Artsen zonder Grenzen verwijt EU humanitaire crisis te organiseren

Nadat het migrantenkamp Moria op Lesbos was afgebrand, zijn de mensen overgebracht naar het tijdelijke kamp Mavrovouni. 'Dat kopieert het slechtste van Moria', zegt Artsen zonder Grenzen. ©REUTERS

Het systeem met centra waar migranten zich als kandidaat-vluchteling kunnen aanmelden aan de Europese buitengrenzen is een georganiseerde humanitaire crisis. In een nieuw rapport valt de ngo Artsen zonder Grenzen het Europese asiel- en migratiebeleid frontaal aan.

'Geen nieuwe Moria's meer, beloofden de EU-leiders na de brand vorig jaar in het beruchte detentiekamp voor migranten op het Griekse eiland Lesbos. Dan is het schokkend vast te stellen dat net het Moria-kamp nu de blauwdruk is voor een kamp op het eiland Samos, dat wellicht deze maand opengaat, en nog vier nieuwe centra op onder meer Lesbos.'

10.000 migranten

De ngo Artsen zonder Grenzen veegt de EU in een rapport de mantel uit over de behandeling van mensen die zonder de juiste papieren de Zuid-Europese buitengrenzen oversteken in de hoop bij ons een verblijfsstatus te krijgen. Er zitten nu op de eilanden van de Dodekanesos-archipel 10.000 migranten in precaire omstandigheden in kampen.

De essentie

  • Artsen zonder Grenzen publiceerde een vernietigend rapport over hoe Europa migranten, asielzoekers en vluchtelingen aanpakt aan zijn buitengrenzen.
  • De EU organiseert in de kampen op Griekse bodem volgens de ngo zelf de humanitaire crisis.
  • Het is al jaren de bedoeling van de EU een systeem op te zetten voor een snelle screening van kandidaat-vluchtelingen, hun opname in de asielprocedure of het begin van hun terugkeer. Maar door intern gekrakeel zit dat muurvast.

Het gaat om mensen uit Afrika, het Midden-Oosten en Centraal-Azië die via Turkije in Griekenland stranden. Ze staan symbool voor een van de allergrootste hoofdpijndossiers voor de EU: een regeling om te bepalen wie de toegang krijgt voor een verblijf op Europees grondgebied en vooral de humane terugkeer van wie hier niet mag blijven. Een deal met Turkije - centen voor Ankara in ruil voor de terugname van migranten - zit in het slop, en ook de lidstaten zijn onderling verdeeld, waardoor een deftige oplossing uitblijft.

Structuur in de opvang

De EU helpt Griekenland om structuur te krijgen in de opvang. Het is de bedoeling migranten in centra op te vangen, daar al te screenen om te zien of ze in aanmerking komen voor de status van vluchteling of een procedure moeten volgen voor hun terugkeer.

'Maar dat hele beleid is alleen op opsluiting en afschrikking gericht', zegt Hilde Vochten, de gewezen medisch coördinator van Artsen zonder Grenzen in Griekenland. Bekend zijn de bewijzen voor pushbacks - het terugduwen van bootjes met migranten van Europese naar Turkse wateren. Dat is verboden volgens het internationaal recht. 'Het wordt alleen erger. De pushbacks gebeuren nu ook vanuit de kampen. Migranten zijn vanuit het kamp in Samos weer op een boot gezet en vlak voor de Turkse kust gedropt,' zegt Vochten.

Het wordt alleen erger. De pushbacks gebeuren nu ook vanuit de kampen. Migranten zijn vanuit het kamp in Samos weer op een boot gezet en vlak voor de Turkse kust gedropt.
Hilde Vochten
Gewezen medisch coördinator Artsen zonder Grenzen in Griekenland.

'Nog een majeur probleem is dat de nieuwe centra die er met hulp van de EU komen zo goed als gesloten asielcentra zijn. Mensen worden mijlen van de bewoonde wereld in zeecontainers achter prikkeldraad gestopt, met een gecontroleerde in- en uitgang.' Het opsluiten van asielzoekers wringt ook met de internationale afspraken over asiel en migratie.

Artsen zonder Grenzen doet de EU een tegenbod. 'Onze minimumeis is dat deze mensen deftig bed, bad en brood krijgen, net als medische en andere noodzakelijke hulp. En dat ze na de eerste opvang vrijwel meteen naar het vasteland worden gebracht om daar hun procedure te doorlopen. In menselijke omstandigheden.'

Patstelling tussen zuid, noord en oost

Het rapport komt op een moment dat de EU zich opnieuw over de zaak buigt. Een nieuw asiel- en migratiepact zit al jaren vast door intern gekrakeel. Zuid wil dat de rest solidair zijn deel doet in de opvang, noord wil een einde aan de praktijk dat nieuwkomers na hun aankomst in Italië, Griekenland of Spanje doorreizen tot bij hen en oost wil niet weten van de opvang van migranten.

Het is bewegen door een mijnenveld. De Grieken zijn nu woest over een brief van een aantal West-Europese landen, waaronder België, die het land ervan beschuldigen de migranten aan de grens niet deftig te screenen en ze een vrijbrief te geven om verder door te reizen binnen de EU. Het dossier zou deze maand besproken worden op een Europese top van staatshoofden en regeringsleiders. Er circuleren intussen scenario's om uit de patstelling te raken door af te stappen van een alomvattend pakket en het migratiepact deel per deel af te werken. Maar of er ook een doorbraak komt, botst op veel Brussels cynisme.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud