analyse

Jeff en Jack, meesters in het verleiden

Jeff Bezos richtte Amazon in 1994 op als online boekenwinkel, maar intussen verkoopt de webshop zowat alles. ©AFP

Lok je klant met wat hij zoekt. En vooral: lok hem met wat hij eigenlijk niet zoekt maar toch bij jou zal kopen. Weinigen passen die verleidingstruc beter toe dan de Amerikaan Jeff Bezos en de Chinees Jack Ma met hun e-commercegiganten Amazon en Alibaba.

‘Geloof in je dromen, vind goede mensen en zorg dat je klanten gelukkig zijn.’ Toen de Chinese onlinemarktkramer Jack Ma het in 2006 in een bevlogen speech over de credo’s van Alibaba  had, zat de Amerikaanse allesverkoper Jeff Bezos achteraan in de conferentiezaal ijverig te noteren. ‘You made some great points up there’, zei de Amazon-topman na afloop.

99%
Recordgroei
Alibaba is 447,3 miljard dollar waard. 99 procent meer dan een jaar geleden.

Dit jaar scoorde zowel Ma als Bezos ‘great points’ in de e-commerce. Alibaba werd 447,3 miljard dollar (380 miljard euro) waard, een groei van 99 procent tegenover 2016. China’s grootste onlinewinkel zit daarmee Amazon  op de hielen. De Amerikaanse retailer trad met een beurswaarde van 561,4 miljard dollar toe tot de mythische ‘club van 500 miljard’.

Dat het bedrijf van Bezos in een jaar meer dan 50 procent in waarde steeg, verbaasde de meest ervaren beleggers. Zelfs de Amerikaanse investeerder en miljardair Warren Buffett, die nooit Amazon-aandelen heeft gekocht, nam zijn hoedje af. ‘Ik heb de briljantheid van Bezos onderschat. Hij zet de retailmarkt op haar kop en schudt de IT-wereld door elkaar’, zei hij, doelend op de schokgolf die Amazon en kleinere nazaten wereldwijd veroorzaken.

Rijkenlijst

Bezos en Ma zagen dit jaar niet alleen de waarde van hun geesteskinderen ongekende hoogtes bereiken, ook hun persoonlijke vermogens piekten. De Amazon-CEO heeft volgens de rijkenlijst van het Amerikaanse zakenblad Forbes een vermogen van zowat 97,7 miljard dollar. In juli was hij even de rijkste man ter wereld, voor Microsoft-oprichter Bill Gates. Alibaba-baas Ma is met 38,7 miljard dollar zevende op de lijst van de rijkste techondernemers, vijf plaatsen achter Bezos.

Ik heb de briljantheid van Bezos onderschat. Hij zet de retailmarkt op haar kop en schudt de IT-wereld door elkaar.
Warren Buffett
Amerikaanse investeerder en miljardair

Toen de twee e-commercetoppers aan hun business begonnen, hadden ze niet hetzelfde concept voor ogen. Bezos richtte Amazon in 1994 - hij was toen dertig - op als een onlineboekenwinkel. Ma lanceerde met Alibaba vijf jaar later een onlineplatform waarop handelaars hun producten konden tonen en verkopen, zoals op een echte markt maar dan met miljoenen potentiële kopers uit alle hoeken van de wereld.

Hun concept mocht dan verschillen, Ma en Bezos keken goed naar elkaar en volgden dezelfde strategie om hun brandende en wereldwijde online-ambities waar te maken: zet de klant centraal.

Jack Ma, de oprichter van Alibaba. ©AFP

‘We moeten bang zijn voor onze klanten. Ze zijn loyaal tot iemand anders hun een betere service biedt’, klinkt het uit de mond van Jeff Bezos. En dus evolueerde Amazon tot een uitgekiende ‘everything store’, waar je niet alleen voor ondenkbaar veel spullen - van de klassieke boeken tot trouwringen - terechtkan, maar ook voor een videodienst à la Netflix en een muziekservice die concurreert met Spotify.

Tegenwoordig maakt Amazon zelfs films, zoals het met een Oscar bekroonde ‘Manchester by the Sea’ en het met twee Gouden Palmen gelauwerde ‘You Were Never Really Here’.

Maar hét paradepaardje van Bezos is Prime, de abonnementsdienst waarmee je in ruil voor een maandelijkse storting onbeperkt toegang krijgt tot alle diensten van Amazon en kan shoppen tegen fikse kortingen. Sommige Amerikaanse gezinnen kopen er zo goed als alles. ‘Als Bezos het leven zo simpel maakt, waarom het dan moeilijker maken?’, redeneren ze.

Amazon in België

In november lanceerde Amazon trouwens ook in ons land zijn Prime-aanbod, voor 5,99 euro per maand. Daarmee opent Bezos hier de aanval op webwinkels als Bol.com, Coolblue maar ook op klassieke winkelketens als Media Markt en Standaard Boekhandel.

In Franstalig België kunnen Prime-klanten ook gebruikmaken van Amazon Pantry, een boodschappendienst voor droge voeding. En sinds de digitale assistent Amazon Echo er is, volstaat het om ‘ik bestel twaalf eieren’ te zeggen, en een uur later worden ze aan huis geleverd. Al blinkt u best uw Britse of Amerikaanse accent even op, want het apparaatje kent nog geen Nederlands.

Ook Jack ‘Magic’ Ma investeerde fors om Alibaba nog meer incontournable te maken voor de ‘marktkramers’ en de bezoekers. Net als Bezos zette hij in op entertainment, met de film- en tv-studio Alibaba Pictures.

Dat hoeft niet te verbazen. De kleine rijke Chinees is een echt podiumbeest. Op personeelsfeesten verschijnt hij steevast in de excentriekste outfits, compleet met neuspiercing.

Jack Ma treedt op het personeelsfeest van Alibaba op, verkleed als rockster, en zingt een liedje van Disney-film The Lion King.

Bij het uitbouwen van een zo aantrekkelijk mogelijke service voor zijn klanten aast Ma ook op een westers aanbod. In mei raakte bekend dat de Belgische supermarktketen Colruyt  een deal sloot met de Chinese internetreus. Het is afwachten in hoeverre de Chinese consument voor Cara Pils zal vallen.

Begin december volgde een samenwerking met de Amerikaanse autobouwer Ford. Chinezen kunnen hun auto straks op twee manieren geleverd krijgen: via een Ford-dealer of in een nieuw soort winkels: parkeergarages vol Fords. Klanten zien op hun gsm welke modellen er staan en kunnen ze ter plekke uittesten of kopen.

New Retail

De Ford-garages vloeien voort uit de trend bij Ma én Bezos om zich op stenen winkels te storten. Alibaba opende al meerdere fysieke vestigingen, waar consumenten een product kunnen vastpakken en testen voor ze het - offline of online - bestellen. Die strategie lijkt te werken: in de eerste resultaten is sprake van een vervijfvoudiging van de omzet via fysieke winkels.

Voor de zogenaamde New Retail-strategie werkt Alibaba samen met een half miljoen zelfstandige winkeliers op het Chinese platteland. Ze worden ingeschakeld als depots en afhaalpunten voor de producten op zijn online winkelplatform.

Ik twijfel aan het model van Amazon en Bol.com.
Jef Colruyt
CEO Colruyt Group

Ma maakte dit jaar ook bekend dat hij een belang van 36 procent neemt in Sun Retail, een Chinese supermarktgroep met 450 winkels. Hij was al actief met zijn kleinschalige supermarktketen Hema (niet te verwarren met het Nederlandse HEMA), die intussen 15 winkels telt.

De Conclusie

2017 was het jaar van Nafi Thiam. Het jaar van 21ste-eeuwse kompels die virtuele munten creëren in een bitcoinmijn. Het jaar van het opbod tussen de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un en de Amerikaanse president Donald Trump.

Lees hier meer.  

Bezos ging nog een stap verder en lijfde de hele Amerikaanse Whole Foods-supermarktketen in. Wie een pakje bij Amazon bestelt, kan het als vanouds aan huis laten leveren maar kan het voortaan ook afhalen in de nieuwe afhaalpunten in de Whole Foods-winkels.

‘Binnenkort biedt Amazon ook alle huismerkproducten van Whole Foods aan’, zei Bezos vlak na de overname. In de supermarkten kan Amazon door zijn schaalgrootte de prijzen verlagen, waardoor klanten van andere supermarktketens kunnen worden verleid hun boodschappen niet langer bij Walmart of bij de Amerikaanse ketens van Ahold Delhaize  te doen.

Ahold Delhaize pandoering geven

Het verklaart waarom Amazon er met de overname van Whole Foods en zijn amper 456 winkels toch in slaagde concurrenten als Ahold Delhaize (2.000 Amerikaanse winkels), Walmart (4.672 winkels) en Kroger (2.780 winkels) een fikse pandoering te geven op de beurs. Wereldwijd verloren supermarktketens gezamenlijk 40 miljard dollar van hun waarde. Maanden hadden ze nodig om te recupereren van de slagen die Bezos met zijn verrassende zet uitdeelde.

Al was de move misschien helemaal niet zo onverwacht. Ook hier draait het weer om zijn dada: een extra service bieden aan de klanten, het voor hen nog makkelijker maken om bij Amazon te shoppen en ze zo weg halen en weg houden bij de concurrentie.

Winstmachine

Het grootste verschil tussen Alibaba en Amazon is allicht in de boeken te zien. Ma’s handel is een winstmachine met in het derde kwartaal 2,6 miljard dollar winst. Dat is liefst tien keer meer dan de 256 miljoen dollar van Bezos’ alleswinkel.

40 miljard
Klap
In de dagen nadat bekend raakte dat Amazon supermarktketen Whole Foods overneemt, verloren supermarkten wereldwijd samen 40 miljard dollar beurswaarde.

De belangrijkste verklaring voor het verschil? Anders dan Alibaba heeft Amazon meer dan een half miljoen mensen in dienst en baat het veel - dure - magazijnen uit. ‘Als Amazon 10.000 nieuwe klanten wil, moet het een nieuw distributiecentrum bouwen. Wij moeten twee nieuwe servers kopen’, zegt Ma daar droogjes over. Alibaba blijft nog altijd vooral een virtuele etalageruimte voor kleinere handelaars.

Dat Amazon minder geld overhoudt, is ook het gevolg van de keuzes die Bezos maakt. Hij herinvesteert elke verdiende dollar: in lagere prijzen, in betere manieren om producten te leveren, in nieuwe films, in meer opslagcapaciteit voor zijn clouddiensten. Want hoe harder hij zijn best doet om het onderste uit de kan te halen, hoe meer klanten hij aan zich kan binden.

Colruyt

Dat Amazon zijn boekjaar daardoor jarenlang met stevige verliezen afsloot, kwam Bezos op kritiek en hoongelach te staan. In eigen land en daarbuiten. ‘In mijn ogen ben je geen echte onderneming als je geen winst maakt’, zei ex-Microsoft-CEO Steve Ballmer in 2015 schamper. Jef Colruyt, de gedelegeerd bestuurder van de Belgische supermarktgroep Colruyt, zei in hetzelfde jaar: ‘Ik twijfel aan het model van Amazon en Bol.com.’

Als Amazon 10.000 nieuwe klanten wil, moet het een nieuw distributiecentrum bouwen. Wij moeten twee nieuwe servers kopen.
Jack Ma
CEO Alibaba

Bezos trekt zich er totaal niets van aan. Vandaag draait alles om zo veel mogelijk klanten winnen en hen zo loyaal mogelijk maken, later wil hij winst maken. Bezos: ‘We hebben al verschillende prijzenstudies gedaan en telkens is de conclusie dat we onze prijzen moeten verhogen. Maar dat doen we niet. Als we onze prijzen laag houden, winnen we op termijn het vertrouwen van onze klanten, en zal dat onze kasstroom verhogen. Dat is de aanpak waarin wij geloven.’

Of dat klopt, moet de komende jaren blijken. Bezos kan alvast enkele adelbrieven voorleggen. Wie twintig jaar geleden op de beursgang van Amazon.com intekende en zijn aandelen de voorbije twee decennia bijhield, verdiende 776 keer zijn inleg terug.

Ondertussen in België

10 miljard > Volgens een schatting van de sectorfederatie BeCommerce spendeerden de Belgen dit jaar circa 10 miljard euro in webwinkels.

53,7 procent > Volgens de Belgische winkelfederatie Comeos ging 53,7 procent van het geld dat Belgen in 2016 uitgaven op het internet naar buitenlandse webwinkels.

Meer initiatieven > Winkels nemen steeds meer initiatieven op het internet. De Franse supermarktgroep Carrefour levert haar onlineboodschappen sinds dit jaar in heel België aan huis en lanceerde een webwinkel met niet-voedingsproducten zoals elektronica. De Nederlandse webwinkel Coolblue stuurde voor het eerst zijn eigen chauffeurs de Belgische baan op om bij klanten thuis diepvriezers en wasmachines te installeren. Bpost nam dan weer het Amerikaanse e-commecebedrijf Radial over.

Nachtwerk > De regering van Charles Michel (MR) deed dit jaar een poging om Belgische e-commercebedrijven meer slagkracht te geven tegenover buitenlandse concurrenten als Bol.com en Zalando, die lagere loonkosten hebben en makkelijker ’s nachts personeel kunnen inzetten. Voortaan kunnen Belgische winkelbedrijven met nachtwerk beginnen als ze een akkoord smeden met één vakbond. Vroeger moesten drie vakbonden hun akkoord geven.

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect