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie