Barnier zit gewrongen tussen brexitdeal en Europese rebellie

Symboliek is in de brexitonderhandelingen nooit ver weggeweest. Premier Boris Johnson ziet vis als zijn visitekaartje om een heel dunne deal met Europa te verkopen. ©AFP

De onderhandelingen over een akkoord met Londen zitten in een versnelling. En in die eindsprint moet Europees onderhandelaar Michel Barnier vooral de rebellie van Frankrijk en Denemarken vrezen.

Londen drukt het gaspedaal in voor een brexitdeal 'in de komende dagen' en trekt ook Europees Commissievoorzitster Ursula von der Leyen aan boord voor een snelle rit. Dat ook kanselier Angela Merkel aanstuurt op een akkoord dat de brexitschade beperkt, helpt natuurlijk. Maar in andere Europese landen stijgt de nervositeit over hoe de Britten hun kalender opleggen.

Maandenlang bewogen de onderhandelingen over een handelsakkoord met Londen nauwelijks. Maar de voorbije week is plots heel wat beginnen te schuiven. Lidstaten die gerust waren in het mandaat van brexitonderhandelaar Michel Barnier zagen plots ballonnetjes voorbijvliegen met belangrijke toegevingen aan Londen.

Frankrijk werpt zich op als de leider van de rebellen, samen met Denemarken. President Emmanuel Macron waarschuwde deze week dat de toegang tot de Britse wateren voor de Franse vissers een essentiële voorwaarde is voor een akkoord, net als 'eerlijke spelregels'. Macron belooft 'geen deal te aanvaarden die de Franse belangen in de toekomst niet respecteert'.

Millimeterwerk

De meest getroffen brexitburen eisten deze week in een besloten video-overleg met Barnier inzage in de details. Die gesprekken bevestigden dat Barnier wel heel dicht tegen de Europese rode lijnen aanschurkt. De verdere onderhandelingen worden millimeterwerk.'We willen de chaos van een Brits vertrek zonder akkoord op 1 januari vermijden. Maar we gaan geen slechte deal sluiten om die chaos te vermijden', zegt een EU-diplomaat. 'Het kan dat een of meer landen niet akkoord gaan met de deal die Barnier sluit.'

Het kan dat een of meer landen niet akkoord gaan met de deal die Barnier sluit.
EU-diplomaat

De Britten tonen zich meesterlijke onderhandelaars. Ze zetten druk op Europa om nu een deal te sluiten. Ze dreigen met een voor Europa ongunstige Britse 'financieringswet' in de loop van volgende week en de herrijzenis van de controversiële brexitwet, die politieke willekeur toestaat bij het naleven van het scheidingsverdrag dat een jaar geleden werd goedgekeurd.

Enkele veldslagen lijken bovendien al verloren. Zo haalt Londen de jaarlijkse bepaling van de vis- en vangstquota binnen voor Europese vissers in Britse wateren. Barnier wees dat lang af, maar neigt nu toch naar zo'n oplossing die de Europese vissers weinig perspectief biedt op de lange termijn. Over de toegestane vangsthoeveelheid liggen de standpunten wel nog hemelsbreed uiteen. Maar premier Boris Johnson kan met die scalp wel zijn symbooldossier 'soevereine controle over eigen wateren' verkopen.

Barnier koppelt aan die jaarlijkse quota wel heffingen of sancties, zoals de schorsing van andere delen van het akkoord met Europa. Hij doet dat om te vermijden dat Londen plots alle toegang verspert voor Europese vissers.

Eerlijke concurrentie

Londen gaat ook niet in op de Europese eis om een eigen concurrentie-autoriteit op te richten. Zo'n autoriteit checkt of nieuwe gevallen van staatssteun geen oneerlijk voordeel geven aan Britse exporteurs naar Europa. Londen wil enkel toezicht achteraf garanderen op subsidies, bijvoorbeeld omdat een concurrent klacht indient.

De Europese principes lijken in deze laatste fase van de onderhandelingen dus te wijken. Maar veel lidstaten vrezen blijvende schade aan de interne markt zonder eerlijke concurrentieregels. 'Als we dit niet goed aanpakken, gaan we ons dat decennialang beklagen.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud