May wil harde brexit voor Londense City

Brits premier Theresa May. ©REUTERS

In de post-brexitrelatie met de EU wil de Britse premier Theresa May niet langer het vrij verkeer van personen erkennen. Dat is voor Brussel geen optie.

De Britse premier Theresa May heeft donderdagmiddag een 'witboek' van 98 pagina's vrijgegeven dat haar visie op de toekomstige handelsrelatie tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie weergeeft. Het voegt details toe aan de post-brexitplannen die ze vorige vrijdag al voorstelde op haar ministerraad, en die maandag leidden tot het ontslag van twee Conservatieve hardliners: brexitminister David Davis en minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson.

Zoals al eerder bekend raakte wil May innige banden behouden met de EU op vlak van de handel in goederen. Die moet 'zonder wrijvingen' blijven verlopen in een vrijhandelszone, waarbij het VK de Europese regels blijft volgen rond onder meer voedselveiligheid en landbouw, chemie, medicijnen en luchtvaart.

De facto zou het VK dus in een douane-unie met Brussel blijven. Londen zal Europese tarieven innen op goederen die via het VK naar de EU gaan. Maar het zou ook eigen tarieven op puur Britse import kunnen heffen, zodat het VK voortaan zijn eigen vrijhandelsakkoorden met de rest van de wereld kan sluiten. 'Slimme technologie' zou beide handelsstromen uit elkaar moeten houden en al te veel bureaucratie vermijden.

Daarmee komt May tegemoet aan de kritiek van de zakenwereld, waarbij onder meer Airbus, BMW, Siemens en Philips de jongste weken dreigden met een vertrek uit het VK in het geval van een harde brexit.

Harde klap

Voor de enorme Britse dienstensector streeft May echter wel een lossere band met de EU na. Dat zou dus willen zeggen dat ook de Londense City, 's werelds grootste financiële centrum, wel een harde brexit moet vrezen en minder toegang krijgt tot de Europese markt.

Dit witboek is een zware klap voor de financiële sector. Dit zal leiden tot minder jobs, minder belastingen en minder economische groei.
Catherine McGuinness
Politiek leider Londense City

Initieel wilde May wel degelijk dat die toegang behouden bleef, op basis van de 'wederzijdse erkenning' tussen het VK en de EU van elkaars financiële regelgeving. De EU vond dat echter niet kunnen, omdat het VK niet langer de regels van de Europese eenheidsmarkt wil erkennen. Daarom valt May terug op wat in Brussels jargon 'equivalentie' heet: akkoorden tussen de EU en derde partijen over gelijkaardige financiële regels, maar wel met veel meer restricties. 

'Dit witboek is een zware klap voor de financiële sector', reageerde Catherine McGuinness, de beleidsleider van de City. 'Dit zal leiden tot minder jobs, minder belastingen en minder economische groei.'

Sinds het brexitreferendum in juni 2016 verhuisden veel banken en financiële groepen al een deel van hun Londense activiteiten naar een Europese hub in onder meer Frankfurt, Parijs en Amsterdam. Ook Brussel lokte City-partijen, zoals verzekeringsmarkt Lloyds of Londen en de geldtransferdienst Moneygram.

Vier vrijheden

Een even heikel punt is dat het witboek expliciet 'het einde van het vrij verkeer van personen' vermeldt. Het VK wil enkel nog 'de besten en de slimsten' uit de EU opnemen, en haar eigen knappe koppen zonder problemen naar 'het continent' sturen.

Europese toeristen zouden wel visumvrij naar het VK kunnen reizen, net als zakenlui op korte trips en jongeren die er willen studeren. De zowat 3,5 miljoen Europeanen die nu al in het VK wonen en werken, zouden er ook zonder problemen kunnen blijven.

De Europese hoofdonderhandelaar Michel Barnier onderstreepte eerder deze week niettemin voor de zoveelste maal de 'ondeelbaarheid van de vier Europese vrijheden - personen, goederen, diensten en kapitaal'. Donderdag reageerde hij neutraal op het witboek: 'Ik kijk uit naar de onderhandelingen met het VK volgende week.' Het lijkt echter onwaarschijnlijk dat Mays witboek in deze versie behapbaar is voor Europa.

Behapbaar is ze ook niet voor de harde brexiteers in haar partij, die na het vertrek van Davis en Johnson blijven aansturen op een paleisrevolutie. Een groep hardliners onder leiding van invloedrijk backbencher Jacob Rees-Mogg diende alvast een amendement in om te eisen dat Europa ook Britse tarieven zal innen op goederen die via het continent binnenkomen, maar voor het VK bedoeld zijn.

De hardliners dromen nog steeds van een duidelijke breuk met de EU, wat tot een veel vrijer vrijhandelsbeleid moet leiden. Davis zou een eigen 'witboek' hebben opgesteld, die een handelsrelatie met de EU meer definieert in de stijl van het vrijhandelsakkoord dat Canada sloot.

Trump

Tegelijk kijken ze naar 'grote broer' Amerika. Donderdag brengt de Amerikaanse president Donald Trump een bezoek aan het VK, waarbij hij ook de Queen ontmoet. 'Er is geen sterkere alliantie dan onze speciale band met de Verenigde Staten, en geen enkele alliantie zal de komende jaren even belangrijk zijn', zei May donderdag alvast.

Puur cijfermatig klopt dat niet echt. Het VK voerde vorig jaar voor bijna 100 miljard pond goederen en diensten uit naar de VS. 43 procent van de Britse export - zo'n 235 miljard pond - ging echter naar de Europese Unie.

De vraag is ook of Trump wel zo'n betrouwbare handelspartner is in economisch stormachtige post-brexittijden. Zijn 'America First'-beleid leidde de voorbije maanden vooral een wereldwijde handelsoorlog in, die ook bondgenoten niet spaart, en elk nieuw vrijhandelsakkoord zal vooral de Amerikaanse belangen moeten dienen.

Chaos

Trump schoffeerde May eerder deze week trouwens indirect, toen hij, na het ontslag van Johnson en Davis, erop wees dat het VK 'in chaos' verkeert en dat 'het Britse volk' moet beslissen of May kan aanblijven. Johnson noemde hij dan weer 'een vriend', die hij donderdag of vrijdag mogelijk zelfs opzoekt.

Donderdagochtend, op een tumultueuze NAVO-persconferentie, leek Trump zelfs May de levieten te lezen en zijn eerder geuite voorkeur voor een harde brexit te herhalen: 'Het lijkt erop dat de voorbije dagen een bocht gemaakt is, waar de Britten toch weer gedeeltelijk in bad gaan met de EU. Ik zou zeggen: 'Brexit is brexit.' Het volk stemde om de band met de EU te verbreken, maar dit is een andere route... Ik weet niet of dat is wat het volk wil.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content