Bonte Duitse afvaardiging Europarlement in de maak

Duits kanselier Angela Merkel (CDU, r.) heeft het niet makkelijk, maar dat is nog niets vergeleken met voorzitster Andrea Nahles van coalitiepartner SPD. ©AFP

De kans reëel dat de Duitsers bij de Europese verkiezingen later dit jaar meer dan ooit voor een bonte mix kiezen, als spiegelbeeld van een versnipperd politiek landschap.

In Duitsland heet de regering met christen- en sociaaldemocraten nog altijd de 'Grote Coalitie' (GroKo). Maar terwijl 20 jaar geleden de twee volkspartijen samen vier vijfde van de kiezers achter zich konden scharen is dat nu minder dan de helft . 

Dat leert een rondvraag die onderzoeksbureau Insa uitvoerde in opdracht van de zaterdageditie van het populaire dagblad Bild. De enquêteurs ondervroegen de Duitsers naar hun voorkeuren voor de Europese verkiezingen van eind mei. 

WAAROM IS DE GROKO ZO KLEIN GEWORDEN?

Dat de 'grote coalitie' bij de peilingen almaar slechter scoort is niet echt verbazend. Na de dramatische verkiezingen van september 2017 ketsen gesprekken voor een alternatieve coalitie niets af, waardoor de sociaaldemocraten in maart 2018 met grondige tegenzin hun liefdeloos huwelijk met de CDU van Angela Merkel voortzetten. 

Sindsdien voert de nieuwe partijvoorzitster Andrea Nahles continu strijd om partij-activisten die niets liever willen dan uit de GroKo stappen, zeker na uppercuts in de deelstaatverkiezingen in Beieren en Hessen.

Nahles moest bovendien lijdzaam toezien terwijl de christendemocratische 'zusterpartijen' een hele zomer lang in het migratiedebat in de haren vlogen. Uiteindelijk trok Merkel zelf haar conclusie. Eind vorig jaar gaf ze het partijvoorzitterschap door aan 'kroonprinses' Annegret Kramp-Karrenbauer, al is het wel de bedoeling dat ze als kanselier de rit uitzit tot de (geplande) verkiezingen in 2021. 

Het resultaat is pijnlijk. De christendemocraten, CDU en de Beierse zusterpartij CSU, houden nog redelijk stand met 30 procent, 5 procent minder dan bij de Europese verkiezingen van 2014. Maar de sociaaldemocratische SPD halveert, tot 15 procent. Samen dus 45 procent.

Het is maar een peiling natuurlijk, maar de rondvraag strookt met zowat alle peilingen van de jongste maanden voor de federale kiesintenties. Er is wel één groot verschil met de verkiezingen voor de Bondsdag en voor de Duitse deelstaten: bij de Europese verkiezingen geldt geen kiesdrempel.

Berlijn voerde lang de forcing, maar gaf zich in november na Belgisch-Italiaans verzet gewonnen: uiteindelijk kwam er als compromis uit de bus dat de grote Europese landen - met meer dan 35 Europarlementariërs - een drempel van 2 tot 5 procent mogen hanteren. Dat compromis kwam echter te laat voor de aankomende verkiezingen

Bij de verkiezingen van 2014 was de de facto drempel een schamele 0,5 procent. Sindsdien is door de implosie van de volkspartijen het politieke landschap alleen maar verder versnipperd. Zowel de groenen (18%) als de rechts- en linkspopulisten van AfD (14%) en Die Linke (10%) moeten weinig of niet meer onderdoen voor de SPD. 

Maar daar stopt het niet. Doordat er geen kiesdrempel is, is de kans reëel dat de 96 Duitse europarlementariërs een bont allegaartje worden. Bild becijfert dat de Duitsers minstens partijen naar Brussel en Straatsburg sturen.

An sich zou het aantal partijen geen aardschok zijn: in het EP zitten nu al vertegenwoordigers van 15 partijen. Maar de twee grote volkspartijen hebben nu nog een comfortabele meerderheid, 56 van de 96, van de Duitse zitjes. Het gros van de 'overige' partijen moet het nu met 1 zetel stellen, maar dat zou wel eens kunnen veranderen later dit jaar. 

In die categorie 'overige' zitten onder meer de Piratenpartij, de partij voor dierenbescherming en - meest controversieel - de neonazipartij NPD.

Plus 'Die PARTEI'. Dat is een vehikel voor een Duits satiricus, Martin Sonneborn. Bij de federale verkiezingen van 2017 liepen de partijstandpunten uiteen van een rem op de bierprijs over een voorstel om bij referenda alleen kiezers die vragen als 'Wat is de hoofdstad van Parijs' correct beantwoorden geldig te laten stemmen tot de idee om gemakshalve bij elk probleem Vladimir Poetin de schuld te geven. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud