Afgezette Roemeense corruptiejaagster krijgt mogelijk Europa als jachtterrein

©REUTERS

De Roemeense corruptiejaagster Laura Kövesi zit in polepositie om de eerste Europese openbaar aanklager te worden. De regering in Boekarest is daar allesbehalve gelukkig mee.

Het zit de Roemeense minister van Justitie Tudorel Toader niet mee. Hij moet de komende weken als EU-voorzitter de procedure uitrollen voor de benoeming van de allereerste openbaar aanklager in Europa, de topfunctie bij het nog op te richten Europees Openbaar Ministerie. Die instelling strijdt tegen het misbruik van Europees geld. Op de eerste plaats van de shortlist van drie prijkt een Roemeense, de 45-jarige Laura Codruta Kövesi. Zij was tot 9 juli van vorig jaar procureur-generaal van het Roemeense anticorruptieagentschap, tot ze ontslagen werd door diezelfde Toader.

De controversiële Roemeense wetgeving die respijt biedt aan politici die beschuldigd worden van corruptie is van de hand van Toader. Ze komt er op vraag van de regering die verwikkeld is in fraude-affaires. Kövesi, ooit de jongste openbaar aanklager in haar land, moest haar niet-aflatende oorlog tegen de fraude en corruptie van politici in haar land met haar ontslag bekopen. Massaal volksprotest voor een onafhankelijke rechtspraak in Boekarest mocht niet baten. President Klaus Johannis probeerde het ontslag nog tegen te houden, maar moest uiteindelijk inbinden.

Tien dagen geleden deed Toader de kandidatuur van Kövesi nog af als ‘een schande’. Hij dreigde met een blokkering van de Roemeense kandidaat. Vrijdag moest hij na informeel Europees overleg in Boekarest toegeven dat het ‘de taak van een EU-voorzitter is om het Europees Openbaar Ministerie op te richten’.

De bocht is niet toevallig. Een dag eerder had Frans Timmermans, de vicevoorzitter van de Europese Commissie, de Roemeense premier Viorica Dancila de levieten gelezen over de achteruitgang van de rechtsstaat in het land en hoe dat de geloofwaardigheid aantast, zeker in een tijd waarin Roemenië de Europese ministerraden leidt. Ook de Europese commissaris voor Justitie Vera Jourova benadrukte vrijdag dat ‘de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van het gerecht versterkt moeten worden’.

De Roemeense regering kan trouwens geen spaken in de wielen meer steken. De shortlist is opgesteld door een onafhankelijk selectiecomité. De nummer twee, de Fransman Jean-François Bohnert, is een geduchte rivaal, de Duitser Andrés Ritter nauwelijks. Bij de eindstemming volstaat een meerderheid van de lidstaten. Het Europees Parlement, dat mee beslist, houdt al op 21 februari hoorzittingen van de drie kandidaten.

Het Europees Openbaar Ministerie zal huizen in Luxemburg. Het is een initiatief van 22 lidstaten. Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk hoeven niet mee te doen. Zweden, maar vooral Polen en Hongarije, twee landen die onder Europees vuur liggen voor de manke werking van hun rechtsstaat, laten het Europees Openbaar Ministerie links liggen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect