Advertentie
Advertentie
analyse

Biden maakt diplomatieke bocht over gaspijplijn Nord Stream 2

Een onderdeel van Nord Stream 2 aan Russische zijde. ©REUTERS

De Amerikaanse regering ziet af van sancties tegen de controversiële Nord Stream 2-gaspijplijn. Een diplomatiek gebaar van president Joe Biden naar Rusland en Duitsland.

Nord Stream 2 is een project van 10 miljard euro dat de rechtstreekse toevoer van Russisch gas naar Duitsland verzekert via de Baltische Zee, zonder dat het gas over het grondgebied van Oekraïne moet. Het is de ontdubbeling van de al bestaande Nord Stream 1-lijn. Nord Stream 2 is 1.224 kilometer lang en ruim 95 procent van de pijplijn is klaar.

De VS hebben het project jaren bestreden en sancties opgelegd aan de deelnemers om de voltooiing van de pijplijn te voorkomen. Ook de Amerikaanse president Joe Biden beloofde alles te doen om de afwerking van Nord Stream 2 te verhinderen.

De essentie

  • De regering-Biden geeft het verzet tegen Nord Stream 2, de gaspijplijn die Rusland met Duitsland verbindt, op.
  • De beslissing is vooral bedoeld om Duitsland gunstig te stemmen.
  • In de VS, maar ook in de voormalige Oostbloklanden, is er protest.
  • Als Nord Stream 2 voltooid is, moet het Russische gas voor Europa niet meer over het grondgebied van Oekraïne.

Dat verzet is niet helemaal weggeëbd. Maar de Amerikaanse regering ziet af van sancties tegen het project. Met de diplomatieke bocht wil ze de banden met de bondgenoten veiligstellen.

In een brief aan het Congres stelt de regering dat 'de sancties behouden een negatieve impact zou hebben op de relaties met Duitsland en andere Europese bondgenoten'. De ploeg-Biden voegde eraan toe dat ze de Europese bondgenoten nodig heeft in de strijd tegen de coronapandemie en om 'het malafide gedrag van Rusland en China' tegen te gaan.

Europa is voor 40 procent afhankelijk van Russisch aardgas, terwijl ongeveer driekwart van de Russische gasexport naar Europa gaat.

Moordenaar

De opheffing van de sancties is ook een gebaar naar Rusland. De relaties tussen Washington en het Kremlin waren onder het vriespunt gedaald nadat Biden in maart de Russische president Vladimir Poetin een 'moordenaar' had genoemd. Ook de kwestie de Russische dissident Aleksej Navalny zette extra druk.

Het nieuws over Nord Stream 2 raakte bekend vlak voor de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken, zijn Russische ambtsgenoot Sergei Lavrov ontmoette in de marge van de Raad voor de Noordpoolgbieden.

Lavrov erkende dat beide landen 'serieuze meningsverschillen' hebben, maar moeten samenwerken waar 'onze belangen gelijklopen'. Blinken van zijn kant wil een 'voorspelbare en stabiele relatie met Rusland'. De ontmoeting was de eerste op hoog niveau tussen de VS en Rusland sinds lang.

Rusland

In Amerikaanse politieke kringen oogstte Biden minder applaus met zijn diplomatieke bocht. Bidens voorganger, Donald Trump, had de sancties tegen Nord Stream 2 met grote instemming van het Congres opgelegd.

Ook de Democraten waren grote voorstanders. Ze waren actie tegen Rusland niet ongenegen omdat ze meenden dat Moskou bij de Amerikaanse presidentsrace van 2016 tussenbeide was gekomen om een overwinning van Trump mogelijk te maken.

We willen een voorspelbare en stabiele relatie met Rusland.
Antony Blinken
Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken

Bidens beslissing rond Nord Stream 2 komt er enkele dagen nadat de Amerikaanse oliepijpleiding Colonial Pipeline werd gehackt, vermoedelijk vanuit Rusland. Biden erkende dat de Russische regering niet rechtstreeks betrokken was, maar stelde dat ze 'een zekere verantwoordelijkheid' droeg.

De tegenstanders van Biden zijn vooral boos dat de Amerikaanse president het licht op groen zet voor Nord Stream 2 terwijl hij in januari Keystone XL, een project dat teerolie vanuit Canada naar de VS moest vervoeren, stillegde uit milieuoverwegingen. Ook Democraten in het Congres dringen erop aan aan dat Biden zijn beslissing alsnog herziet.

Europa

In Europa is er ook geen algemene instemming met Bidens demarche. Vooral de voormalige Oostbloklanden kijken met argwaan naar de rechtstreekse verbinding tussen Rusland en Duitsland. Op die manier verliezen ze alle macht op de gastoevoer.

Deze beslissing is een constructieve stap.
Heiko Maas
Duitse minister van Buitenlandse Zaken

In Polen zijn al rechtszaken aangespannen tegen bedrijven die aan het project meewerkten. Niet alleen tegen de hoofdaandeelhouder, de Russische gasgigant Gazprom, maar ook tegen bedrijven met een minderheidsparticipatie, zoals Royal Dutch Shell. Polen vreest een hogere gasprijs als het gas via Duitsland verscheept wordt.

Ook de Oekraïners hebben bedenkingen bij de Amerikaanse beslissing. Vandaag stroomt veel Russisch gas via hun land naar Europa. Door het aanhoudende conflict tussen Rusland en Oekraïne is de gastoevoer naar Europa allesbehalve zeker. Als Nord Stream 2 is afgewerkt, hoeft het gas niet langer langs Oekraïne vervoerd te worden.

Merkel

Het project is voor de Duitse kanselier Angela Merkel erg belangrijk. Ze staat erop dat het afgerond wordt. Berlijn ziet Nord Stream 2 als een verzekering voor zijn gastoevoer.

Volgens diplomaten in Amerikaanse media wilde Biden geen confrontatie aangaan met Merkel. In zijn poging om de relaties tussen de VS en Europa te herstellen heeft hij de steun van Merkel hard nodig. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas noemde de Amerikaanse demarche rond Nord Stream 2 alvast een 'constructieve stap'.

Door de beslissing hebben de Duitsers nog drie maanden om hun vernieuwde plannen op tafel te leggen. 'De volgende drie maanden zullen we met verantwoordelijkheid met Washington onderhandelen', zei Maas nog.

Voor Rusland is de gasexport naar Europa van economisch levensbelang. Europa is voor 40 procent afhankelijk van Russisch aardgas, terwijl ongeveer driekwart van de Russische gasexport naar Europa gaat.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud