‘Plots bestonden allerlei risico's die niemand kende'

Jan Loeys.

De financiële crisis leerde hoe verborgen risico’s een ravage kunnen aanrichten, maar evengoed hoe een gecoördineerd Amerikaans antwoord cruciaal was. Dat laatste blijft een handicap voor de eurozone, waarschuwt Jan Loeys van JP Morgan.

‘Niet de zichtbare risico’s, maar de risico’s die je nog nooit gezien hebt, richten de meeste schade aan. De zogenaamde ‘unknown unknowns’. Dat was een van de grote verrassingen van de financiële crisis, zeker voor al wie, zoals ik, gepokt en gemazeld was in Wall Street. We dachten allemaal dat we een goed idee hadden van wat er aan de hand was. Alleen beschikte iedereen slechts over een stukje van de puzzel en kon niemand de hele puzzel leggen. In dat geval zou duidelijk geworden zijn dat de schuldhefboom, leverage in het jargon, in het systeem veel groter was dan gedacht.’

Vandaag zijn er veel minder 'unknown unknowns' in de financiële sector. We beschikken nu over veel meer informatie. Maar de slinger is te ver doorgeslagen.
Jan Loeys
Hoofdstrateeg JPMorgan

‘Heel 2008 ontdekte ik allerlei dingen waarvan ik nooit op de hoogte was, terwijl ik toch een specialist was. Iedereen begon de kleine lettertjes te lezen. Plots bleken een hoop risico’s te bestaan die nooit bekend waren. En dan ontstaat onrust: hoeveel meer risico is er nog verborgen?’

‘Vandaag zijn er veel minder ‘unknown unknowns’ in de financiële sector. Dat komt omdat we over veel meer informatie beschikken, een gevolg van de enorme toename in de regelgeving en het toezicht die we sinds de crisis gekend hebben. Maar de slinger is te ver doorgeslagen. De financiële sector bezwijkt onder de bureaucratie, wat zich vertaalt in lagere productiviteit en een trager systeem.’

De tikkende tijdbom

Het aftellen naar de explosie van Lehman Brothers en Fortis, in september tien jaar geleden, is begonnen. Elke week vragen we een expert naar de lessen van de financiële crisis.

‘Ik begrijp dat dat een keuze van de samenleving is, die financiële innovatie wantrouwt. Ik begrijp ook dat de financiële sector in het midden van de hele economie staat en daarom een kritieke rol speelt. Maar de slinger moet terug, al hoeft dat zeker niet naar de situatie van voor de crisis. We hebben ook slimmere regelgeving nodig. In Amerika is die er al. Zo kunnen banken de economie weer beter ondersteunen. In Europa daarentegen zie ik de financiële regelgeving niet meteen versoepelen.’

‘De crisis legde nog een verschil tussen de VS en de eurozone bloot. De Amerikaanse economie kwam als eerste weer boven water, met dank aan een verenigd monetair en economisch-budgettair leiderschap. Dat is een enorm voordeel in een crisis. Zowel de president - eerst George Bush, dan Barack Obama - als het Congres besefte het gevaar en gaf ruimte aan experts zoals Ben Bernanke (de toenmalige voorzitter van de Amerikaanse centrale bank, red.) en Tim Geithner (de latere minister van Financiën, red.). Het was een geluk dat de juiste mensen toen op de juiste plaats stonden. Geithner pakte wars van dogma’s de problemen aan. Banken mocht je zogezegd niet redden, maar hij zag geen alternatief. Het gevolg was wel een sudderende woede over de bankenreddingen.’

‘De eurozone kon niet op dezelfde slagvaardige manier reageren, en kan dat nog altijd niet. Het blijft een incomplete en onevenwichtige constructie. In tijden van crisis moeten de monetaire en budgettaire autoriteiten verenigd kunnen reageren.’

Volgende vrijdag: Gert Peersman (UGent)

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content