analyse

Berlijn zet grof geschut in om economie recht te trekken

De Duitse bondskanselier Angela Merkel en minister van Financiën Olaf Scholz stelden woensdagavond laat het stimulusplan van 130 miljard euro voor. ©AFP

Met een fors stimuluspakket van 130 miljard euro lokt de Duitse regering consumenten uit hun kot en stimuleert ze investeringen. Berlijn grijpt naar de grove middelen om een aanslepende crisis te vermijden.

Na twee dagen van bikkelhard onderhandelen raakten de coalitiepartners in de Duitse regering het woensdagavond laat eens over een bijkomend stimulusplan van 130 miljard euro. Dat is meer dan de 50 tot 100 miljard euro waarop de analisten hadden gerekend. Maar het bedrag is een peulschil in vergelijking met de 1.000 miljard euro die Berlijn in maart vrijmaakte toen de corona-epidemie de kop opstak.

Dat eerste monsterpakket was bedoeld om de impact van de coronacrisis te verzachten. Ditmaal is de stimulus gericht op het heropstarten van de economie, die rake klappen kreeg door de beperkende coronamaatregelen van de afgelopen weken. De Duitse economie krimpt dit jaar naar alle verwachting met meer dan 6 procent, wat meer is dan tijdens de financiële crisis ruim tien jaar geleden.

Btw-verlaging

Om het tij te keren wil de regering de consumenten weer uit hun kot krijgen. De tijdelijke verlaging van de btw van 19 naar 16 procent zal het snelst een impact hebben. Ook een eenmalige extra kinderbijslag van 300 euro moet de consumptie opkrikken. Het Duitse consumentenvertrouwen is gekelderd door de coronacrisis, die de werkloosheid heeft doen pieken op het hoogste peil sinds 2015.

50 miljard
Innovatie
De Duitse regering maakt 50 miljard euro vrij voor innovatie, digitalisering en de aanpak van de klimaatverandering.

Een andere pijler van het aanvullende stimuleringspakket is gericht op het aanzwengelen van de investeringen. Bondskanselier Angela Merkel en haar ploeg maken 50 miljard euro vrij voor innovatie, digitalisering en de aanpak van de klimaatverandering. Er gaat onder andere extra geld naar de bouw van 5G-datanetwerken en naar de verbetering van de spoorweginfrastructuur.

‘We konden niet gewoon een stimuluspakket op poten zetten op traditionele wijze’, zei Merkel in een toelichting. ‘Het moest een pakket maatregelen zijn met focus op de toekomst.’ Opvallend is de verdubbeling van de aankooppremie voor elektrische auto’s tot 6.000 euro. Voor benzine- en dieselwagens komen er geen subsidies, ondanks het felle gelobby van de Beierse CSU.

Oude breuklijnen

De onderhandelingen over het nieuwe pakket verliepen zeer moeizaam en sleepten twee dagen aan. In volle coronacrisis hadden de christen- en sociaaldemocratische coalitiepartners nog aan een zeel getrokken om het onheil af te wenden. Nu het ergste achter de rug lijkt, kwamen de oude breuklijnen weer naar boven. De CDU en CSU wilden de steun aan de bedrijven laten primeren, terwijl de SPD hamerde op de ondersteuning van werknemers en gezinnen.

Het moest een pakket maatregelen worden met focus op de toekomst.
Angela Merkel
Duits bondskanselier

De coalitiepartners bikkelden ook over de vraag hoeveel nieuwe schulden de regering mocht maken om het stimuleringspakket te financieren. De SPD was daarover minder streng in de leer dan de CDU/CSU. Minister van Financiën Olaf Scholz (SPD) zei dat een deel van het nieuwe pakket wordt gefinancierd door nieuwe schulden. Dat is volgens hem geen probleem: het parlement gaf eind maart groen licht voor 156 miljard euro aan schulden. Daarvan is 60 miljard nog niet gebruikt.

Scholz waarschuwde donderdag dat het nodig is de economische motor snel weer op toerental te krijgen. ‘Als we terechtkomen in een aanslepende depressie die tien jaar duurt, dan hebben we een probleem.’ Een schoktherapie kan soelaas brengen, ook al is die duur, zei Scholz. Als de economie eind dit jaar weer op het peil zit van voor de coronacrisis, kunnen de kosten volgens hem gedekt worden met de extra inkomsten.

Stimuluskampioen

De coronacrisis heeft een aardverschuiving veroorzaakt in politiek Berlijn, dat zich van zuinigheidsprofeet heeft ontpopt tot stimuluskampioen. Sinds de start van de crisis had de Duitse regering al maatregelen genomen ter waarde van 30 procent van het bruto binnenlands product. Vorige maand bleek Duitsland goed te zijn voor 51 procent van de steunmaatregelen die alle EU-lidstaten hadden genomen om de coronacrisis te boven te komen.

Het gezicht van de omwenteling is bondskanselier Merkel. Zij maakte tijdens de corona-epidemie al indruk met haar beheerste en nuchtere aanpak, al was ze volgens sommige critici, onder wie een rist deelstaatleiders, te voorzichtig. Maar onder de directie van Merkel gooide de Duitse politiek alvast voor even de aversie voor schuldenopbouw en begrotingstekorten van zich af. 

De mentaliteitswijziging heeft deels te maken met politieke berekening. Het stimuluspakket van woensdag is waarschijnlijk het laatste voor de parlementsverkiezingen van september 2021. De coalitiepartners, die toch al zwaar onder druk staan en in de peilingen rake klappen krijgen, beseffen dat ze de economie weer snel op toerental moeten krijgen als ze hun kansen op verkiezingswinst willen opkrikken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud