Advertentie

Antimigratiediscours helpt bondgenoot Orbán aan zege in Slovenië

Janez Jansa kon met een populistisch antimigratiediscours een kwart van de Sloveense kiezers verleiden. ©AFP

In Slovenië zijn de parlementsverkiezingen uitgedraaid op een zege voor Janez Jansa. Maar of de bondgenoot van de Hongaarse stokebrand Viktor Orbán aan een derde termijn als premier in 15 jaar kan beginnen, is nog maar de vraag. Vrijwel niemand wil met hem in zee.

Zowat 1,7 miljoen Slovenen trokken zondag naar de stemlokalen om een nieuw parlement te kiezen. De stembusslag drong zich op nadat de centrumlinkse premier Miro Cerar in maart gestruikeld was over een ambitieus spoorwegproject.

Liefst 25 partijen deden een gooi naar een van de 90 parlementszitjes. Negen politieke bewegingen slaagden er uiteindelijk in dat doel te bereiken.

Net als in buurlanden Italië, Hongarije en Oostenrijk zochten heel wat kiezers hun toevlucht bij een nationalistische partij. De Sloveense Democratische Partij (SDS) kon ruim een kwart van de kiezers verleiden.

De dichtste belager, de centrumlinkse Lijst Marjan Sarec (LMS), bleef steken op 12,6 procent van de stemmen. Een andere centrumlinkse partij, de SMC van aftredend premier Cerar, haalde zelfs geen 10 procent meer.

Redder des vaderlands

Die matige score voor de SMC mag op het eerste gezicht verbazen. Vier jaar geleden was Cerar nog ingehaald als de redder des vaderlands.

15 procent
Groei Sloveense economie
De afgelopen vier jaar groeide de economie met 15 procent.

De Slovenen vestigden hun hoop op de eminente jurist om hun land uit de diepe financiële en economische crisis te leiden waarin het in 2008 beland was. In 2013 was het maar nipt aan een internationale curatele ontsnapt nadat de banksector zwaar onderuit gegaan was.

Economie

Cerar legde een behoorlijk parcours af. De afgelopen vier jaar groeide de economie met 15 procent. Ook dit jaar zou het bruto binnenlands product (bbp) met ruim 5 procent aantrekken.

Het werklozenleger kromp gevoelig. De werkloosheidsgraad is weer onder het pre-crisisniveau beland. Aan dat economische herstel hing evenwel een prijskaartje. De 2 miljoen Slovenen kregen de voorbije tien jaar stevige bezuinigingen te slikken. De lonen en pensioenen gingen omlaag.

Oude bekende

Heel wat inwoners van de voormalige Joegoslavische republiek hadden verwacht dat de regering-Cerar het economische herstel zou aangrijpen om maatregelen door te voeren die hun koopkracht zouden opkrikken. Daarnaast wachtten ze vergeefs op een hervorming van het dure en inefficiënte gezondheidssysteem.

We zijn ervan overtuigd dat we vandaag een eerste stap gedaan hebben om van Slovenië een land te maken waar het welzijn en de veiligheid van de Slovenen prioritair zijn.
Janez Jansa
Ex-premier Slovenië

Dus richtten heel wat kiezers weer de blik op een oude bekende: tweevoudig ex-premier Janez Jansa. Met een populistisch discours speelde die in op het ongenoegen onder de bevolking. 

Defensie

De 59-jarige Jansa was de voorbije twee decennia alomtegenwoordig op de Sloveense politieke scène. Hij debuteerde in 1990 als minister van Defensie in de eerste democratisch verkozen regering van zijn land. En zijn passage op die post ging niet ongemerkt voorbij. Jansa lanceerde een guerrillatactiek die leidde tot de terugtrekking van de Joegoslavische troepen vanop het Sloveense grondgebied na een korte oorlog die volgde op de onafhankelijkheidsverklaring in 1991.

In 1994 moest hij evenwel baan ruimen. Tien jaar later maakte hij een grote comeback. Met zijn centrumrechtse partij kwam hij als winnaar uit de verkiezingen op het moment dat Slovenië tot de Europese Unie toetrad.

Drie jaar later loodste hij zijn land de eurozone in. Slovenië was het eerste voormalige communistische land dat daarin slaagde.

Smeergeld

Maar een herverkiezing in 2008 zat er niet in. De economische malaise speelde Jansa parten. De held van de onafhankelijkheidsstrijd was ook in opspraak gekomen wegens corruptie. Hij zou in 2006 smeergeld aangenomen hebben tijdens de onderhandelingen over de toekenning van een militair contract aan het Finse Patria.

500.000
migranten
Op het hoogtepunt van de vluchtelingencrisis in Europa trokken 500.000 migranten door Slovenië op zoek naar een beter leven in West-Europa.

Vier jaar later maakte Jansa evenwel opnieuw een comeback. Hoewel hij als verliezer uit de parlementsverkiezingen kwam, slaagde hij er toch in zich het premierschap toe te eigenen. 

Lang duurde dat tweede mandaat niet. Want de smeergeldaffaire uit 2006 haalde hem genadeloos in. Een rechter veroordeelde hem tot twee jaar cel. Bijgevolg voerde Jansa in 2014 noodgedwongen campagne vanuit de cel. Na zes maanden achter de tralies kwam Jansa weer op vrije voeten. Het grondwettelijk hof had zijn veroordeling vernietigd in afwachting van een nieuw proces. Dat zou er wegens verjaring evenwel nooit komen.

Tocht door de woestijn

Meteen na zijn vrijlating begon Jansa aan zijn zoveelste politieke verrijzenis te werken. Tijdens zijn tocht door de woestijn zocht hij toenadering tot de Hongaarse stokebrand Viktor Orbán.

Onder diens invloed gooide Jansa het roer van zijn partij helemaal om. Het centrumrechtse discours maakte plaats voor een nationalistische retoriek. Hij waarschuwde zijn landgenoten ook voor een invasie door migranten.

Jansa kan als enige de garantie bieden dat het Sloveense volk kan overleven.
Viktor Orbán
Hongaarse premier

Dat Jansa de antimigratiekaart trok, hoeft niet te verbazen. Op het hoogtepunt van de vluchtelingencrisis in Europa trokken 500.000 migranten door Slovenië op zoek naar een beter leven in West-Europa.  

Sinds de afsluiting van de Balkanroute is het probleem in belangrijke mate ingedijkt. Slovenië vangt momenteel slechts 1.000 vluchtelingen en asielzoekers op.

Viktor Orbán

Toch waarschuwde Orbán de Slovenen tijdens de campagne dat 'Jansa als enige de garantie kan bieden dat het Sloveense volk kan overleven'. De boodschap sloeg aan.

'We zijn ervan overtuigd dat we vandaag een eerste stap gedaan hebben om van Slovenië een land te maken waar het welzijn en de veiligheid van de Slovenen prioritair zijn', verklaarde Jansa nadat de uitslag bekendgemaakt was.

President Borut Pahor is van plan de bondgenoot van Orbán een formatieopdracht te geven. Maar of die erin zal slagen het voor een derde keer tot premier te schoppen, is nog maar de vraag. Want vrijwel niemand wil met hem in zee.

De andere centrumpartijen hopen het op een akkoordje te kunnen gooien. Maar analisten vrezen dat de regeringsvorming wel eens maanden zou kunnen aanslepen. Zelfs nieuwe verkiezingen sluiten ze niet helemaal uit.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud