nieuwsanalyse

Theresa May zoekt uitweg uit ‘gekmakend brexitraadsel'

De Britse premier Theresa May ging dinsdag langs bij Nederlands premier Mark Rutte. In eigen land heeft ze het niet onder de markt. ©ANP

Britse zakenlui klagen de brexitchaos onder Theresa May aan. Vrijdag zou haar regering eindelijk de toekomstige relatie met Europa verduidelijken, maar de interne oorlog woedt voort.

‘Niemand heeft nog een fucking idee wat de brexit is. Het is een farce, een gekmakend raadsel.’ Vorige donderdag groeide Danny Dyer even uit tot een onwaarschijnlijke politiek analist. In een druk bekeken talkshow op de commerciële zender ITV, waar ook Labour-oppositieleider Jeremy Corbyn naast pin-up Pamela Anderson zat, stak de populaire acteur uit de soapserie ‘EastEnders’ een tirade af die perfect het Britse volkssentiment samenvatte.

danny dyer

Twee jaar na het referendum over een vertrek uit de Europese Unie heeft stilaan iedereen het gehad met het aanhoudende imbroglio in de Conservatieve regering van premier May.

Geduld is op

Minder vuilgebekt maar zeker even urgent was de boodschap die de Britse kamers van koophandel dinsdag uitstuurden: ‘We steunden de regering om de best mogelijke deal te sluiten voor de economie van het Verenigd Koninkrijk. Maar het geduld van de zakenwereld nadert stilaan het breekpunt.’

Het geduld van de zakenwereld nadert het breekpunt.
britse kamers van koophandel

De tijd tikt ongenadig. Op 29 maart is de brexit een feit, maar eigenlijk moet May al op de Europese top van 18 oktober een deal sluiten.

Tot dusver kregen de ondernemers amper antwoorden op hun 23 praktische vragen over onder meer douanetarieven, patenten en Europese werknemers. BMW, dat de oer-Britse automerken Mini en Rolls-Royce produceert, Airbus en Siemens dreigden er de voorbije weken al mee hun investeringen in het VK fors terug te schroeven als een ongunstige brexitdeal volgt. De mogelijke impact op tienduizenden Britse jobs laat zich raden.

D-Day

Vrijdag wordt dan ook D-Day als May haar voltallige ministerraad bijeenroept in Chequers, het buitenverblijf van de premier in de groene Londense rand. De bedoeling is eindelijk een witboek te presenteren dat gedetailleerd uitlegt hoe haar regering de toekomstige Britse relatie met Europa ziet. De pastorale setting ten spijt dreigt de tribale oorlog tussen gematigde tory’s en harde brexiteers er helemaal los te barsten.

May wil vrijdag eindelijk een witboek presenteren dat gedetailleerd uitlegt hoe haar regering de toekomstige Britse relatie met Europa ziet.

De hardliners, zoals minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson, eisen dat het VK straks de Europese interne markt en de douane-unie verlaat. Daardoor zou wel weer een harde grens ontstaan tussen Ierland en Noord-Ierland, wat het vredesproces in de licht ontvlambare Britse regio in gevaar kan brengen.

May stuurt er dan ook al langer op aan alsnog in de douane-unie te blijven, waardoor Londen de Europese tarieven zou blijven innen op goederen die de EU via het VK binnenkomen.

Naast een schending van de herwonnen soevereiniteit zien de harde brexiteers dat echter als een belemmering om voortaan zelf vrijhandelsakkoorden te sluiten. Zij pleiten voor ‘maximum facilitation’: via technologie zou het Ierse grensverkeer bijna frictieloos gemonitord worden. Brussel ziet dat echter als ‘magisch denken’.

Derde optie

Dit weekend lekte May dan ook vrijdag een ‘derde optie’ te zullen voorstellen. Niemand die vooralsnog weet wat die inhoudt, maar het verzet is alvast hevig.

‘Ons vertrek moet absoluut zijn’, liet de Conservatieve backbencher Jacob Rees-Mogg maandag weten. Rees-Mogg, een schoolvoorbeeld van de onbeschaamd elitaire Britse upper class, is uitgegroeid tot het intellectuele baken van de harde brexiteers. Sluit een te softe deal, was zijn dreigement aan May, en je job is in gevaar.

De besluiteloosheid van May stelt ook steeds meer het geduld in Europa op de proef.

Dat leidde dan weer tot een scheldpartij van mainstreamtory’s. Die verweten Rees-Mogg en zijn ‘vestaalse maagden’ met hun ‘intimiderende nonsens en chantage’ steeds meer ‘dogma boven land en partij’ te plaatsen. Zwaargewicht Johnson steunde Rees-Mogg echter openlijk, terwijl hij eerder kritische zakenlui schoffeerde alsfucking business’.

Dat illustreert welke onmogelijke evenwichtsoefening May tracht te voltooien. Te meer omdat haar besluiteloosheid ook steeds meer het geduld in Europa op de proef stelt. Dinsdag zocht May begrip bij haar Nederlandse collega Mark Rutte.

Donderdag ontvangt ze de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Europees president Donald Tusk vatte vorige week echter al het sentiment samen: ‘Het is nu echt wel ‘last calls’ om de kaarten op tafel te leggen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect