nieuwsanalyse

België dreigt invloed in Europa te verliezen

Guy Verhofstadt is niet langer de leider van de liberale fractie in het Europees Parlement. ©REUTERS

Vlaanderen verliest aan invloed in het nieuwe Europa. De twijfels bij Kris Peeters, de fractiekeuze van N-VA, en de lagere Verhofstadt-factor en de lange regeringsvorming(en) eisen hun tol.

Vijf jaar geleden was België met Europees Raadsvoorzitter Herman Van Rompuy (CD&V) goed bedeeld in Europa. Voormalig premier Guy Verhofstadt (Open VLD) was toen de invloedrijke en bekende fractieleider van de liberalen in het Europees halfrond. Marianne Thyssen (CD&V) had met haar jarenlange ervaring een goede reputatie in het Europees Parlement opgebouwd en had invloed in haar centrumrechtse EVP-fractie.

Vandaag liggen de kaarten anders. Twee voormalige Vlaamse minister-presidenten, Kris Peeters (CD&V) en Geert Bourgeois (N-VA), lieten bij hun overstap naar Europa de kans liggen om zich in de Europese cenakels in de kijker te werken.

De verdeling van de topfuncties in de EVP een week geleden in San Sebastian ging volledig aan Peeters voorbij. Zijn kansen om een prominente en zichtbare rol te vervullen in die Europese machtspartij zijn daarmee drastisch geslonken. Bovendien bleef tot woensdag onduidelijk of Peeters wel zijn Europees mandaat zal opnemen. De kwestie legde grote fricties bloot bij CD&V, maar uiteindelijk zou Peeters begin juli toch de eed afleggen in Straatsburg.

Martens

Het is een breuk met de CD&V-traditie. De EVP is de grootste fractie in het Europees Parlement. En België heeft altijd politieke zwaargewichten naar Straatsburg gestuurd, zoals ex-premier Jean-Luc Dehaene, die er voluit gingen voor een nieuwe carrière. Wilfried Martens, nog een ex-premier, maakte van de EVP de machtspartij die ze vandaag is.

De N-VA wachtte te lang met het zoeken naar een geschikte fractie. Het partijbestuur had zo nog alleen de keuze tussen ‘problematische’ politieke families en besliste dinsdagavond met lange tanden te blijven bij de rechts-conservatieve ECR-fractie, geleid door de Poolse nationalisten van de regerende PiS-partij. Bovendien traden ook de drie verkozenen van Thierry Baudets rechts-populistische partij toe tot de ECR. Het Spaanse extreemrechtse Vox, dat hevig gekant is tegen zelfbestuur van regio’s zoals Catalonië, werd woensdag verwelkomd in de fractie.

De ECR wordt in het nieuwe halfrond bovendien een van de kleinere fracties. Dat betekent minder gewicht en minder spreekrecht in het halfrond. Maar erger nog: het amalgaam van extreme tot zeer extreme partijen in de ECR wordt een blok aan het been van de N-VA. Zeker als de Britse Conservatieve parlementsleden na de brexit vertrekken.

Bourgeois zei in het Radio 1-programma ‘De ochtend’ dat ‘je in elke fractie wel die zatte nonkels hebt’, een toch wat groteske verwijzing naar het Hongaarse enfant terrible Viktor Orbán bij de EVP. Bourgeois benadrukt ook dat de N-VA in de ECR haar eigen koers bepaalt. Maar de partijkeuze dwingt de N-VA naar rechts. De voorbije vijf jaar ontpopte de N-VA zich in de ECR ook al tot een partij die vaak tegen de andere klassieke partijen in stemde. De druk om vooral oppositie te voeren tegen de traditionele Europese fracties wordt nu nog groter.

Redenaarstalent

Ook Verhofstadt, die tien jaar fractieleider van de liberale Alde was, doet een stap terug. Zijn fractieRenew, die samenwerkt met de beweging van de Franse president Emmanuel Macron, koos woensdag de Roemeen Dacian Ciolos als fractieleider.

Ciolos spreekt heel goed Frans, maar ligt al onder vuur voor enkele minder gelukkige uitspraken over de waarden van het traditionele gezin. Hij mist ook hetredenaarstalent waarmee Verhofstadt al jaren furore maakt.

Verhofstadt voert nog tot de eedaflegging de onderhandelingen over de topjobs. De Gentenaar heeft, net als in 2014, de ambitie om parlementsvoorzitter te worden. Maar hij wil niet, zoals in 2014, tegen de muur lopen. Toen probeerde Verhofstadt het gewicht van zijn fractie op te krikken door een deal met de Italiaanse anti-establishmentpartij Vijfsterrenbeweging. Dat werd hem intern zwaar aangerekend.

Lamberts

Dat Verhofstadt niet voluit gaat, is logisch. De puzzel van de topbenoemingen ligt moeilijk. Ook premier Charles Michel (MR) werkt zich uit de naad om net als Van Rompuy voorzitter van de Europese Raad te worden. Zijn kansen zijn evenwel beperkt, zeggen Europese bronnen.

De enige Belgische fractieleider in het Europees Parlement is Philippe Lamberts van Ecolo. Hij droomt ervan de Belgische eurocommissaris te worden. Maar de kans is groot dat België veel te lang draalt om een commissaris af te vaardigen. Die job wordt normaal afgerekend bij de vorming van de federale regering. En die onderhandelingen dreigen lang aan te slepen. Daardoor speelt België wellicht niet mee voor de belangrijke posten in de nieuwe Commissie.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect