‘Minder juristen en meer bankiers nodig in toezicht'

Johan Groothaert. ©Timothy Foster

De banken zijn dan wel eenvoudiger en steviger geworden, maar wat nog altijd ontbreekt is adequaat toezicht mét inzicht. Dat zegt Johan Groothaert, directeur van Fiduciam, een niet-bancaire kredietverstrekker in de Londense City.

Nederland heeft naar mijn gevoel niets geleerd. Kijk maar naar de zeepbel in Amsterdams vastgoed, een gevolg van te goedkoop krediet.
Johan Groothaert
Directeur Fiduciam

‘Drie belangrijke lessen zijn geleerd én via beleid ook verwezenlijkt: grotere kapitaalbuffers voor banken, een vereenvoudiging van de banken, en een versteviging van de financiële infrastructuur. Het opkrikken van de kapitaalbuffers - met een kleinere schuldhefboom als spiegelbeeld - is wel niet in elk land even doortastend gebeurd. Spanje is ver gegaan in het opkuisen van de balansen van zijn banken, net als Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk. Nederland heeft naar mijn gevoel dan weer niets geleerd. Kijk maar naar de zeepbel in Amsterdams vastgoed, een gevolg van te goedkoop krediet.’

‘Daarnaast hebben de banken onder druk van overheden en aandeelhouders hun complexiteit verminderd, onder meer door activiteiten af te stoten en meer te focussen. Door bankieren eenvoudig te houden, maak je banken beter stuurbaar in crisistijden. Onder meer UBS en KBC hebben hier goed werk geleverd. Ook de Britse overheid droeg een steentje bij door te ijveren voor de oprichting van tientallen kleinere, meer gespecialiseerde ‘challenger’-banken.’

De Tikkende Tijdbom

Het aftellen naar de tiende verjaardag van de explosie van Lehman Brothers en Fortis is begonnen. Elke week vragen we een expert naar de lessen van de financiële crisis, inclusief de les die vergeten dreigt te worden.

‘Tot slot is geïnvesteerd in een betere financiële infrastructuur, zoals een centrale ‘clearing’ voor de opvolging van transacties in derivaten, afgeleide financiële producten. De crisis toonde aan dat de financiële machinerie niet in staat was de schok op te vangen. Als gevolg van de toegenomen complexiteit hadden financiële spelers op het hoogtepunt van de storm geen goed zicht op hun precieze posities en die van hun tegenpartijen.’

‘Maar er zijn evengoed lessen niet geleerd. Zo bestaat nog altijd het geloof dat meer regelgeving tot meer veiligheid leidt, terwijl er vóór de crisis ook al veel regelgeving was. Er ontbreken vooral toezicht en inzicht. De toezichthouder moet de financiële sector écht proberen te begrijpen door eens bij de banken binnen te stappen en te vragen wat ze allemaal doen. Hoe werkt het allemaal precies? Daarvoor heb je minder juristen en meer bankiers nodig bij de toezichthouder, mensen die het macro-economische geheel begrijpen en financieel inzicht hebben. Nu heeft men gewoon weer extra regeltjes gecreëerd in de veronderstelling dat de banken er wel raad mee weten. Maar dat creëert alleen maar een vals gevoel van veiligheid.’

‘Nog een vergeten les: krediet is nog altijd veel te goedkoop in bepaalde marktsegmenten, met geld dat achter de kleinste return holt. Dan krijg je vastgoedzeepbellen en dure waarderingen van groeiaandelen. De oorzaak is het ultrasoepele beleid van de centrale banken. Zij lossen zo de problemen van de politici op in plaats van zich schrap te zetten. Al begrijp ik dat de centraal bankiers misschien niet veel keuze hebben. Bij een lang aanslepende recessie krijg je nog meer populisme en brexits. De keerzijde is dat een enorme correctie in vastgoed en aandelen mogelijk is. Mensen zouden wel eens kunnen schrikken van de heftigheid van de volgende schok.’

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content