‘We riskeren de volgende crisis niet te kunnen opvangen'

Hans Bevers. ©FONCK YVES

We hadden al lang moeten nadenken over hoe we de volgende crisis zullen aanpakken, want nu riskeren we machteloos te staan. Hans Bevers blikt met het boek ‘Achteraf is het makkelijk’ terug op de crisis.

Financiële zeepbellen zijn nu vaker de lont van economische crisissen. Toezichthouders moeten daarom de prijsstijgingen van vastgoed en financiële activa in het oog houden.
Hans Bevers
Degroof Petercam

‘De eerste les is een belangrijke herontdekking. ‘Stabiliteit creëert instabiliteit’, wist de econoom Hyman Minsky decennia geleden al. De dynamiek van financiële crisissen zit ingebakken in het systeem. In een goed draaiende economie kan de stijgende risicoappetijt en kredietgroei in zeepbellen ontaarden. De toename van het aantal crisissen sinds de jaren 90 had dat duidelijk moeten maken. Maar het geloof in de Great Moderation - de lange periode van lage inflatie en lage werkloosheid vanaf midden jaren 80 - gaf een vals gevoel van veiligheid. Zolang we de inflatie in toom houden, is de financiële stabiliteit gegarandeerd, dacht men. Niet dus.’

‘Terwijl oorlogen en inflatieopstoten vroeger de aanstoker van economische crisissen waren, zijn financiële zeepbellen nu vaker de lont. Dat betekent dat toezichthouders de prijsstijgingen van financiële activa en vastgoed in de gaten moeten houden. En daar heersen emoties.’

De Tikkende Tijdbom
De tikkende tijdbom

Het aftellen naar de explosie van Lehman Brothers en Fortis, in september tien jaar geleden, is begonnen. Elke week vragen we een expert naar de lessen van de financiële crisis. Vandaag: Hans Bevers, de hoofdeconoom van Bank Degroof Petercam

‘Daarom is het goed dat centrale banken nu beter toekijken op de huizenmarkt en de banken hogere kapitaalbuffers opgelegd kregen. Het is afwachten of dat volstaat.’

‘De aandelen- en vastgoedprijzen zijn in sommige landen weer sterk gestegen, al is er nog geen sprake van een typisch zeepbelpatroon. Het is wel de reden waarom centrale banken hun ultrasoepele monetaire beleid willen afbouwen, al vind ik de kritiek dat ze mee de prijzen hebben opgeblazen te makkelijk. De politiek is snel naar centrale banken beginnen te kijken om stabiliteit te creëren.’

‘Het gevolg is dat de centrale banken tegen de nulrente zijn aangebotst en we in een liquiditeitsval zijn terechtgekomen, waarbij gezinnen en bedrijven ondanks de lage rente verkiezen hun geld op te potten. Zo raakt de economie niet uit het slop, terwijl de centrale banken machteloos staan. We hebben daar te weinig aandacht voor, want het risico bestaat dat we de volgende serieuze crisis niet kunnen opvangen. De beleidsrente van de Europese Centrale Bank kampeert nog altijd op de bodem. Een eerste verhoging komt er ten vroegste volgende zomer. Er is dus geen ruimte om bij een crisis de rente te verlagen, terwijl ook de overheden budgettair weinig ruimte hebben.’

‘We hadden al lang moeten nadenken over hoe we de volgende crisis zullen aanpakken. Daarvoor moeten misschien taboes sneuvelen, zoals een snelle uitdoving van cash geld. Dat zou de centrale bank in staat stellen de rente naar -3 of -4 procent te duwen, zonder het gevaar dat mensen al hun geld weghalen bij de bank. Ook helikoptergeld (gratis geld van de centrale bank voor gezinnen, red.) is een optie.’

‘Tot slot een oproep tot bescheidenheid voor economen die denken de volgende crisis te kunnen voorspellen. Het opsommen van allerlei mogelijke triggers - oplopende schulden, Italië, de gezwollen balansen van de centrale banken - is makkelijk. Maar de toekomst is onzeker en onvoorspelbaar. Wat economen wél kunnen doen, is nadenken over hoe we het financieel systeem minder kwetsbaar kunnen maken en hoe we bij een crisis sneller uit het dal kunnen klimmen.’

Volgende week (slot): Jean-Paul Servais, FSMA-voorzitter

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content