Almaar meer EU-leiders willen Orbán in zijn portefeuille raken

Viktor Orbán reageerde zichtbaar geprikkeld op de Europese tornado. 'De wet is gepubliceerd en verdedigt de rechten van kinderen en hun ouders', argumenteert hij. ©AFP

De EU-leiders nemen Viktor Orbán voor het eerst openlijk op de korrel, na de goedkeuring van een antiholebiwet. Maar durven ze door te duwen en gaan ze de Hongaarse premier raken waar het pijn doet, in zijn portemonnee?

'Als Viktor Orbán zijn holebiwet niet intrekt, heeft Hongarije niets meer te zoeken in de Europese Unie,' waarschuwde de Nederlandse premier Mark Rutte voor de start van de Europese top donderdag. 'De Hongaarse wet is achterlijk en discrimineert mensen op een schaamteloze manier. Dit begint bij holebi's en eindigt met mensen de mond snoeren als die iets zeggen dat hen niet aanstaat. Dat kunnen we niet toelaten', beaamt premier Alexander De Croo (Open VLD).

Rutte en De Croo liggen aan de basis van een brede coalitie van regeringsleiders die de Hongaarse premier Viktor Orbán tot de orde roepen. 17 EU-chefs onderschreven een oproep om 'de discriminatie van de lgbti-gemeenschap te bestrijden': 'Respect en tolerantie zitten in het hart van het Europese project.'

Orbán reageerde zichtbaar geprikkeld op de Europese tornado. 'De wet is gepubliceerd en verdedigt de rechten van kinderen en hun ouders', zei hij. Alles wat met seksuele opvoeding te maken heeft, ligt exclusief bij de ouders. De 'viktator' verwees ook naar zijn strijd tegen het communistische regime: 'Toen was homoseksualiteit verboden. Ik heb hen bevrijd.'

De stoere taal aan het adres van een collega-premier is nooit gezien in Europa. Openlijke kritiek op hoe een andere regeringsleider zijn huishouden runt, was tot nu 'not done'.

Orbán, die sinds 2010 premier is, heeft al vele clashes uitgevochten met de Europese Commissie: over de behandeling van migranten, over de druk op rechters, media en universiteiten en over de verguizing van joden. Wie te veel achter Orbán aanging, werd bespot op aanplakborden in Hongarije. De Commissie moest met een beperkte gereedschapskist de regels en waarden van de Unie bewaken. De EU-landen vonden al die tijd geen voldoende meerderheid om een strafprocedure te starten.

Het Europees Parlement deed dat wel. Zo'n procedure 'artikel 7', dat verwijst naar de basiswaarden waarop Europa is gestoeld, kan lidstaten ultiem het stemrecht ontnemen. Maar die procedure verloopt uiterst langzaam en de finale beslissing vergt unanimiteit. Omdat ook tegen Polen zo'n strafprocedure loopt en Warschau en Boedapest elkaar steunen, is het uitgesloten dat Hongarije ooit gestraft wordt.

Twee financiële stokken

Een pak regeringsleiders wil Orbán intussen raken waar het pijn doet, in zijn portemonnee. 'Europa is een club met regels: je kan niet de financiering willen en de waarden achterwege laten', zegt De Croo. Er zijn twee financiële stokken: de EU kan subsidies inhouden of het Europees Hof van Justitie kan een financiële sanctie uitspreken. Voor het eerste is er eindelijk een juridisch kader dat EU-subsidies kan inhouden met terugwerkende kracht vanaf januari dit jaar. Het voorbereidende werk is aan de gang, en moet 'van de eerste keer raak zijn', is in Commissie-kringen te horen.

Europa is een club met regels: je kan niet de financiering willen en de waarden achterwege laten.
Alexander De Croo
Premier België

Om een veroordeling te mijden heeft Orbán in meerdere juridische procedures die de Commissie aanspande gas teruggenomen. Houdt hij vast aan zijn antiholebiwet? Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen, die de wet een schande noemt, zette al de eerste stappen naar EU-rechters. De Commissie kan een kort geding beginnen en sancties vragen aan de rechters.

Of Hongarije echt aangepakt wordt, hangt veel, zo niet helemaal, af van de volgehouden frustratie en kwaadheid in de lidstaten en Commissie.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud