nieuwsanalyse

België vreest besmetting met Nederlands coronageweld

Bij de rellen van de voorbije dagen werd heel wat ravage aangericht, zoals aan dit station in de buurt van Rotterdam. ©AFP

Het coronageweld in Nederland doet de sluimerende argwaan over de gevestigde orde weer uitbarsten. De vrees bestaat dat het protest overslaat naar België, waar de politiediensten de situatie nauwlettend in de gaten houden.

De invoering van een avondklok tegen de verspreiding van het coronavirus draaide in Nederland uit op een explosie van straatgeweld. Sinds zaterdag voor het eerst een nachtelijk uitgaansverbod van kracht werd - van 21 tot 4.30 uur, en dat minstens tot 9 februari - kwam het in zeker 20 steden en gemeenten tot zware onlusten. De balans: tientallen gewonden en een enorme ravage.

Het oproer was een finale ontsporing van het aanhoudende protest tegen de corona-aanpak van de Nederlandse regering. Duizenden Nederlanders trokken sinds de zomer de straat op om de overheidsmaatregelen in de strijd tegen corona aan te vechten. Geregeld ontaardden die manifestaties in schermutselingen met de politie. Afgelopen weekend culmineerde dat.

Politici veroordeelden unisono het geweld van de jongste dagen, maar experts waarschuwen ervoor de demonstranten niet over één kam te scheren. Behalve voetbalhooligans, radicaal-rechtse vechtersbazen en complotdenkers zag Jelle van Buuren, expert aan de universiteit Leiden, ook gewone boze burgers optrekken. 'Een diffuus gezelschap', zei hij in NRC Handelsblad.

Overslaan naar België

Gevreesd wordt dat de Nederlandse onlusten overslaan naar België. In Maasmechelen, Turnhout en Genk is via sociale media opgeroepen om komend weekend 'keet te schoppen'. 'We zijn een onderzoek begonnen en houden een aantal jongeren in de gaten', zegt Johnie Nijs van de lokale politie Lanaken-Maasmechelen. Het korps heeft voorlopig weinig zicht op de omvang van de dreiging.

Volgens de burgemeester van Stein, in Nederlands-Limburg, waren afgelopen weekend jongeren uit Maasmechelen betrokken bij het geweld in zijn dorp. Nijs bevestigt dat de Nederlandse politie een minderjarige uit Maasmechelen oppakte. 'Die werd aan ons overgedragen en we hebben die bij zijn ouders afgezet om een goed gesprek te voeren.' Over andere betrokkenen uit de gemeente is niets bekend.

Wie oproept tot gewelddadig coronaprotest, wordt onmiddellijk vervolgd.
Parket Limburg

De federale politie liet weten dat ze klaar staat om versterkingen te sturen als de lokale overheden dat vragen. 'Dat is nog niet het geval, maar we verlenen steun indien nodig', zegt een woordvoerster. Sociale media worden gemonitord op ophitsende boodschappen. Het parket van Limburg waarschuwde woensdag dat 'wie oproept tot gewelddadig coronaprotest onmiddellijk wordt vervolgd'.

Spontane eruptie

De situatie in België is minder dreigend dan in Nederland, waar actiegroepen tegen het coronabeleid veel aanweziger zijn. De bekendste is Viruswaarheid van Willem Engel, een leraar Braziliaanse dans die in een mum van tijd uitgroeide tot het gezicht van de anticoronabeweging. Hij noemde zijn groep eerst Viruswaanzin, maar die naam bleek iets te dubbelzinnig.

De invoering van de avondklok lijkt een brandversneller die sluimerend ongenoegen deed oplaaien.

Ondanks boegbeelden als Engel is het onduidelijk of de onlusten in Nederland georganiseerd waren of dat eerder sprake was van een spontane uitbarsting van geweld, waarbij relschoppers in de verscherpte coronamaatregelen een kans zien om de boel op stelten te zetten. De invoering van de avondklok lijkt een brandversneller die sluimerend ongenoegen deed oplaaien.

Dat het tot een geweldexplosie zou komen, was volgens analisten niet helemaal onverwacht. Ze wijzen op de invloed van allerhande complottheorieën die gretig de onvrede over het politieke establishment voedden. Vorig jaar ontstond een duistere alliantie van antivaxxers, 5G-tegenstanders en complotdenkers, die via sociale media een stroom desinformatie de wereld instuurden.

Pim Fortuyn

In dat bondgenootschap is geen duidelijke politieke lijn te trekken. Wat ze bindt, is vooral het wantrouwen in de gevestigde orde. Die onvrede is niet nieuw. Sinds Pim Fortuyn in 2002 een populistische schokgolf door Nederland joeg, is het er niet meer rustig geweest. De sociale media lijken het misnoegen aan te vuren.

De rellen onderdrukken, is als het blussen van een brand die blijft smeulen.

In Nederland wordt het geweld vergeleken met de bestorming van het Amerikaanse Congres begin januari. Die analogie gaat wat te ver, maar er is onmiskenbaar een politieke polarisering. Volgens critici werd die in de hand gewerkt door de radicale stokebrand Geert Wilders en vooral het Forum voor Democratie van de populist Thierry Baudet, die onlangs in opspraak kwam wegens antisemitisme.

De verwachting is dat het coronageweld op de korte termijn luwt, al was het maar omdat de autoriteiten de grove middelen inzetten om de relschoppers aan te pakken. Al is het zoals het blussen van een brand die ondergronds blijft smeulen. Het populistische ongenoegen heeft een voedzame bodem gevonden en heeft de kiemen gezaaid voor een volgende protestgolf.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud