reportage

Bitcoins delven in een Chinese spookstad

Een van de grootste bitcoinmijnen ter wereld bevindt zich in de buitenwijken van Ordos, in het Noorden van China. ©Aurelien Foucault

Bijna 17 miljoen bitcoins werden al ‘gemijnd’. Niet met de hand in diepe tunnels, maar met krachtige computers in desolate fabriekshallen. De virtuele munten zijn de beloning voor het kraken van complexe mathematische raadsels. Op bezoek bij de kompels van de 21ste eeuw.

Wie door het ruige landschap van de Chinese provincie Binnen-Mongolië rijdt, waant zich allesbehalve in het epicentrum van de beleggingshype van 2017. Kale bedrijventerreinen, half afgewerkte fabriekshallen en lege appartementencomplexen wisselen elkaar af. Toch creëren tienduizenden computers hier de klok rond bitcoins.

Ordos geniet bekendheid als een van de grootste spooksteden ter wereld. Rijk geworden met steenkool viel de stad in de woestijn ten prooi aan grootheidswaanzin en bleef ze investeren in de ontwikkeling van vastgoed. Vandaag doet ze haar best om dat bedenkelijke imago van zich af te schudden. Enkele jaren geleden haalden de lokale autoriteiten de Miss World-verkiezing binnen. En dankzij handige ondernemers ontpopte Ordos zich tot een van de belangrijkste knooppunten in het wereldwijde bitcoinnetwerk.

De Conclusie

2017 was het jaar van Nafi Thiam. Het jaar van 21ste-eeuwse kompels die virtuele munten creëren in een bitcoinmijn. Het jaar van het opbod tussen de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un en de Amerikaanse president Donald Trump.

Lees hier meer.  

De fabriekshallen waarin de bitcoinmijnexploitant Smart Hash virtuele munten ontgint, ogen schraal. Waar ramen en deuren ontbreken, houdt aluminiumfolie zand en stof buiten. Overal is het gezoem van servers en computers te horen. Ze spelen een cruciale rol in het mijnen van bitcoins, dat feitelijk niets anders is dan het kraken van complexe mathematische codes. Het oplossen van zo’n raadsel wordt beloond met virtuele munten.

Wie in bitcoins wil beleggen, kan ze - in hun geheel of in kleine fragmenten - kopen op speciale handelsplatformen. Daarna worden ze vastgelegd op de blockchain, een soort grootboek dat de historiek van alle transacties bijhoudt. Die transacties staan los van het klassieke financiële systeem met centrale banken en andere toezichthouders. Ze worden geverifieerd door duizenden computers, die voor hun bijdrage aan de blockchain worden beloond.

Het rekenvermogen dat nodig is om bitcoins te creëren, is gigantisch. En het neemt toe naarmate meer bitcoins in omloop komen. Anders gezegd: hoe meer virtuele munten zijn ontgonnen, hoe meer rekenkracht nodig is om ook de laatste raadsels op te lossen. Intussen zijn bijna 17 miljoen bitcoins gemijnd. Tegen 2035 moet zowat 95 procent in roulatie zijn. De ontginning van de laatste 5 procent zal naar schatting honderd jaar vergen.

Bezoek aan een Chinese bitcoinmijn in 360°

In de schrale hallen van Smart Hash is elke mijnmachine via een wirwar aan kabels aangesloten op het elektriciteitsnet. Alle apparaten beschikken ook over een internetverbinding. ‘De blauwe knipperlichtjes geven aan dat ze op een pool zijn aangesloten’, legt Liu Yunfeng, de manager van de mijn, uit. De toestellen combineren hun rekenkracht in de zoektocht naar oplossingen voor nog ongekraakte algoritmes, en helpen bij het verifiëren van de bitcointransacties.

Op topdagen werd alleen in deze mijn een dozijn aan bitcoins ontcijferd, tegen de recente topkoersen goed voor circa 200.000 euro. Nu de moeilijkheidsgraad merkelijk hoger ligt, zijn het er een stuk minder. ‘De komende tijd neemt de complexiteit nog toe. Dan zullen we ook de rest van het gebouw nodig hebben’, zegt de 26-jarige technicus Liu Fei.

 

Terwijl de believers zich verrijken, leven de bitcoinkompels in eenvoud.

Als we achteraan in de dataruimte richting een provisorisch opgehangen gordijn lopen, houdt manager Liu ons tegen. ‘Hier liever geen foto’s maken. Die rekenkracht verhuren we. Een grote buitenlandse klant gebruikt deze computers en servers. Die houdt dat liever geheim.’ Ook over de andere klanten wil Liu niets kwijt, behalve dat zijn clienteel ‘divers’ is. ‘Van grote bitcoinplatforms tot kleine particulieren.’ En hij wil ook beamen dat het merendeel van de grote internationale cryptopartijen voor de verificatie van de bitcointransacties gebruikmaakt van Binnen-Mongoolse rekenkracht.

Terwijl believers wereldwijd zich gretig aan de bitcoin verrijken, leven de ontginners in grote eenvoud. Verdeeld over twee kleine hokken - een voor rokers, een voor niet-rokers - staan vier stapelbedden voor de acht technici, een paar stoelen en wat laptops. Er hangt was te drogen. Een bescheiden kachel moet de 21ste-eeuwse kompels ook in de winter warm houden.

Manager van de bitcoinmijn in Ordos. ©Sjoerd Peter den Daas

Vrijwel allemaal brengen ze het grootste deel van hun tijd hier door, ook al is er niets te beleven in de buurt van het Cloud Computing Park. Er zijn zelfs geen winkels. Een van de kompels heeft nog een appartement in de stad, op een halfuur rijden. Met de auto, want bussen stoppen niet aan de bitcoinmijn. Liu Fei heeft geen probleem met de troosteloosheid en het isolement. ‘Het is een interessante business, bitcoins zijn hot. En het is relatief gemakkelijk om je in de technologie te specialiseren.’

Aantrekkelijk

Een paar duizend kilometer verderop en zo’n dertig graden warmer, in de technologiestad Shenzhen, worden mijnen als die van Smart Hash gemonitord. ‘Hier zien we hoe onze grootste gebruikers het doen’, wijst operationeel directeur Hu Lan van Bitbank naar een van de schermen. Een rode lijn geeft aan hoe het staat met de hashkracht, een maatstaf van de rekenkracht in het netwerk. ‘Stabiel’, stelt ze tevreden vast. Jonge twintigers met een voorliefde voor de bitcoin houden de schermen de klok rond in de gaten. ‘Als de elektriciteit uitvalt of als een server het begeeft, komen we meteen in actie.’

 

Het wereldwijd delven van bitcoins gebeurt voor 58 procent in China, berekende de Universiteit van Cambridge eerder dit jaar. ‘Het is misschien niet de hemel, maar er zijn weinig plekken waar het aantrekkelijker is om bitcoins te mijnen dan China’, beaamt Zhang Weijun, partner bij de accountant PwC in Peking en gespecialiseerd in Chinese financiële dienstverlening, over de wildgroei aan bitcoinmijnen. ‘Wat internetverbindingen en rekenkracht betreft biedt China op dit moment het beste totaalpakket.’

249
249
Voor één bitcointransactie is 249 kilowattuur nodig. Dat is net iets meer dan wat een gemiddeld gezin in 3,5 weken aan stroom verbruikt.

Voor de mijnuitbaters is de bitcoinindustrie een lucratief bedrijfsmodel. De huur van de rudimentaire loodsen is laag, de elektriciteit relatief goedkoop. Veel van de nieuw aangelegde zonne- en windenergieparken hier en in andere Chinese regio’s zijn nog niet aangesloten op het elektriciteitsnet. Stroom die anders verloren zou gaan, wordt nu benut voor het mijnen van bitcoins en andere cryptovaluta. Koelingsapparatuur voor de servers en computers is, zeker in de koude Binnen-Mongoolse winters, zo goed als onnodig. ‘Goedkoop en betrouwbaar’, zegt manager Liu.

Bovendien zit Fintech sinds enkele jaren in de lift in China, vooral gevoed door het feit dat staatsbanken nauwelijks innoveerden. ‘Lange tijd hadden zij het monopolie op financiële dienstverlening’, verklaart Zhang de snelle opkomst van nieuwe betaalmethodes, naast de bitcoin bijvoorbeeld Alipay en WeChat Payments. ‘China liep sterk achter op het Westen. Dat is de reden waarom nieuwe technologie veel sneller wordt omarmd.’

Veilige haven

Chinezen vielen massaal voor de bitcoin. Toen de sluizen voor het kapitaalverkeer dichtgingen, grepen ze naar ‘wereldwijde valuta’ als middel om geld het land uit te krijgen, of simpelweg als bescherming tegen de neerwaartse druk op de Chinese munt, de renminbi. Ze bombardeerden de bitcoin massaal tot veilige haven, met recordprijzen tot gevolg.

Een van de specifieke kenmerken van een munt als de bitcoin, het gedecentraliseerde karakter, botst eigenlijk met de strak gereguleerde, centraal geleide Chinese economie. De overheid in Peking laat innovatieve, mogelijk disruptieve bedrijven toe zich te ontwikkelen tot ze een inschatting heeft gemaakt van de kosten en de baten en vervolgens al dan niet ingrijpt.

Voor Chinezen is het niet langer mogelijk om bitcoins te kopen.

Dat gebeurde dit jaar ook voor de virtuele munten. Aan het eind van de zomer deed China de Initial Coin Offerings, waarmee heel wat jonge blockchaintechnologiebedrijven kapitaal vergaren om zich te kunnen ontwikkelen, in de ban. Dat gaf de koers van de bitcoin een fikse dreun. Midden september sloot China ook alle handelsplatformen af die actief zijn vanuit de Volksrepubliek. Voor Chinezen is het inmiddels niet meer mogelijk bitcoins te kopen, al is het niet illegaal ze te bezitten.

‘De invloed van China op de cryptomunten is tanende’, stelt de Chinese cryptokeizer Da Hongfei. Hij is de man achter Neo, met een marktkapitalisatie van grofweg 3 miljard dollar de grootste cryptomunt van het land. ‘Nu moet je naar ZuidKorea en Japan kijken.’

In Ordos zijn de bitcoinkompels er gerust in, ook al is de rit van de virtuele munt een rollercoaster. ‘Toen ik hier begon, wist ik amper wat bitcoins waren. Inmiddels weet iedereen dat het de industrie van de toekomst is’, zegt manager Liu stellig.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect