Theresa May zet deur op kier voor nieuw brexitreferendum

De Britse premier Theresa May. ©AFP

De Britse parlementsleden mogen van de premier Theresa May stemmen over een nieuw brexitreferendum, op voorwaarde dat ze eerst instemmen met haar scheidingsdeal. De oppositiepartij Labour wees het aanbod al snel af.

Na een zoveelste marathonvergadering met haar diep verdeelde Conservatieve kernkabinet heeft Brits premier Theresa May dinsdagmiddag een resem concessies toegevoegd aan haar brexitdeal. Daarover mag het parlement vermoedelijk in de week van 3 juni voor een vierde maal stemmen.

Net als de vorige drie keer moet May een vernederende nederlaag vrezen, waarbij dit keer ook haar eigen val onherroepelijk lijkt. ‘Dit is de politieke variant van de laatste sacramenten toedienen’, schamperde Emily Thornberry, de Labour-schaduwminister van Buitenlandse Zaken.

In haar ‘Withdrawal Agreement Bill’ wil May straks laten opnemen dat het Verenigde Koninkrijk ook na de brexit de Europese bescherming van werknemers en het milieu blijft volgen. Daarmee komt ze socialistische oppositieleden tegemoet, al zette May vorige week haar compromisgesprekken met Labour stop.

Als het parlement haar brexitwet goedkeurt, mag het later ook stemmen over het behoud van een douane-unie met de EU, wat Labour-leider Jeremy Corbyn eist. En, zeer opmerkelijk: May laat dan zelfs een parlementaire stemming toe om eventueel een tweede referendum te organiseren, waarmee Corbyns eurofiele achterban de brexit helemaal ongedaan wil maken. Corbyn liet dinsdagavond echter meteen weten Mays voorstel niet te zullen steunen.

No deal

Voor het gros van haar eigen tory’s, hunkerend naar Britse soevereiniteit, is dat alles al helemaal vloeken in de steeds orthodoxere brexitkerk. Dat May dinsdag nog eens extra garanties gaf dat de Noord-Ierse ‘backstop’ de Britse territoriale integriteit niet zal schenden, smaakt velen al evenzeer als uitgedroogde vijgen vier weken na Pasen.

De Conservatieven zijn, alle interne stammentwisten ten spijt, stilaan de partij van de harde brexit geworden, steil in de leer van hardliners als Jacob Rees-Mogg. Hoezeer de gematigde minister van Financiën Philip Hammond dinsdag nog eens waarschuwde voor de economische gevolgen, veel partijgenoten snakken naar een no-dealbrexit als op 31 oktober de nieuwe brexitdeadline eindelijk verstrijkt.

Brexit Party

Dat de Britten door dat uitstel donderdag, bijna drie jaar na het brexitreferendum, alsnog Europese verkiezingen moeten houden, dreigt dan ook als een brandversneller te werken. Volgens alle peilingen zou de nieuwe Brexit Party van de eurofobe stokebrand Nigel Farage ruim 30 procent van de stemmen halen. De tory's zouden nog amper 9 procent scoren.

Als leider van UKIP zette Farage het voorbije decennium al steeds meer druk op de eurosceptische vleugel van de tory's, tot Mays voorganger David Cameron, de partijeenheid ter wille, instemde met een referendum. Die brexitcampagne injecteerde Farage vervolgens met ultranationalistische, antimigratieretoriek. Nu dreigt hij het gematigde centrum van de tory's, al eeuwen dé machtspartij in het VK, helemaal irrelevant te maken.

Opvolger May

De tory's zijn dezer dagen dan ook vooral bezig met Mays opvolging. Na een meeting met invloedrijke backbenchers stemde May vorige week min of meer in met haar ontslag, zodra de vierde brexitstemming voorbij is. Ongeacht het resultaat. Gewezen Londens burgemeester en minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson, even opportunistisch als charismatisch, ligt in poleposition.

Vermoedelijk wordt de strijd deze zomer uitgevochten, zodat de nieuwe Conservatieve leider en premier eind september tijdens het partijcongres op het schild gehesen kan worden. En hij of zij een maand later de brexit, al dan niet met een deal, kan inleiden.

Labour

Intussen wacht die andere Britse machtspartij, Labour, evenzeer een groot gewetensonderzoek. Omdat vooral Corbyn, een koele minnaar van Brussel, zich nog altijd niet duidelijk tegen een brexit uitspreekt, lopen vele pro-Europese socialisten over naar de Liberaal-Democraten. Die zouden donderdag meer stemmen halen dan Labour. Zelfs de kleine groene partij zuigt Labour deels leeg. 

Dinsdagavond zei Corbyn het voorstel van May niet te kunnen steunen omdat het niet meer is dan een herverpakte versie van wat al eerder werd besproken.

Farage mag straks dan wel de overwinning claimen, het wordt uitkijken hoeveel alle Remain-partijen samen halen. Vermoedelijk wordt het, net als bij het referendum, iets rond fifyfifty, wat eens te meer de enorme maatschappelijke verdeeldheid en politieke besluiteloosheid verklaart.

Lees verder

Advertentie
Advertentie